بخش ۷ - دیدار شاپور با دختر مهرک بر سر چاه، آشکار شدن نژاد و پیمان ازدواج
#1
کنون بشنو از دخت مهرک سخن
✦
ابا گرد شاپور شمشیرزن
#2
چو لختی برآمد برین روزگار
✦
فروزنده شد دولت شهریار
#3
به نخچیر شد شاه روزی پگاه
✦
خردمند شاپور با او به راه
#4
به هر سو سواران همی تاختند
✦
ز نخچیر دشتی بپرداختند
#5
پدید آمد از دور دشتی فراخ
✦
پر از باغ و میدان و ایوان و کاخ
#6
همی تاخت شاپور تا پیش ده
✦
فرود آمد از راه در خان مه
#7
یکی باغ بد کش و خرم سرای
✦
جوان اندر آمد بدان سبز جای
#8
یکی دختری دید بر سان ماه
✦
فروهشته از چرخ دلوی به چاه
#9
چو آن ماه‌رخ روی شاپور دید
✦
بیامد برو آفرین گسترید
#10
که شادان بدی شاه و خندان بدی
✦
همه ساله از بی‌گزندان بدی
#11
کنون بی‌گمان تشنه باشد ستور
✦
بدین ده رود اندرون آب شور
#12
به چاه اندرون آب سردست و خوش
✦
بفرمای تا من بوم آبکش
#13
بدو گفت شاپور کای ماه‌روی
✦
چرا رنجه گشتی بدین گفت‌وگوی
#14
که باشند با من پرستنده مرد
✦
کزین چاه بی‌بن کشند آب سرد
#15
ز برنا کنیزک بپیچید روی
✦
بشد دور و بنشست بر پیش جوی
#16
پرستنده‌ای را بفرمود شاه
✦
که دلو آور و آب برکش ز چاه
#17
پرستنده بشنید و آمد دوان
✦
رسن برد بر چرخ دلو گران
#18
چو دلو گران‌سنگ پر آب گشت
✦
پرستنده را روی پرتاب گشت
#19
چو دلو گران برنیامد ز چاه
✦
بیامد ژکان زود شاپور شاه
#20
پرستنده را گفت کای نیم‌زن
✦
نه زن داشت این دلو و چندین رسن
#21
همی برکشید آب چندین ز چاه
✦
تو گشتی پر از رنج و فریادخواه
#22
بیامد رسن بستد از پیشکار
✦
شد آن کار دشوار بر شاه خوار
#23
ز دلو گران شاه چون رنج دید
✦
بر آن خوب‌رخ آفرین گسترید
#24
که برتافت دلوی برین سان گران
✦
همانا که هست از نژاد سران
#25
کنیزک چو او دلو را برکشید
✦
بیامد به مهر آفرین گسترید
#26
که نوشه بدی تا بود روزگار
✦
همیشه خرد بادت آموزگار
#27
به نیروی شاپور شاه اردشیر
✦
شود بی‌گمان آب در چاه شیر
#28
جوان گفت با دختر چرب‌گوی
✦
چه دانی که شاپورم ای ماه‌روی
#29
چنین داد پاسخ که این داستان
✦
شنیدم بسی از لب راستان
#30
که شاپور گردست با زور پیل
✦
به بخشندگی همچو دریای نیل
#31
به بالای سروست و رویین‌تنست
✦
به هرچیز مانندهٔ بهمنست
#32
بدو گفت شاپور کای ماه‌روی
✦
سخن هرچ پرسم ترا راست‌گوی
#33
پدیدار کن تا نژاد تو چیست
✦
برین چهرهٔ تو نشان کییست
#34
بدو گفت من دختر مهترم
✦
ازیرا چنین خوب و کنداورم
#35
چنین داد پاسخ که هرگز دروغ
✦
بر شهریاران نگیرد فروغ
#36
کشاورز را دختر ماه‌روی
✦
نباشد بدین روی و این رنگ و بوی
#37
کنیزک بدو گفت کای شهریار
✦
هرانگه که یابم به جان زینهار
#38
بگویم همه پیش تو من نژاد
✦
چو یابم ز خشم شهنشاه داد
#39
بدو گفت شاپور کز بوستان
✦
نرست از چمن کینهٔ دوستان
#40
بگوی و ز من بیم در دل مدار
✦
نه از نامور دادگر شهریار
#41
کنیزک بدو گفت کز راه داد
✦
منم دختر مهرک نوش‌زاد
#42
مرا پارسایی بیاورد خرد
✦
بدین پرهنر مهتر ده سپرد
#43
من از بیم آن نامور شهریار
✦
چنین آبکش گشتم و پیشکار
#44
بیامد بپردخت شاپور جای
✦
همی بود مهتر به پیشش به پای
#45
به دو گفت کین دختر خوب‌چهر
✦
به من ده بر من گوا کن سپهر
#46
بدو داد مهتر به فرمان اوی
✦
بر آیین آتش‌پرستان اوی
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.