🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

فریدون

❖
40 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۲ - زاده شدن منوچهر
روزگاری دراز از غم کشته شدن ایرج پاک‌نهاد گذشت و فریدون شاهزادهٔ پیر، در اندوهی جانکاه روز می‌گذراند. روزی فریدون به شبستان فرزند گرانمایه‌اش نظر افکند و در آن میان پرستنده‌ای خوبروی و پری‌چهره به نام ماه‌آفرید را دید؛ بانوئی که ایرج او را بس گرامی می‌داشت. قضا را ماه‌آفرید از ایرج باردار بود و چون این راز آشکار گشت، شهریار جهان از شادی برافروخت و امید کین‌خواهی خون ایرج در دلش زنده شد. چون هنگام زایش فرا رسید، ماه‌آفرید دختری به زیبایی ماه به دنیا آورد؛ دختری که سر تا پایش چنان به ایرج می‌مانست که گویی ایرج بار دیگر به جهان آمده است. کودک را در ناز و بزرگی پروردند تا آنکه ماهرویی سروقامت شد.

فریدون آن دختر را به همسریِ پشنگ درآمد و از آن پیوند، دختری هنرمند پسری به دنیا آورد بس شایستهٔ تاج و تخت. نوزاد را شتابان نزد فریدون بردند. موبد برنا را پیش کشید و گفت: «ای تاجور، دل را به دیدار یادگار ایرج روشن دار!» با دیدن نوزاد، لب‌های فریدون به خنده باز گشت و او را بر کنار گرفت و به درگاه کردگار به نیایش پرداخت. فریدون که از گریه‌های مداوم در غم ایرج بینایی چشمانش را از دست داده بود، دست به سوی جهان‌آفرین برداشت؛ به معجزهٔ ایزدی چشمان تاریکش روشن شد و فروغ بینایی به دیدگانش بازآمد. چون نوزاد را دید، گفت: «از پاک‌مادر و پاک‌پدر شاخی شایسته به بار آمده است؛ این رخسار چون می روشن است و او را منوچهر نام نهادم.»

فریدون منوچهر را چنان پرورد که حتی باد هوا نیز بر او نوزد. قدم بر خاک نمی‌نهاد مگر آنکه زیر پایش مشک سارا می‌ریختند و چتر دیبا بر سرش می‌داشتند. سال‌ها بگذشت و فریدون تمام هنرها، آیین‌های شهریاری و سپهداری را به منوچهر آموخت. چون منوچهر برنا شد، سپاه ایران یک‌صدا به ثنای او پرداختند. فریدون گنجینه‌های گرانقدر خود را گشود؛ تخت زرین، گرز گران، تاج فیروزه، اسبان تازی با ستام زرین، تیغ‌های هندی، زره‌های رومی، کمان‌های چاچی و تیرهای خدنگ را به او بخشید و کلید گنج‌ها را به گنجور سپرد.

سپس فریدون پهلوانان و بزرگان کشور همچون قارن کاوگان، شیروی و آوگان را فراخواند. همگی بر منوچهر آفرین خواندند و بر تاجش گوهر برافشاندند. جشنی شکوهمند برپا شد، دادگری در جهان آشکار گشت و گرگ و میش در کنار هم آرام گرفتند و لشکر ایران زیر فرمان منوچهر به پا خاست تا دادِ ایرج را از ستمگران بازستاند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: