✦

دوره اساطیری (پیشدادیان)

پادشاهی نوذر

❖

51 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۶ - روز سوم نبرد، محاصرهٔ دهستان، کشته شدن شاپور و بارمان و عقب‌نشینی قارن به پارس

ازان پس بیاسود لشکر دو روز

✦

سه دیگر چو بفروخت گیتی فروز

نبد شاه را روزگار نبرد

✦

به بیچارگی جنگ بایست کرد

ابا لشکر نوذر افراسیاب

✦

چو دریای جوشان بد و رود آب

خروشیدن آمد ز پرده‌سرای

✦

ابا نالهٔ کوس و هندی درای

تبیره برآمد ز درگاه شاه

✦

نهادند بر سر ز آهن کلاه

به پرده‌سرای رد افراسیاب

✦

کسی را سر اندر نیامد به خواب

همه شب همی لشکر آراستند

✦

همی تیغ و ژوپین بپیراستند

زمین کوه تا کوه جوشن‌وران

✦

برفتند با گرزهای گران

نبد کوه پیدا ز ریگ و ز شخ

✦

ز دریا به دریا کشیدند نخ

#10

بیاراست قارن به قلب اندرون

✦

که با شاه باشد سپه را ستون

#11

چپ شاه گرد تلیمان بخاست

✦

چو شاپور نستوه بر دست راست

#12

ز شبگیر تا خور ز گردون بگشت

✦

نبد کوه پیدا نه دریا نه دشت

#13

دل تیغ گفتی ببالد همی

✦

زمین زیر اسپان بنالد همی

#14

چو شد نیزه‌ها بر زمین سایه‌دار

✦

شکست اندر آمد سوی مایه‌دار

#15

چو آمد به بخت اندرون تیرگی

✦

گرفتند ترکان برو چیرگی

#16

بران سو که شاپور نستوه بود

✦

پراگنده شد هرک انبوه بود

#17

همی بود شاپور تا کشته شد

✦

سر بخت ایرانیان گشته شد

#18

از انبوه ترکان پرخاشجوی

✦

به سوی دهستان نهادند روی

#19

شب و روز بد بر گذرهاش جنگ

✦

برآمد برین نیز چندی درنگ

#20

چو نوذر فرو هشت پی در حصار

✦

برو بسته شد راه جنگ سوار

#21

سواران بیاراست افراسیاب

✦

گرفتش ز جنگ درنگی شتاب

#22

یکی نامور ترک را کرد یاد

✦

سپهبد کروخان ویسه نژاد

#23

سوی پارس فرمود تا برکشید

✦

به راه بیابان سر اندر کشید

#24

کزان سو بد ایرانیان را بنه

✦

بجوید بنه مردم بدتنه

#25

چو قارن شنود آنکه افراسیاب

✦

گسی کرد لشکر به هنگام خواب

#26

شد از رشک جوشان و دل کرد تنگ

✦

بر نوذر آمد بسان پلنگ

#27

که توران شه آن ناجوانمرد مرد

✦

نگه کن که با شاه ایران چه کرد

#28

سوی روی پوشیدگان سپاه

✦

سپاهی فرستاد بی مر به راه

#29

شبستان ماگر به دست آورد

✦

برین نامداران شکست آورد

#30

به ننگ اندرون سر شود ناپدید

✦

به دنب کروخان بباید کشید

#31

ترا خوردنی هست و آب روان

✦

سپاهی به مهر تو دارد روان

#32

همی باش و دل را مکن هیچ بد

✦

که از شهریاران دلیری سزد

#33

کنون من شوم بر پی این سپاه

✦

بگیرم بریشان ز هر گونه راه

#34

بدو گفت نوذر که این رای نیست

✦

سپه را چو تو لشکرآرای نیست

#35

ز بهر بنه رفت گستهم و طوس

✦

بدانگه که برخاست آوای کوس

#36

بدین زودی اندر شبستان رسد

✦

کند ساز ایشان چنان چون سزد

#37

نشستند بر خوان و می خواستند

✦

زمانی دل از غم بپیراستند

#38

پس آنگه سوی خان قارن شدند

✦

همه دیده چون ابر بهمن شدند

#39

سخن را فگندند هر گونه بن

✦

بران برنهادند یکسر سخن

#40

که ما را سوی پارس باید کشید

✦

نباید برین جایگاه آرمید

#41

چو پوشیده رویان ایران سپاه

✦

اسیران شوند از بد کینه‌خواه

#42

که گیرد بدین دشت نیزه به دست

✦

کرا باشد آرام و جای نشست

#43

چو شیدوش و کشواد و قارن بهم

✦

زدند اندرین رای بر بیش و کم

#44

چو نیمی گذشت از شب دیریاز

✦

دلیران به رفتن گرفتند ساز

#45

بدین روی دژدار بد گژدهم

✦

دلیران بیدار با او بهم

#46

وزان روی دژ بارمان و سپاه

✦

ابا کوس و پیلان نشسته به راه

#47

کزو قارن رزم‌زن خسته بود

✦

به خون برادر کمربسته بود

#48

برآویخت چون شیر با بارمان

✦

سوی چاره جستن ندادش زمان

#49

یکی نیزه زد بر کمربند اوی

✦

که بگسست بنیاد و پیوند اوی

#50

سپه سر به سر دل شکسته شدند

✦

همه یک ز دیگر گسسته شدند

#51

سپهبد سوی پارس بنهاد روی

✦

ابا نامور لشکر جنگ‌جوی

پادشاهی نوذر

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما