بخش ۱۰ - انجمن مهتران و خطابهٔ شاه در ناپایداری بخت، دادِ ده یک و راه پنج
#1
چو از روم وز چین وز ترک و هند
✦
جهان شد مر او را چو رومی پرند
#2
ز هر مرز پیوسته شد باژ و ساو
✦
کسی را نبد با جهاندار تاو
#3
همه مهتران را ز ایران بخواند
✦
سزاوار بر تخت شاهی نشاند
#4
ازان پس شهنشاه بر پای خاست
✦
به خوبی بیاراست گفتار راست
#5
چنین گفت کای نامداران شهر
✦
ز رای و خرد هرک دارید بهر
#6
بدانید کاین تیرگردان سپهر
✦
ننازد به داد و نیازد به مهر
#7
یکی را چو خواهد برآرد بلند
✦
هم آخر سپارد به خاک نژند
#8
نماند به جز نام زو در جهان
✦
همه رنج با او شود در نهان
#9
به گیتی ممانید جز نام نیک
✦
هرانکس که خواهد سرانجام نیک
#10
ترا روزگار اورمزد آن بود
✦
که خشنودی پاک یزدان بود
#11
به یزدان گرای و به یزدان گشای
✦
که دارنده اویست و نیکی فزای
#12
ز هر بد به دادار گیهان پناه
✦
که او راست بر نیک و بد دستگاه
#13
کند بر تو آسان همه کار سخت
✦
ز رای دلفروز و پیروز بخت
#14
نخستین ز کار من اندازه گیر
✦
گذشته بد و نیک من تازه گیر
#15
که کردم به دادار گیهان پناه
✦
مرا داد بر نیک و بد دستگاه
#16
زمین هفت کشور به شاهی مراست
✦
چنان کز خداوندی او سزاست
#17
همی باژ خواهم ز روم و ز هند
✦
جهان شد مرا همچو رومی پرند
#18
سپاسم ز یزدان که او داد زور
✦
بلند اختر و بخش کیوان و هور
#19
ستایش که داند سزاوار اوی
✦
نیایش بر آیین و کردار اوی
#20
مگر کو دهد بازمان زندگی
✦
بماند بزرگی و تابندگی
#21
کنون هرچ خواهیم کردن ز داد
✦
بکوشیم وز داد باشیم شاد
#22
ز ده یک مرا چند بر شهرهاست
✦
که دهقان و موبد بران بر گواست
#23
چو باید شما را ببخشم همه
✦
همان ده یک و بوم و باژ و رمه
#24
مگر آنک آید شما را فزون
✦
بیارد سوی گنج ما رهنمون
#25
ز ده یک که من بستدم پیش ازین
✦
ز باژ آنچ کم بود گر بیش ازین
#26
همی از پی سود بردم به کار
✦
به در داشتن لشکر بی‌شمار
#27
بزرگی شما جستم و ایمنی
✦
نهان کردن کیش آهرمنی
#28
شما دست یکسر به یزدان زنید
✦
بکوشید و پیمان او مشکنید
#29
که بخشنده اویست و دارنده اوی
✦
بلند آسمان را نگارنده اوی
#30
ستمدیده را اوست فریادرس
✦
منازید با نازش او به کس
#31
نباید نهادن دل اندر فریب
✦
که پیش فراز اندر آید نشیب
#32
کجا آنک بر سود تاجش به ابر
✦
کجا آنک بودی شکارش هژبر
#33
نهالی همه خاک دارند و خشت
✦
خنک آنک جز تخم نیکی نکشت
#34
همه هرک هست اندرین مرز من
✦
کجا گوش دارند اندرز من
#35
نمایم شما را کنون راه پنج
✦
که سودش فزون آید از تاج و گنج
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.