#1
چو پنهان شد آن چادر آبنوس
✦
بگوش آمد از دوربانگ خروس
“When the ebony veil of night vanished from the sky, the cock's crow echoed from afar.”
#2
جهانگیر شد تابنزد پدر
✦
نهانش پر ازدرد وخسته جگر
“The world-conquering prince went into his father's presence, his inner heart laden with pain and grief.”
#3
چو دیدش بنالید و بردش نماز
✦
همی‌بود پیشش زمانی دراز
“When he beheld his blinded father, he wept aloud and bowed down, remaining before him for a long time.”
#4
بدو گفت کای شاه نابختیار
✦
ز نوشین روان در جهان یادگار
“He said to him: 'O ill-fated King! O living legacy of Nushin-Ravan in this world!'”
#5
تو دانی که گر بودمی پشت تو
✦
بسوزن نخستی سر انگشت تو
“'You know that had I been standing by your side, not even the tip of your finger would have been pricked by a needle.'”
#6
نگر تا چه فرمایی اکنون مرا
✦
غم آمد تو را دل پر از خون مرا
“'Look now and tell me your command; sorrow has befallen you, and my heart is filled with blood.'”
#7
گر ایدون که فرمان دهی بر درت
✦
یکی بنده‌ام پاسبان سرت
“'If you so command at your threshold, I am a slave to watch over your head.'”
#8
نجویم کلاه و نخواهم سپاه
✦
ببرم سرخویش در پیش شاه
“'I seek no crown and desire no army; I would gladly offer my own head before the King.'”
#9
بدو گفت هرمزد ای پرخرد
✦
همین روز سختی ز من بگذرد
“Hormozd said to him: 'O wise prince! Even this day of severe trial shall pass from me.'”
#10
مرا نزد تو آرزو بد سه چیز
✦
برین بر فزونی نخواهیم نیز
“'I have but three desires from you, and beyond these, I seek nothing more.'”
#11
یکی آنک شبگیر هر بامداد
✦
کنی گوش ما را به آواز شاد
“'First, that every morning at dawn, you delight my ears with your joyful voice.'”
#12
و دیگر سواری ز گردنکشان
✦
که از رزم دیرینه دارد نشان
“'Second, that you send me a mighty, veteran knight who bears marks of ancient battles,'”
#13
بر من فرستی که از کارزار
✦
سخن گوید و کرده باشد شکار
“'To speak to me of battlefields and recount his heroic hunts.'”
#14
دگر آنک داننده مرد کهن
✦
که از شهریاران گزارد سخن
“'Third, a wise old scribe who can recite tales of former monarchs,'”
#15
نوشته یکی دفتر آرد مرا
✦
بدان درد و سختی سرآرد مرا
“'To bring a chronicle and read it to me, putting an end to my grief and pain.'”
#16
سیم آرزوی آنک خال تواند
✦
پرستنده و ناهمال تواند
“'And the third wish is that your uncle [Gostahm], who is your servant and companion,'”
#17
نبینند زین پس جهان را بچشم
✦
بریشان برانی برین سوک خشم
“'Shall no longer see the world with his eyes—that you unleash your righteous wrath upon them for this mourning.'”
#18
بدو گفت خسرو که ای شهریار
✦
مباد آنک برچشم تو سوکوار
“Khosrow said to him: 'O Sovereign! May no one grieve for your lost sight!'”
#19
نباشد و گرچه بود درنهان
✦
که بدخواه تو دور بادازجهان
“'May your ill-wisher be cast far from this world, whether openly or in secret.'”
#20
ولیکن نگه کن بروشن روان
✦
که بهرام چوبینه شد پهلوان
“'Yet look with an enlightened soul, for Bahram Chubin has grown into a formidable warrior power,'”
#21
سپاهست با او فزون از شمار
✦
سواران و گردان خنجرگزار
“'He possesses an army beyond count, filled with fierce horsemen and dagger-striking warriors.'”
#22
اگر ما بگستهم یازیم دست
✦
بگیتی نیابیم جای نشست
“'If we reach out our hand against Gostahm now, we shall find no resting place left in all the world.'”
#23
دگر آنک باشد دبیر کهن
✦
که برشاه خواند گذشته سخن
“'As for the old chronicler who will read past history to the King,'”
#24
سواری که پرورده باشد برزم
✦
بداند همان نیز آیین بزم
“'And a warrior nurtured in battle who also knows the etiquette of royal feasts,'”
#25
ازین هر زمان نو فرستم یکی
✦
تو با درد پژمان مباش اندکی
“'I shall send one of each to you periodically; do not let your heart be afflicted with sorrow.'”
#26
مدان این زگستهم کاین ایزدیست
✦
ز گفتار و کردار نابخردیست
“'Do not deem this blinding to be solely Gostahm's doing—it was divine decree, mixed with human folly in speech and act.'”
#27
دل تو بدین درد خرسند باد
✦
همان با خرد نیز پیوند باد
“'May your heart find contentment despite this grief, and remain bound to wisdom.'”
#28
بگفت این و گریان بیامد زپیش
✦
نکرد آشکارا بکس راز خویش
“He said this and withdrew weeping from his father's presence, keeping his inner secret hidden from everyone.”
#29
پسر مهربان‌تر بد از شهریار
✦
بدین داستان زد یکی هوشیار
“The son was more compassionate than the deposed ruler; upon this, a wise man coined a parable:”
#30
که یار زبان چرب و شیرین سخن
✦
که از پیر نستوه گشته کهن
“'Whether a sweet-talking, soft-spoken companion, or a steadfast old sage grown ancient in wisdom,'”
#31
هنرمند گر مردم بی‌هنر
✦
بفرجام هم خاک دارد ببر
“'Be he accomplished or lacking in skill, in the end the earth holds them all in its embrace.'”