🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود

❖
50 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵ - نبرد داراب با رومیان، آفرین و بخشش رشنواد و باژ فرستادن قیصر
چون رشنواد فرمانِ حرکت داد، سپاهیانِ ایران مرزها را درنوردیدند و رو به سوی قلمرو روم نهادند. رشنواد، پهلوانِ جوان و بی‌باک یعنی داراب را بر سرِ سپاه نهاد و پیشتازیِ نبرد را به دستِ او سپرد؛ همان طلایه‌دارِ دلاوری که نیزه‌های تیزش به زهرِ جان‌ستان آغشته بود. از آن سو نیز طلایه‌دارانِ روم پیش آمدند و ناگهان دو لشکرِ بیکران به هم برآویختند. گردِ تیره‌ای از رزمگاه برآمد و خونِ گردان چون رودی خروشان بر خاک جاری گشت.

در میانه‌ی این دار و گیر، داراب چون شیری دژم به میدان تاخت. تیغِ جان‌شکارِ او چنان بر پیکرِ رومیان فرود آمد که گویی چرخِ گردون خود شمشیر به دست گرفته بود. او چون نهنگی در میان موج و اژدهایی کینه‌توز، صفوفِ دشمن را در هم درید و تا قلبِ لشکرگاهِ رومیان پیش تاخت. خاکِ بوم از خونِ رومیان به دریایی سرخ بدل شد و داراب، فاتح و پیروز، به نزدِ رشنواد بازآمد. سپهسالارِ ایران داراب را غرق در آفرین ساخت و گفت: «مباد روزی که سپاهِ شاه از یلی چون تو تهی باشد! چون از این نبردِ روم پیروز بازگردیم، شهریار به پاسِ این مردانگی، گنج و طوق و اسب و کلاهِ شاهوار به تو خواهد بخشید.»

با برآمدنِ سپیده_دم و روشن شدنِ جهان، بارِ دیگر دو لشکر صف بستند. داراب عنانِ باره‌ی تکاور را رها ساخت و چون گرگی گرسنه به قلبِ سپاهِ روم زد. نه صفوفِ نیزه‌داران تابِ مقاومت داشتند و نه شمشیرزنانِ نامدار. داراب میمنه‌ی لشکرِ دشمن را برهم زد، غنایمِ بسیار بگرفت و چهل جاثلیق از بزرگان و روحانیانِ رومی را از پای درآورد و صلیبِ زرینِ آنان را به مشت گرفت. رشنواد از دیدنِ این همه شکوه‌مندی و دلاوری غرق در شادی گشت و داراب را افزون از پیش ستود.

چون پرده‌ی سیاهِ شب بر دشت فرو افتاد، رشنواد در لشکرگاهِ تسخیرشده‌ی رومیان بیاسود و بفرمود تا غنایم و خواسته میانِ سپاهیان بخش کنند. سپس فرستاده‌ای به نزدِ داراب روانه ساخت و بدو گفت: «ای شیردلِ فریادرس، هرچه از این خواسته و غنایم می‌پسندی بردار و مابقی را به هر که خواهی ببخش، که نامِ تو امروز از دارنده‌ی رخش نیز بلندتر گشته است.» داراب، با منشِ والای خویش، از آن همه گنج تنها یک نیزه برای یادگار و نام برداشت و مابقی را بازفرستاد.

با برآمدنِ دوباره‌ی خورشیدِ جهان‌تاب، پهلوانانِ ایران بارِ دیگر بر رومیان تاختند، شهرها را به آتش کشیدند و روزگار را بر دشمن تیره ساختند. خروشی دردناک و زاری‌کنان از رومیان برآمد و جهان بر قیصرِ روم تنگ شد. قیصر چون دلاورانش را از رزم خسته و بختِ خویش را نگونسار دید، فرستاده‌ای خردمند به نزدِ رشنواد روانه کرد و پیام داد: «اگر سپهسالارِ دادگر بر ما ببخشاید، ما سر به فرمان می‌نهیم و باژ و مالِ معین می‌پردازیم.» قیصر همراهِ این پیام، بدره‌های سیم و زر، گوهر‌های گران‌بها و بردگانِ بسیار فرستاد. رشنواد باژ و هدیه‌ها را پذیرفت و پیمانِ صلح بست تا بدین گونه نبرد با پیروزیِ کاملِ ایران به پایان رسد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: