بخش ۱۰ - غفلت قیصر در طیسفون، شبیخون شبانهٔ شاپور و گرفتار کردن قیصر و نامدارانش
#1
بسی برنیامد برین روزگار
✦
که شد مردم لشکری شش هزار
#2
فرستاد شاپور کارآگهان
✦
سوی طیسفون کاردیده مهان
#3
بدان تا ز قیصر دهند آگهی
✦
ازان برز درگاه با فرهی
#4
برفتند کارآگهان ناگهان
✦
نهفته بجستند کار جهان
#5
بدیدند هرگونه بازآمدند
✦
بر شاه گردن‌فراز آمدند
#6
که قیصر ز می خوردن و از شکار
✦
همی هیچ نندیشد از کارزار
#7
سپاهش پراگنده از هر سوی
✦
به تاراج کردن به هر پهلوی
#8
نه روزش طلایه نه شب پاسبان
✦
سپاهش همه چون رمه بی‌شبان
#9
نبیند همی دشمن از هیچ روی
✦
پسند آمدش زیستن برزوی
#10
چو شاپور بشنید زان شاد شد
✦
همه رنجها بر دلش باد شد
#11
گزین کرد ز ایرانیان سه هزار
✦
زره‌دار و برگستوان ور سوار
#12
شب تیره جوشن به بر در کشید
✦
سپه را سوی طیسفون برکشید
#13
به تیره شبان تیز بشتافتی
✦
چو روشن شدی روی برتافتی
#14
همی راندی در بیابان و کوه
✦
بران راه بی‌راه خود با گروه
#15
فزون از دو فرسنگ پیش سپاه
✦
همی دیده‌بان بود بی‌راه و راه
#16
چنین تا به نزدیکی طیسفون
✦
طلایه همی راند پیش اندرون
#17
به لشکر گه آمد گذشته دو پاس
✦
ز قیصر نبودش به دل در هراس
#18
ازان مرز بشنید آواز کوس
✦
غو پاسبانان چو بانگ خروس
#19
پر از خیمه یک دشت و خرگاه بود
✦
ازان تاختن خود که آگاه بود
#20
ز می مست قیصر به پرده‌سرای
✦
ز لشکر نبود اندران مرز جای
#21
چو گیتی چنان دید شاپور گرد
✦
عنان کیی بارگی را سپرد
#22
سپه را به لشکرگه اندر کشید
✦
بزد دست و گرز گران برکشید
#23
به ابر اندر آمد دم کرنای
✦
جرنگیدن گرز و هندی درای
#24
دهاده برآمد ز هر پهلوی
✦
چکاچاک برخاست از هر سوی
#25
تو گفتی همی آسمان بترکید
✦
ز خورشید خون بر هوا برچکید
#26
درفشیدن کاویانی درفش
✦
شب تیره و تیغهای بنفش
#27
تو گفتی هوا تیغ بارد همی
✦
جهان یکسره میغ دارد همی
#28
ز گرد سپه کوه شد ناپدید
✦
ستاره همی دامن اندرکشید
#29
سراپردهٔ قیصر بی‌هنر
✦
همی کرد شاپور زیر و زبر
#30
به هر گوشه‌ای آتش اندر زدند
✦
همی آسمان بر زمین بر زدند
#31
سرانجام قیصر گرفتار شد
✦
وزو اختر نیک بیزار شد
#32
وزان خیمه‌ها نامداران اوی
✦
دلیر و گزیده سواران اوی
#33
گرفتند بسیار و کردند بند
✦
چنین است کردار چرخ بلند
#34
گهی زو فراز آید و گه نشیب
✦
گهی شادمانی و گاهی نهیب
#35
بی‌آزاری و مردمی بهترست
✦
کرا کردگار جهان یاورست
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.