بخش ۱۲ - تاختن شاپور به مرز روم، گرفتاری قیصر، کین‌خواهی یانس و گریز او، کشتار رومیان و سوختن صلیب
#1
عرض‌گاه و دیوان بیاراستند
✦
کلید در گنجها خواستند
#2
سپاه انجمن شد چو روزی بداد
✦
سرش پر ز کین و دلش پر ز باد
#3
از ایران همی راند تا مرز روم
✦
هرانکس که بود اندران مرز و بوم
#4
بکشتند و خانش همی سوختند
✦
جهانی به آتش برافروختند
#5
چو آگاهی آمد ز ایران به روم
✦
که ویران شد آن مرز آباد بوم
#6
گرفتار شد قیصر نامدار
✦
شب تیره اندر صف کارزار
#7
سراسر همه روم گریان شدند
✦
وز آواز شاپور بریان شدند
#8
همی گفت هرکس که این بد که کرد
✦
مگر قیصر آن ناجوانمرد مرد
#9
ز قیصر یکی که برادرش بود
✦
پدر مرده و زنده مادرش بود
#10
جوانی کجا یانسش بود نام
✦
جهانجوی و بخشنده و شادکام
#11
شدند انجمن لشکری بر درش
✦
درم داد پرخاشجو مادرش
#12
بدو گفت کین برادر بخواه
✦
نبینی که آمد ز ایران سپاه
#13
چو بشنید یانس بجوشید و گفت
✦
که کین برادر نشاید نهفت
#14
بزد کوس و آورد بیرون صلیب
✦
صلیب بزرگ و سپاهی مهیب
#15
سپه را چو روی اندرآمد به روی
✦
بی‌آرام شد مردم کینه‌جوی
#16
رده برکشیدند و برخاست غو
✦
بیامد دوان یانس پیش رو
#17
برآمد یکی ابر و گردی سیاه
✦
کزان تیرگی دیده گم کرد راه
#18
سپه را به یک روی بر کوه بود
✦
دگر آب زانسو که انبوه بود
#19
بدین گونه تا گشت خورشید زرد
✦
ز هر سو همی خاست گرد نبرد
#20
بکشتند چندانک روی زمین
✦
شد از جوشن کشتگان آهنین
#21
چو از قلب شاپور لشکر براند
✦
چپ و راستش ویژگان را بخواند
#22
چو با مهتران گرم کرد اسپ شاه
✦
زمین گشت جنبان و پیچان سپاه
#23
سوی لشکر رومیان حمله برد
✦
بزرگش یکی بود با مرد خرد
#24
بدانست یانس که پایاب شاه
✦
ندارد گریزان بشد با سپاه
#25
پس‌اندر همی تاخت شاپور گرد
✦
به گرد از هوا روشنایی ببرد
#26
به هر جایگه بر یکی توده کرد
✦
گیاها به مغز سر آلوده کرد
#27
ازان لشکر روم چندان بکشت
✦
که یک دشت سر بود بی‌پای و پشت
#28
به هامون سپاه و چلیپا نماند
✦
به دژها صلیب و سکوبا نماند
#29
ز هر جای چندان غنیمت گرفت
✦
که لشکر همی ماند زو در شگفت
#30
ببخشید یکسر همه بر سپاه
✦
جز از گنج قیصر نبد بهر شاه
#31
کجا دیده‌بد رنج از گنج اوی
✦
نه هم گوشه بد گنج با رنج اوی
#32
همه لشکر روم گرد آمدند
✦
ز قیصر همی داستانها زدند
#33
که ما را چنو نیز مهتر مباد
✦
به روم اندرون نام قیصر مباد
#34
به روم اندرون جای مذبح نماند
✦
صلیب و مسیح و موشح نماند
#35
چو زنار قسیس شد سوخته
✦
چلیپا و مطران برافروخته
#36
کنون روم و قنوج ما را یکیست
✦
چو آواز دین مسیح اندکیست
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.