🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

فریدون

❖
13 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵ - بخشیدن روم سلم را و تور توران را و ایرج ایران را
چون روزگار آزمون و آشکار ساختن گهرِ فرزندان به سر آمد، فریدون‌شاه رازِ درون خویش برآفتاب افکند و تصمیم بزرگ خویش را آشکار ساخت. او پهنهٔ گیتی را به سه بخش والامقام قسمت نمود: گسترهٔ نخست، دیار روم و اقلیم خاور بود؛ بخش دوم، سرزمین توران، ترک و چین؛ و بخش سوم، قلب دلاوران و خاک مقدس ایران‌زمین.

شاه پیشدادی نخست بر فرزند مهتر خویش، سلم، بنگرید و ملک روم و پهنهٔ خاور را شایستهٔ او دید. پس فرمان داد تا سپاهی گران و آراسته برای وی برگزینند و سلم با غرور و شوکت تمام لشکر خویش را به سوی خاور روانه ساخت. او بر تخت کیانی آن دیار قدم نهاد و مردمان آن بوم و بر وی را «خاورخدای» نامیدند و فرمانش را گردن نهادند.

سپس فریدون پادشاهی توران‌زمین را به فرزند میانی، تور، بخشید و او را سالار و شهریارِ ترکان و فغفور چین گردانید. لشکری آراسته به همراهش کرد و تور با کلاه گوشوار و سپاهی رزم‌آور به دیار خویش تاخت. چون بر تخت کیانی توران برنشست، بزرگان و سروران بر سر و روی او گوهر افشاندند و وی را به پاکی و والایی، «توران‌شاه» خواندند.

چون نوبت به خردسال‌ترین و گرامی‌ترین فرزند، ایرج، رسید، فریدون تاج و تختِ تاج‌بخش ایران را بر قامت او آراسته دید. او شاهیِ ایران‌زمین، دشتِ نیزه‌وران و افسرِ سروران جهان را به ایرج واگذار کرد؛ چرا که این فرزند فرخنده پاداش و شایستگیِ آن تاج، مهرِ شاهی و تختِ عاج را دارا بود. بدین‌سان، هر سه برادر با شادمانی و کامروایی بر قلمروهای خویش قرار یافتند و روزگاری از آرامش و دادگری بر زمین سایه افکند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: