بخش ۱۵ - آگهی بیژن از تخت‌ستانی ماهوی، روایت قتل نهانی یزدگرد و صف‌آرایی سپاه در پیکند
#1
چنین تا به بیژن رسید آگهی
✦
که ماهوی بگرفت تخت مهی
#2
بهر سو فرستاد مهر و نگین
✦
همی رام گردد برو بر زمین
#3
کنون سوی جیحون نهادست روی
✦
به پرخاش با لشکری جنگجوی
#4
بپرسید بیژن که تاجش که داد
✦
برو کرد گوینده آن کار یاد
#5
بدو گفت برسام کای شهریار
✦
چو من بردم از چاچ چندان سوار
#6
بیاوردم از مرو چندان بنه
✦
بشد یزدگرد از میان یک تنه
#7
تو را گفته بُد تخت زرین اوی
✦
همان یارهٔ گوهرآگین اوی
#8
همان گنج و تاجش فرستم به چاج
✦
تو را باید اندر جهان تخت عاج
#9
به مرو اندرون رزم کردم سه روز
✦
چهارم چو بفروخت گیتی‌فروز
#10
شدم تنگدل رزم کردم درشت
✦
جفاپیشه ماهوی بنمود پشت
#11
چو ماهوی گنج خداوند خویش
✦
بیاورد بی‌رنج و بنهاد پیش
#12
چو آگنده شد مرد بی‌تن به چیز
✦
مرا خود تو گفتی ندیدست نیز
#13
به مرو اندرون بود لشکر دو ماه
✦
به خوبی نکرد ایچ بر ما نگاه
#14
بکشت او خداوند را در نهان
✦
چنان پادشاهی بزرگ جهان
#15
سواری که گفتی میان سپاه
✦
همی‌برگذارد سر از چرخ ماه
#16
ز ترکان کسی پیش گرزش نرفت
✦
همی زو دل نامداران بکفت
#17
چو او کشته شد پادشاهی گرفت
✦
بدین گونه ناپارسایی گرفت
#18
طلایه همی‌گوید آمد سپاه
✦
نباید که بر ما بگیرند راه
#19
چو بدخواه جنگی به بالین رسید
✦
نباید تو را با سپاه آرمید
#20
چنین گل به پالیز شاهان مباد
✦
چو باشد نیاید ز پالیز یاد
#21
چو بشنید بیژن سپه گرد کرد
✦
ز ترکان سواران روز نبرد
#22
ز قجقار باشی بیامد دمان
✦
نجست ایچ‌گونه بره بر زمان
#23
چو نزدیک شهر بخارا رسید
✦
همه دشت نخشب سپه گسترید
#24
به یاران چنین گفت که اکنون شتاب
✦
مدارید تا او بدین روی آب
#25
به پیکار ما پیش آرد سپاه
✦
مگر باز خواهیم زو کین شاه
#26
ازان پس بپرسید کز نامدار
✦
که ماند ایچ فرزند کاید به کار
#27
جهاندارشه را برادر بُدَست
✦
پسر گر نبود ایچ دختر بُدَست
#28
که او را بیاریم و یاری دهیم
✦
به ماهوی بر کامگاری دهیم
#29
بدو گفت برسام کای شهریار
✦
سرآمد برین تخمه بر روزگار
#30
بران شهرها تازیان راست دست
✦
که نه شاه ماند نه یزدان‌پرست
#31
چو بشنید بیژن سپه برگرفت
✦
ز کار جهان دست بر سر گرفت
#32
طلایه بیامد که آمد سپاه
✦
به پیکند سازد همی رزمگاه
#33
سپاهی بکشتی برآمد ز آب
✦
که از گرد پیدا نبود آفتاب
#34
سپهدار بیژن به پیش سپاه
✦
بیامد که سازد همی رزمگاه
#35
چو ماهوی سوری سپه را بدید
✦
تو گفتی که جانش ز تن برپرید
#36
ز بس جوشن و خود و زرین سپر
✦
ز بس نیزه و گرز و چاچی‌تبر
#37
غمی شد برابر صفی برکشید
✦
هوا نیلگون شد زمین ناپدید
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.