#1
چو از روم وز چین وز ترک و هند
✦
جهان شد مر او را چو رومی پرند
“When world affairs from Rome, China, Turkestan, and India became smooth for him like fine Roman silk,”
#2
ز هر مرز پیوسته شد باژ و ساو
✦
کسی را نبد با جهاندار تاو
“Tribute and taxes flowed continuously from every border, and none had the power to withstand the sovereign ruler.”
#3
همه مهتران را ز ایران بخواند
✦
سزاوار بر تخت شاهی نشاند
“He summoned all the elders from Iran and seated them worthily upon the royal thrones.”
#4
ازان پس شهنشاه بر پای خاست
✦
به خوبی بیاراست گفتار راست
“Thereupon the King of Kings arose and beautifully adorned truthful speech with goodness.”
#5
چنین گفت کای نامداران شهر
✦
ز رای و خرد هرک دارید بهر
“He spoke thus: 'O renowned ones of the land, whoever among you possesses wisdom and counsel,'”
#6
بدانید کاین تیرگردان سپهر
✦
ننازد به داد و نیازد به مهر
“'Know that this swift-revolving sky boasts not of justice, nor does it incline with warmth.'”
#7
یکی را چو خواهد برآرد بلند
✦
هم آخر سپارد به خاک نژند
“'Whomever it desires to raise high, it ultimately consigns to the dark and gloomy earth.'”
#8
نماند به جز نام زو در جهان
✦
همه رنج با او شود در نهان
“'Naught remains of him in the world save a name; all his labor vanishes into secrecy alongside him.'”
#9
به گیتی ممانید جز نام نیک
✦
هرانکس که خواهد سرانجام نیک
“'Leave nothing behind in the world except a good name—whoever desires an honorable end.'”
#10
ترا روزگار اورمزد آن بود
✦
که خشنودی پاک یزدان بود
“'Your day of true blessing is that day wherein the pure Creator is pleased with you.'”
#11
به یزدان گرای و به یزدان گشای
✦
که دارنده اویست و نیکی فزای
“'Turn toward God and seek opening through God, for He is the Sustainer and the Increaser of Goodness.'”
#12
ز هر بد به دادار گیهان پناه
✦
که او راست بر نیک و بد دستگاه
“'Seek shelter in the Creator of the World from every evil, for He holds authority over good and ill.'”
#13
کند بر تو آسان همه کار سخت
✦
ز رای دلفروز و پیروز بخت
“'He will make every difficult task easy for you through heart-illuminating wisdom and victorious fortune.'”
#14
نخستین ز کار من اندازه گیر
✦
گذشته بد و نیک من تازه گیر
“'First, take measure from my own deeds; draw fresh lessons from my past trials, good and bad,'”
#15
که کردم به دادار گیهان پناه
✦
مرا داد بر نیک و بد دستگاه
“'For I took refuge in the Creator of the World, and He granted me dominion over good and ill.'”
#16
زمین هفت کشور به شاهی مراست
✦
چنان کز خداوندی او سزاست
“'The land of the seven climes belongs to my rule, as is worthy of His divine mastery.'”
#17
همی باژ خواهم ز روم و ز هند
✦
جهان شد مرا همچو رومی پرند
“'I demand tribute from Rome and India; the world has become for me like soft Roman silk.'”
#18
سپاسم ز یزدان که او داد زور
✦
بلند اختر و بخش کیوان و هور
“'My gratitude is to God who granted me strength, a lofty star, and the auspicious portion of Saturn and the Sun.'”
#19
ستایش که داند سزاوار اوی
✦
نیایش بر آیین و کردار اوی
“'Who can offer praise as is truly worthy of Him? Worship Him according to His righteous tradition and deed!'”
#20
مگر کو دهد بازمان زندگی
✦
بماند بزرگی و تابندگی
“'Unless He bestows the remainder of life, that greatness and radiance may endure.'”
#21
کنون هرچ خواهیم کردن ز داد
✦
بکوشیم وز داد باشیم شاد
“'Now, whatever we wish to perform in justice, let us strive for it and be joyful in righteousness.'”
#22
ز ده یک مرا چند بر شهرهاست
✦
که دهقان و موبد بران بر گواست
“'Regarding the tithe tax I hold over the cities—to which the landholders and mobads bear witness—'”
#23
چو باید شما را ببخشم همه
✦
همان ده یک و بوم و باژ و رمه
“'Whenever you have need, I shall grant it all to you: that tithe, the land, tribute, and herds.'”
#24
مگر آنک آید شما را فزون
✦
بیارد سوی گنج ما رهنمون
“'Unless more wealth comes to you, leading you to guide it toward our royal treasury.'”
#25
ز ده یک که من بستدم پیش ازین
✦
ز باژ آنچ کم بود گر بیش ازین
“'Whatever tithes or tribute I collected before this, whether less or more than this amount,'”
#26
همی از پی سود بردم به کار
✦
به در داشتن لشکر بی‌شمار
“'I expended it entirely for benefit: to maintain an uncountable standing army!'”
#27
بزرگی شما جستم و ایمنی
✦
نهان کردن کیش آهرمنی
“'I sought your greatness and safety, and the suppression of the demonic creed.'”
#28
شما دست یکسر به یزدان زنید
✦
بکوشید و پیمان او مشکنید
“'Clasp your hands entirely to God; strive hard and do not break His sacred covenant.'”
#29
که بخشنده اویست و دارنده اوی
✦
بلند آسمان را نگارنده اوی
“'For He is the Bestower and the Sustainer, the Painter and Fashioner of the high heavens.'”
#30
ستمدیده را اوست فریادرس
✦
منازید با نازش او به کس
“'He is the rescuer of the oppressed; boast not against anyone with His majesty.'”
#31
نباید نهادن دل اندر فریب
✦
که پیش فراز اندر آید نشیب
“'One must not set one's heart upon deceit, for behind every steep ascent lies a descent.'”
#32
کجا آنک بر سود تاجش به ابر
✦
کجا آنک بودی شکارش هژبر
“'Where is he whose crown touched the clouds? Where is he whose prey was the fierce lion?'”
#33
نهالی همه خاک دارند و خشت
✦
خنک آنک جز تخم نیکی نکشت
“'Their bed is now all dust and brick; happy is he who sowed nothing but the seed of goodness!'”
#34
همه هرک هست اندرین مرز من
✦
کجا گوش دارند اندرز من
“'Everyone who dwells within my realm, who lends an ear to my royal counsel:'”
#35
نمایم شما را کنون راه پنج
✦
که سودش فزون آید از تاج و گنج
“'I shall now reveal to you five paths, whose profit is greater than any crown or treasure.'”