فریدون، شهریار فرخنده پیشدادی، دیدگان اشتیاق بر جاده دوخته بود. تاج فیروزه‌گون با گوهرهای تابناک آراسته گشته و پایتخت از بانگ تبیره‌ها، پیلان آذین‌بسته، نغمه رامشگران و می گساری سپاهیان غرق در شادی و نور بود. همگان در انتظار بازگشت ایرج، شاه جوان و دادگر ایران‌زمین، روزشماری می‌کردند و پدر پیر از راز شوم و کینه‌توزی برادران مهتر آگاهی نداشت.
ناگاه بر ستیغ افق، گردی تیره و اسف‌بار برافراشته شد. از میان غبار سیاه، سواری جامه دریده و سوگوار بیرون آمد که تابوتی زرین، پیچیده در پرنیان به همراه داشت. چون تابوت به نزدیکی شاه رسید و پرده پرنیان کنار رفت، سر بریده و خرقه‌خونین ایرج پدیدار گشت. فریاد شیون از زمین به آسمان برآمد. فریدون از فراز اسب بی‌هوش بر خاک افتاد و لشکریان سرتاسر جامه‌ها چاک کردند. روز در دیدگان شاه چون شب تاریک شد و روشنایی چشمانش رخت بربست.
جشن بازگشت به سوگواری دردناکی مبدل شد؛ درفش‌های کیانی دریده، کوس‌ها واژگون، روی پیلان سیاه و بر تارک سپهبدان و لشکریان پیاده خاک یأس افشانده شد. سپاهیان ناله‌کنان و گوشت تن خویش از داغ کنده، راهی باغ شاهی ایرج شدند. آنجا که روزگاری بزمگاه شهریاران و محل خنده‌های ایرج بود، اینک به ویرانه‌ای غم‌زده بدل گشت. فریدون سر بریده فرزند را بر سینه فشرد، بر تخت تهی و سروهای سهی نگریست و در خشم و اندوهی جانکاه، آتش در سرای نشست زد، گلستان را برکند و درختان را بسوخت.
شاه زنار خونین بر میان بست، خاک بر سر افشاند و روی به آستان کردگار دادار آورد. او با دلی برشته و دیدگانی اشک‌بار بنالید که: «ای داور دادگر! بر این بی‌گناه کشته بنگر و دل آن دو برادر ستمگر را چنان بسوز که هرگز روز خوش نبینند. مرا چندان زندگانی ده که از تبار ایرج، پهلوانی برپای خیزد و کین این خون پاک را بازستاند.» فریدون چنان بر خاک افتاد و زاری کرد که بر پیرامونش گیاه برویید، زمین بسترش گشت و روشنی چشمانش در اشک پیوسته نابود شد. سرتاسر کشور ایران یکسره جامه کبود و سیاه پوشیدند و جهانی در سوگ ایرج به اندوه اندوهگین فرو رفت.