🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

فریدون

❖
43 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۰ - کشته شدن ایرج
چو خورشید جهان‌تاب پرده از چهره سپیده برکشید و خواب از دیدگان بزدود، دو برادر کینه‌توز، تور و سلم، سرشار از حسد و بری از شرم، گام در راه نهادند و رو به سوی پرده‌سرای ایرج آوردند. ایرج جوان‌مرد و پاک‌نهاد، چو از خیمه بیرون نگریست و برادران را دید، پر مهر و بی‌سلاح به استقبالشان شتافت و آنان را با گرامی‌داشت به درون خیمه فراخواند. اما خشم و کینه پرده بر دیده تور افکنده بود؛ او ایرج را سرزنش کرد که چرا با وجود کم‌سال‌تر بودن، تاج برتری و شهریاری ایران را بر سر نهاده و برادر مهتر باید در رنج و کهتری بماند.

ایرج پاک‌دل با گفتاری بس نرم و دادگرانه پاسخ داد که خواهان تاج و تخت و پادشاهی زمین نیست و گرامی‌ترین سرانجام، خشتی بیش بر بالین انسان نخواهد بود. او اعلام کرد که کلاه و نگین پادشاهی را به برادران می‌سپارد و تنها خواهان آرامش و برادری است. اما تور را این سخنان دادگرانه به کار نیامد؛ از سر خشم برپا خاست، کرسی گران زرین را برداشت و بر سر ایرج کوفت.

ایرج در دم افتاد و با زاری از تور خواست تا از خدا بیم دارد، دست به خون برادر نیالاید و دل پدر پیر را نسوزاند؛ چرا که کردگار کین خون او را بازخواهد ستاند. اما تور بی‌رحمانه خنجر آبگون زهرآلود را برکشید، سینه کیانی ایرج را شکافت و سر آن سرو سهی را از تن پیلوارش جدا ساخت. برادران ظالم، مغز سر ایرج را از مشک و عبیر آگنده ساختند و آن را با پیامی آکنده از ریشخند نزد فریدون پیر فرستادند و خود یکی به سوی توران و دیگری به سوی روم روانه گشتند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: