بخش ۲۲ - سخن دقیقی: توطئهٔ گرزَم علیه اسفندیار و بدگمانی گشتاسپ

حکایت باستانی بخش «بخش ۲۲ - سخن دقیقی: توطئهٔ گرزَم علیه اسفندیار و بدگمانی گشتاسپ» از کهن‌دیار ایران‌زمین.

یکی روز بنشست کی شهریار

✦

به رامش بخورد او می خوش‌گوار

یکی سرکشی بود نامش گُرَزم

✦

گوی نامجو آزموده به رزم

به دل کین همی داشت ز اسفندیار

✦

ندانم چه شان بود از آغاز کار

به هر جای کاواز او آمدی

✦

ازو زشت گفتی و طعنه زدی

نشسته بد او پیش فرخنده شاه

✦

رخ از درد زرد و دل از کین تباه

فراز آمد از شاهزاده سخن

✦

نگر تا چه بد آهو افگند بن

هوازی یکی دست بر دست زد

✦

چو دشمن بود گفت فرزند بد

فرازش نباید کشیدن به پیش

✦

چنین گفت آن موبد راست کیش

که چون پور با سهم و مهتر شود

✦

ازو باب را روز بتر شود

#10

رهی کز خداوند سر برکشید

✦

از اندازه‌اش سر بباید برید

#11

چو از رازدار این شنیدم نخست

✦

نیامد مرا این گمانی درست

#12

جهانجوی گفت این سخن چیست باز

✦

خداوند این راز که وین چه راز

#13

کیان شاه را گفت کای راست گوی

✦

چنین راز گفتن کنون نیست روی

#14

سر شهریاران تهی کرد جای

✦

فریبنده را گفت نزد من آی

#15

بگوی این همه سر بسر پیش من

✦

نهان چیست زان اژدها کیش من

#16

گُرَزم بد آهوش گفت از خرد

✦

نباید جز آن چیز کاندر خورد

#17

مرا شاه کرد از جهان بی‌نیاز

✦

سزد گر ندارم بد از شاه باز

#18

ندارم من از شاه خود باز پند

✦

وگرچه مر او را نیاید پسند

#19

که گر راز گویمش و او نشنود

✦

به از راز کردنش پنهان شود

#20

بدان ای شهنشاه کاسفندیار

✦

بسیچد همی رزم را روی کار

#21

بسی لشکر آمد به نزدیک اوی

✦

جهانی سوی او نهادست روی

#22

بر آنست اکنون که بندد ترا

✦

به شاهی همی بد پسندد ترا

#23

تراگر به دست آورید و ببست

✦

کند مر جهان را همه زیردست

#24

تو دانی که آنست اسفندیار

✦

که اورا به رزم اندرون نیست یار

#25

چنو حلقه کرد آن کمند بتاب

✦

پذیره نیارد شدن آفتاب

#26

کنون از شنیده بگفتمت راست

✦

تو به دان کنون رای و فرمان تراست

#27

چو با شاه ایران گُرَزم این براند

✦

گو نامبردار خیره بماند

#28

چنین گفت هرگز که دید این شگفت

✦

دژم گشت وز پور کینه گرفت

#29

نخورد ایچ می نیز و رامش نکرد

✦

ابی بزم بنشست با باد سرد

#30

از اندیشگان نامد آن شبش خواب

✦

ز اسفندیارش گرفته شتاب

#31

چو از کوهساران سپیده دمید

✦

فروغ ستاره ببد ناپدید

#32

بخواند آن جهاندیده جاماسپ را

✦

کجا بیش دیدست لهراسپ را

#33

بدو گفت شو پیش اسفندیار

✦

بخوان و مر او را به ره باش یار

#34

بگویش که برخیز و نزد من آی

✦

چو نامه بخوانی به ره بر مپای

#35

که کاری بزرگست پیش اندرا

✦

تو پایی همی این همه کشورا

#36

یکی کار اکنون همی بایدا

✦

که بی‌تو چنین کار برنایدا

#37

نوشته نوشتش یکی استوار

✦

که ای نامور فرخ اسفندیار

#38

فرستادم این پیر جاماسپ را

✦

که دستور بد شاه لهراسپ را

#39

چو او را ببینی میان را ببند

✦

ابا او بیا بر ستور نوند

#40

اگر خفته‌ای زود برجه به پای

✦

وگر خود بپایی زمانی مپای

#41

خردمند شد نامهٔ شاه برد

✦

به تازنده کوه و بیابان سپرد

پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما