🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان بیژن و منیژه

❖
129 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۰ - نالیدن منیژه نزد رستم بازرگان، نهفتن انگشتری در خورش و افروختن آتش بر سر چاه
چون خبر رسیدن کاروانِ شوکتمندِ بازرگانی از ایران‌زمین در شهر توران پیچید، منیژه، دختِ نگون‌بختِ افراسیاب، سرگردان و پای‌آبله دوان‌دوان خود را به سراپرده‌ی آن بازرگان رساند. با دیدگانی پرخون و جامه‌ای دریده، پیش رستم ایستاد و او را آفرین داد و با نوایی سوزناک از سرنوشتِ گردانِ ایران و بیژنِ در بند پرسید. رستم که نمی‌خواست رازِ سپهسالاری‌اش برملا گردد، ظاهراً بر او بانگ زد و خویشتن را بازرگانی بی‌خبر از شاه و سپاه ایران خواند تا بدخواهان بوی نکشند.

اما دلِ جهان‌پهلوان بر حالِ زارِ منیژه بسوخت. پس بفرمود تا خوالیگرش مرغی بریان و نانی نرم آماده سازد، و در نهان انگشتریِ نامدارِ پیروزه‌گونِ خویش را — که نام رستم بر آن حک شده بود — درون مرغ جای داد و به منیژه سپرد. منیژه شتابان خورش را به سر چاهِ تاریکِ بیژن برد. بیژن چون دست به خورش برد، نگینِ فیروزه را یافت؛ نامِ رستم را بر آن خواند و از شادی قهقهه‌ای شاهوار برآورد. منیژه شگفت‌زده علتِ این خنده را جویا شد. بیژن از او سوگندِ وفاداری خواست تا راز را فاش کند. منیژه زاری‌کنان از بی‌اعتمادیِ بیژن گلایه کرد که چگونه همه‌چیز خویش، از خان و مان تا گنج و تاج را بر سرِ او باخته است.

بیژن پوزش خواست و رازِ انگشتری را آشکار کرد و به منیژه گفت تا نزد آن بازرگان بازگردد و بپرسد که آیا او خداوندِ رخش است؟ منیژه چون باد بنزد رستم شتافت و پیام را رساند. رستم دلداری‌اش داد و هویت خویش را تایید کرد و دستور داد چون شب تیره فرا رسد، توده‌ای عظیم از هیزم گرد آورد و آتشی درخشان بر سر چاه برافروزد تا راهنما و روشنگرِ نبردِ رهایی‌بخش باشد. منیژه با دلی پرامید هیزم بسیار فراهم آورد و با غروب خورشید، آتشی چون کوه برافروخت و در انتظار آوازِ سمِّ رخشِ پولادسم نشست.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: