بخش ۴ - مست کردن طایر و سپاهش به نبید، شبیخون شاپور به دژ، برکندن کتف و سوختن گل نوبهار
#1
ز خاور چو خورشید بنمود تاج
✦
گل زرد شد بر زمین رنگ ساج
#2
ز گنجور دستور بستد کلید
✦
خورش خانه و خمهای نبید
#3
بدژدر هرانکس که بد مهتری
✦
وزان جنگیان رنج دیده سری
#4
خورشها فرستاد و چندی نبید
✦
هم از بویها نرگس و شنبلید
#5
پرستندهٔ باده را پیش خواند
✦
به خوبی سخنها فراوان براند
#6
بدو گفت کامشب تویی باده‌ده
✦
به طایر همه بادهٔ ساده ده
#7
همان تا بدارند باده به دست
✦
بدان تا بخسپند و گردند مست
#8
بدو گفت ساقی که من بنده‌ام
✦
به فرمان تو در جهان زنده‌ام
#9
چو خورشید بر باختر گشت زرد
✦
شب تیره گفتش که از راه برد
#10
می خسروی خواست طایر به جام
✦
نخستین ز غسانیان برد نام
#11
چو بگذشت یک پاس از تیره شب
✦
بیاسود طایر ز بانگ جلب
#12
برفتند یکسر سوی خوابگاه
✦
پرستندگان را بفرمود شاه
#13
که با کس نگوید سخن جز براز
✦
نهانی در دژ گشادند باز
#14
بدان شاه شاپور خود چشم داشت
✦
از آواز مستان به دل خشم داشت
#15
چو شمع از در دژ بیفروخت گفت
✦
که گشتیم با بخت بیدار جفت
#16
مر آن ماه‌رخ را به پرده‌سرای
✦
بفرمود تا خوب کردند جای
#17
سپه را همه سر به سر گرد کرد
✦
گزین کرد مردان ننگ و نبرد
#18
به باره برآورد چندی سوار
✦
هرانکس که بود از در کارزار
#19
به دژ در شد و کشتن اندرگرفت
✦
همه گنجهای کهن برگرفت
#20
سپه بود با طایر اندر حصار
✦
همه مست خفته فزون از هزار
#21
دگر خفته آسیمه برخاستند
✦
به هر جای جنگی بیاراستند
#22
ازیشان کس از بیم ننمود پشت
✦
بسی نامور شاه ایران بکشت
#23
چو شد طایر اندر کف او اسیر
✦
بیامد برهنه دوان ناگزیر
#24
به چنگ وی آمد حصار و بنه
✦
گرفتار شد مردم بدتنه
#25
ببود آن شب و بامداد پگاه
✦
چو خورشید بنمود زرین کلاه
#26
یکی تخت پیروزه اندر حصار
✦
به آیین نهادند و دادند بار
#27
چو از بارپردخته شد شهریار
✦
به نزدیک او شد گل نوبهار
#28
ز یاقوت سرخ افسری بر سرش
✦
درفشان ز زربفت چینی برش
#29
بدانست کاین جادوی کار اوست
✦
بدو بد رسیدن ز کردار اوست
#30
چنین گفت کای شاه آزاد مرد
✦
نگه کن که که فرزند با من چه کرد
#31
چنین گفت شاپور بدنام را
✦
که از پرده چون دخت بهرام را
#32
بیاری و رسوا کنی دوده را
✦
برانگیزی آن کین آسوده را
#33
به دژخیم فرمود تا گردنش
✦
زند به آتش اندر بسوزد تنش
#34
سر طایر از ننگ در خون کشید
✦
دو کتف وی از پشت بیرون کشید
#35
هرانکس کجا یافتی از عرب
✦
نماندی که با کس گشادی دو لب
#36
ز دو دست او دور کردی دو کفت
✦
جهان ماند از کار او در شگفت
#37
عرابی ذوالاکتاف کردش لقب
✦
چو از مهره بگشاد کفت عرب
#38
وزانجا یگه شد سوی پارس باز
✦
جهانی همه برد پیشش نماز
#39
برین نیز بگذشت چندی سپهر
✦
وزان پس دگرگونه بنمود چهر
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.