🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود

❖
41 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱ - مرگ اردشیر و تاج‌گذاری همای، زادن نهانی پسر، افکندنش به فرات و یافتن گازر
با درگذشت اردشیر از بیماری، تاج و سریر کیانی بی‌شهریار نماند؛ چرا که همای چهرزاد بر تخت پادشاهی تکیه زد و آیینی نو بر پای داشت. او در گنج‌های شاهی را بر سپاهیان و نیازمندان گشود و با دادگری و دهش، جهان را آبادان ساخت. همای چون باردار شد و هنگام زادن فرا رسید، فرمانروایی را خوش یافت و مهر تخت شاهی بر دلش نشست؛ پس زادن پسر خود را از بزرگان و سپاهیان پنهان داشت. فرزند را نهانی به دایه‌ای پاک‌نهاد سپرد و به مردم چنان نمود که آن کودک درگذشته است.

چون هشت ماه بر کودک گذشت و رخسارش یادآور چهره پادشاه گذشته شد، همای بفرمود تا نجاران صندوقی خرد از چوب خشک بسازند و بیرونش را با قیر، مشک و موم بیالایند. درون صندوق را با دیبای رومی نرم کردند و بستر خوابی گران‌بها در آن گستردند؛ آنگاه صندوق را پر از گوهرهای شاهوار، زر سرخ، عقیق و زبرجد ساختند و گوهرها بر بازوی آن کودک شیرخوار ببستند. شب‌هنگام، در حالی که کودک در خوابی خوش بود، دایه او را نرم در صندوق نهاد و سر صندوق را با دبق، عنبر و قیر محکم ببستند.

دو فرستاده صندوق را زیر لایه شامگاه به آب خروشان فرات انداختند و نهانی در کنار رود شتافتند تا سرنوشت کودک را بنگرند. با برآمدن آفتاب بامداد، صندوق خرد در آب فرات شناور گشت و به نزدیک کارگاه جامه‌شویی (گازرگاهی) رسید. گازری که در آنجا رخت می‌شست، صندوق را دید، آن را از آب کشید و با گشودن پرندهای چینی و دیدن کودکی رخشان و گوهرهای بی‌شمار، شگفت‌زده و شادمان شد. دیده‌بان شاهی که کار را زیر نظر داشت، شتابان نزد مادر شتافت و خبر یافتن کودک را داد، و همای او را به رازداری فرمان داد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: