بخش ۱۰ - سرپیچی بهرام از پند گردیه، گریز خسرو، کشتن آیینگشسب و داغ بر چشم هرمز
#1
چو گودرز و چون رستم پهلوان
✦
بکردند رنجه برین بر روان
#2
ازان پس کجا شد بهاماوران
✦
ببستند پایش ببند گران
#3
کس آهنگ این تخت شاهی نکرد
✦
جز از گرم و تیمار ایشان نخورد
#4
چو گفتند با رستم ایرانیان
✦
که هستی تو زیبای تخت کیان
#5
یکی بانگ برزد بر آنکس که گفت
✦
که با دخمهٔ تنگ باشید جفت
#6
که با شاه باشد کجا پهلوان
✦
نشستند بآیین و روشن روان
#7
مرا تخت زر باید و بسته شاه
✦
مباد این گمان و مباد این کلاه
#8
گزین کرد ز ایران ده و دو هزار
✦
جهانگیر و برگستوانور سوار
#9
رهانید از بند کاوس را
✦
همان گیو و گودرز و هم طوس را
#10
همان شاه پیروز چون کشته شد
✦
بایرانیان کار برگشته شد
#11
دلاور شد از کار آن خوشنواز
✦
به آرام بنشست بر تخت ناز
#12
چو فرزند قارن بشد سوفرای
✦
که آورد گاه مهی باز جای
#13
ز پیروزی او چو آمد نشان
✦
ز ایران برفتند گردنکشان
#14
که بر وی بشاهی کنند آفرین
✦
شود کهتری شهریار زمین
#15
بایرانیان گفت کین ناسزاست
✦
بزرگی وتاج از پی پادشاست
#16
قباد ارچه خردست گردد بزرگ
✦
نیاریم در بیشهٔ شیر گرگ
#17
چو خواهی که شاهی کنی بینژاد
✦
همه دوده را داد خواهی بباد
#18
قباد آن زمان چون بمردی رسید
✦
سر سوفرای از در تاج دید
#19
به گفتار بدگوهرانش بکشت
✦
کجا بود در پادشاهیش پشت
#20
وزان پس ببستند پای قباد
✦
دلاور سواری گوی کینژاد
#21
بزرمهر دادش یکی پرهنر
✦
که کین پدر بازخواهد مگر
#22
نگه کرد زرمهر کس را ندید
✦
که با تاج بر تخت شاهی سزید
#23
چو بر شاه افگند زرمهر مهر
✦
برو آفرین خواند گردان سپهر
#24
ازو بند برداشت تا کار خویش
✦
بجوید کند تیز بازار خویش
#25
کس از بندگان تاج هرگز نجست
✦
وگر چند بودی نژادش درست
#26
ز ترکان یکی نامور ساوهشاه
✦
بیامد که جوید نگین و کلاه
#27
چنان خواست روشن جهانآفرین
✦
که او نیست گردد به ایران زمین
#28
تو را آرزو تخت شاهنشهی
✦
چرا کرد زان پس که بودی رهی
#29
همی بر جهاند یلان سینه اسب
✦
که تا من ز بهرام پور گشسب
#30
بنو در جهان شهریاری کنم
✦
تن خویش را یادگاری کنم
#31
خردمند شاهی چو نوشین روان
✦
بهرمز بدی روز پیری جوان
#32
بزرگان کشور ورا یاورند
✦
اگر یاورانند گر کهترند
#33
به ایران سوارست سیصدهزار
✦
همه پهلوان و همه نامدار
#34
همه یکبیک شاه را بندهاند
✦
بفرمان و رایش سرافگندهاند
#35
شهنشاه گیتی تو را برگزید
✦
چنان کز ره نامداران سزید
#36
نیاکانت را همچنین نام داد
✦
بفرجام بر دشمنان کام داد
#37
تو پاداش آن نیکویی بد کنی
✦
چنان دان که بد با تن خود کنی
#38
مکن آز را برخرد پادشا
✦
که دانا نخواند تو را پارسا
#39
اگر من زنم پند مردان دهم
✦
ببسیار سال ازبرادر کهم
#40
مده کارکرد نیاکان بباد
✦
مبادا که پند من آیدت یاد
#41
همه انجمن ماند زودرشگفت
✦
سپهدار لب را بدندان گرفت
#42
بدانست کو راست گوید همی
✦
جز از راه نیکی نجوید همی
#43
یلان سینه گفت ای گرانمایه زن
✦
تو درانجمن رای شاهان مزن
#44
که هرمز بدین چندگه بگذرد
✦
زتخت مهی پهلوان برخورد
#45
زهرمز چنین باشد اندر خبر
✦
برادرت را شاه ایران شمر
#46
بتاج کیی گر ننازد همی
✦
چراخلعت از دوک سازد همی
#47
سخن بس کن ازهرمز ترک زاد
✦
که اندر زمانه مباد آن نژاد
#48
گر از کیقباد اندرآری شمار
✦
برین تخمهٔ بر سالیان صدهزار
#49
که با تاج بودند برتخت زر
✦
سرآمد کنون نام ایشان مبر
#50
ز پرویز خسرو میندیش نیز
✦
کزویاد کردن نیرزد بچیز
#51
بدرگاه او هرک ویژهترند
✦
برادرت راکهتر وچاکرند
#52
چو بهرام گوید بران کهتران
✦
ببندند پایش ببند گران
#53
بدو گردیه گفت کای دیو ساز
✦
همی دیوتان دام سازد براز
#54
مکن برتن وجان ما بر ستم
✦
که از تو ببینم همی باد و دم
#55
پدر مرزبان بود مارا بری
✦
تو افگندی این جستن تخت پی
#56
چو بهرام را دل بجوش آوری
✦
تبار مرا درخروش آوری
#57
شود رنج این تخمهٔ ما بباد
✦
به گفتار تو کهتر بدنژاد
#58
کنون راهبر باش بهرام را
✦
پرآشوب کن بزم و آرام را
#59
بگفت این وگریان سوی خانه شد
✦
به دل با برادر چو بیگانه شد
#60
همیگفت هرکس که این پاک زن
✦
سخن گوی و روشن دل و رای زن
#61
تو گویی که گفتارش از دفترست
✦
بدانش ز جاماسب نامی ترست
#62
چو بهرام را آن نیامد پسند
✦
همیبود ز آواز خواهر نژند
#63
دل تیره اندیشهٔ دیریاب
✦
همی تخت شاهی نمودش بخواب
#64
چنین گفت پس کین سرای سپنج
✦
نیابند جویندگان جز به رنج
#65
بفرمود تا خوان بیاراستند
✦
می و رود و رامشگران خواستند
#66
برامشگری گفت کامروز رود
✦
بیارای با پهلوانی سرود
#67
نخوانیم جز نامهٔ هفتخوان
✦
برین میگساریم لختی بخوان
#68
که چون شد برویین دز اسفندیار
✦
چه بازی نمود اندران روزگار
#69
بخوردند بر یاد او چند می
✦
که آباد بادا برو بوم ری
#70
کزان بوم خیزد سپهبد چوتو
✦
فزون آفریناد ایزد چو تو
#71
پراگنده گشتند چون تیره شد
✦
سرمیگساران ز میخیره شد
#72
چو برزد سنان آفتاب بلند
✦
شب تیره گشت از درفشش نژند
#73
سپهدار بهرام گرد سترگ
✦
بفرمود تا شد دبیر بزرگ
#74
بخاقان یکی نامه ارتنگ وار
✦
نبشتند پربوی ورنگ ونگار
#75
بپوزش کنان گفت هستم بدرد
✦
دلی پرپشیمانی و باد سرد
#76
ازین پس من آن بوم و مرز تو را
✦
نگه دارم از بهر ارز تو را
#77
اگر بر جهان پاک مهتر شوم
✦
تو را همچو کهتر برادر شوم
#78
توباید که دل را بشویی زکین
✦
نداری جدا بوم ایران ز چین
#79
چوپردخته شد زین دگر ساز کرد
✦
درگنج گرد آمده باز کرد
#80
سپه را درم داد واسب ورهی
✦
نهانی همیجست جای مهی
#81
زلشکر یکی پهلوان برگزید
✦
که سالار بوم خراسان سزید
#82
پراندیشه از بلخ شد سوی ری
✦
بخرداد فرخنده درماه دی
#83
همیکرد اندیشه دربیش وکم
✦
بفرمود پس تا سرای درم
#84
بسازند وآرایشی نو کنند
✦
درم مهر برنام خسرو کنند
#85
ز بازارگان آنک بد پاک مغز
✦
سخنگوی و اندرخور کار نغز
#86
به مهر آن درمها ببدره درون
✦
بفرمود بردن سوی طیسفون
#87
بیارید پرمایه دیبای روم
✦
که پیکر بریشم بد و زرش بوم
#88
بخرید تا آن درم نزدشاه
✦
برند وکند مهر او را نگاه
#89
فرستادهای خواند با شرم و هوش
✦
دلاور بسان خجسته سروش
#90
یکی نامه بنوشت با باد و دم
✦
سخن گفت هرگونه ازبیش و کم
#91
ز پرموده و لشکر ساوه شاه
✦
ز رزمی کجا کرده بد با سپاه
#92
وزان خلعتی کآمد او را ز شاه
✦
ز مقناع وز دوکدان سیاه
#93
چنین گفت زان پس که هرگز بخواب
✦
نبینم رخ شاه با جاه و آب
#94
هرآنگه که خسرو نشیند بتخت
✦
پسرت آن گرانمایهٔ نیکبخت
#95
بفرمان او کوه هامون کنم
✦
بیابان زدشمن چو جیحون کنم
#96
همیخواست تا بردرشهریار
✦
سرآرد مگر بیگنه روزگار
#97
همییادکرد این به نامه درون
✦
فرستاده آمد سوی طیسفون
#98
ببازارگان گفت مهر درم
✦
چو هرمزد بیند بپیچد زغم
#99
چو خسرو نباشد ورا یاروپشت
✦
ببیند ز من روزگار درشت
#100
چو آزرمها بر زمین برزنم
✦
همی بیخ ساسان زبن برکنم
#101
نه آن تخمهٔ را کرد یزدان زمین
✦
گه آمد که برخیزد آن آفرین
#102
بیامد فرستادهٔ نیک پی
✦
ببغداد با نامداران ری
#103
چونامه به نزدیک هرمز رسید
✦
رخش گشت زان نامه چون شنبلید
#104
پس آگاهی آمد ز مهر درم
✦
یکایک بران غم بیفزود غم
#105
بپیچید و شد بر پسر بدگمان
✦
بگفت این به آیین گشسب آن زمان
#106
که خسرو بمردی بجایی رسید
✦
که از ما همی سر بخواهد کشید
#107
درم را همی مهر سازد بنیز
✦
سبک داشتن بیشتر زین چه چیز
#108
به پاسخ چنین گفت آیین گشسب
✦
که بیتو مبیناد میدان و اسب
#109
بدو گفت هرمز که درناگهان
✦
مر این شوخ را گم کنم ازجهان
#110
نهانی یکی مرد راخواندند
✦
شب تیره با شاه بنشاندند
#111
بدو گفت هرمزد فرمان گزین
✦
ز خسرو بپرداز روی زمین
#112
چنین داد پاسخ که ایدون کنم
✦
به افسون ز دل مهر بیرون کنم
#113
کنون زهر فرماید از گنج شاه
✦
چو او مست گردد شبان سیاه
#114
کنم زهر با میبجام اندرون
✦
ازان به کجا دست یازم به خون
#115
ازین ساختن حاجب آگاه شد
✦
برو خواب وآرام کوتاه شد
#116
بیامد دوان پیش خسرو بگفت
✦
همه رازها برگشاد ازنهفت
#117
چوبشنید خسروکه شاه جهان
✦
همیکشتن او سگالد نهان
#118
شب تیره از طیسفون درکشید
✦
توگفتی که گشت از جهان ناپدید
#119
نداد آن سر پر بها رایگان
✦
همیتاخت تا آذر ابادگان
#120
چو آگاهی آمد بهرمهتری
✦
که بد مرزبان و سرکشوری
#121
که خسرو بیازرد از شهریار
✦
برفتست با خوار مایه سوار
#122
بپرسش گرفتند گردنکشان
✦
بجایی که بود از گرامی نشان
#123
چو بادان پیروز و چون شیر زیل
✦
که با داد بودند و با زور پیل
#124
چو شیران و وستوی یزدان پرست
✦
ز عمان چو خنجست و چون پیل مست
#125
ز کرمان چو بیورد گرد و سوار
✦
ز شیران چون سام اسفندیار
#126
یکایک بخسرو نهادند روی
✦
سپاه و سپهبد همه شاهجوی
#127
همیگفت هرکس که ای پور شاه
✦
تو را زیبد این تاج و تخت وکلاه
#128
از ایران و از دشت نیزه وران
✦
ز خنجر گزاران و جنگی سران
#129
نگر تا نداری هراس از گزند
✦
بزی شاد و آرام و دل ارجمند
#130
زمانی بنخچیر تازیم اسب
✦
زمانی نوان پیش آذر کشسب
#131
برسم نیاکان نیایش کنیم
✦
روان را به یزدان نمایش کنیم
#132
گراز شهر ایران چو سیصد هزار
✦
گزند تو را بر نشیند سوار
#133
همه پیش تو تن بکشتن دهیم
✦
سپاسی بران کشتگان برنهیم
#134
بدیشان چنین گفت خسرو که من
✦
پرازبیمم از شاه و آن انجمن
#135
اگرپیش آذر گشسب این سران
✦
بیایند و سوگندهای گران
#136
خورند و مرا یکسر ایمن کنند
✦
که پیمان من زان سپس نشکنند
#137
بباشم بدین مرز با ایمنی
✦
نترسم ز پیکار آهرمنی
#138
یلان چون شنیدند گفتار اوی
✦
همه سوی آذر نهادند روی
#139
بخوردند سوگند زان سان که خواست
✦
که مهرتو با دیده داریم راست
#140
چوایمن شد از نامداران نهان
✦
ز هر سو برافگند کارآگهان
#141
بفرمان خسرو سواران دلیر
✦
بدرگاه رفتند برسان شیر
#142
که تا از گریزش چه گوید پدر
✦
مگر چارهٔ نو بسازد دگر
#143
چوبشنید هرمز که خسرو برفت
✦
هم اندر زمان کس فرستاد تفت
#144
چوگستهم و بندوی را کرد بند
✦
به زندان فرستاد ناسودمند
#145
کجا هردو خالان خسرو بدند
✦
بمردانگی در جهان نو بدند
#146
جزین هرک بودند خویشان اوی
✦
به زندان کشیدند با گفت وگوی
#147
به آیین گشسب آن زمان شاه گفت
✦
که از رای دوریم و با باد جفت
#148
چو او شد چه سازیم بهرام را
✦
چنان بندهٔ خرد و بدکام را
#149
شد آیین گشسب اندران چاره جوی
✦
که آن کار را چون دهد رنگ وبوی
#150
بدو گفت کای شاه گردن فراز
✦
سخنهای بهرام چون شد دراز
#151
همه خون من جوید اندر نهان
✦
نخستین زمن گشت خسته روان
#152
مرا نزد او پای کرده ببند
✦
فرستی مگر باشدت سودمند
#153
بدو گفت شاه این نه کارمنست
✦
که این رای بدگوهر آهرمنست
#154
سپاهی فرستم تو سالار باش
✦
برزم اندرون دست بردار باش
#155
نخستین فرستیش یک رهنمون
✦
بدان تا چه بینی به سرش اندرون
#156
اگر مهتری جوید و تاج و تخت
✦
بپیچد بفرجام ازو روی بخت
#157
وگر همچنین نیز کهتر بود
✦
بفرجامش آرام بهتر بود
#158
ز گیتی یکی بهره او را دهم
✦
کلاه یلانش به سر برنهم
#159
مرا یکسر از کارش آگاه کن
✦
درنگی مکن کارکوتاه کن
#160
همیساخت آیین گشسب این سخن
✦
کجا شاه فرزانه افگند بن
#161
یکی مرد بد بسته از شهر اوی
✦
به زندان شاه اندرون چاره جوی
#162
چوبشنید کیین گشسب سوار
✦
همیرفت خواهد سوی کارزار
#163
کسی را ززندان به نزدیک اوی
✦
فرستاد کای مهتر نامجوی
#164
زشهرت یکی مرد زندانیم
✦
نگویم همانا که خود دانیم
#165
مرا گر بخواهی توازشهریار
✦
دوان با توآیم برین کارزار
#166
به پیش تو جان رابکوشم به جنگ
✦
چو یابم رهایی ز زندان تنگ
#167
فرستاد آیین گشسب آن زمان
✦
کسی را بر شاه گیتی دمان
#168
که همشهری من ببند اندرست
✦
به زندان ببیم و گزند اندرست
#169
بمن بخشد او را جهاندار شاه
✦
بدان تاکنون با من آید به راه
#170
بدو گفت شاه آن بد نابکار
✦
به پیش تو درکی کند کارزار
#171
یکی مرد خونریز و بیکار و دزد
✦
بخواهی ز من چشم داری بمزد
#172
ولیکن کنون زین سخن چاره نیست
✦
اگر زو بتر نیز پتیاره نیست
#173
بدو داد مرد بد آمیز را
✦
چنان بدکنش دیو خونریز را
#174
بیاورد آیین گشسب آن سپاه
✦
همیراند چون باد لشکر به راه
#175
بدین گونه تا شهر همدان رسید
✦
بجایی که لشکر فرود آورید
#176
بپرسید تا زان گرانمایه شهر
✦
کسی دارد از اختر و فال بهر
#177
بدو گفت هر کس که اخترشناس
✦
بنزد تو آید پذیرد سپاس
#178
یکی پیرزن مایه دار ایدرست
✦
که گویی مگر دیدهٔ اخترست
#179
سخن هرچ گوید نیاید جز آن
✦
بگوید بتموز رنگ خزان
#180
چوبشنید گفتارش آیین گشسب
✦
هم اندر زمان کس فرستاد و اسب
#181
چوآمد بپرسیدش ازکارشاه
✦
وزان کو بیاورد لشکر به راه
#182
بدو گفت ازین پس تو درگوش من
✦
یکی لب بجنبان که تا هوش من
#183
ببستر برآید زتیره تنم
✦
وگر خسته ازخنجر دشمنم
#184
همیگفت با پیرزن راز خویش
✦
نهان کرده ازهرکس آواز خویش
#185
میان اندران مرد کو را زشاه
✦
رهانید و با او بیامد به راه
#186
به پیش زن فالگو برگذشت
✦
بمهتر نگه کرد واندر گذشت
#187
بدو پیرزن گفت کین مرد کیست
✦
که از زخم او برتو باید گریست
#188
پسندیده هوش تو بردست اوست
✦
که مه مغز بادش بتن در مه پوست
#189
چوبشنید آیین گشسب این سخن
✦
بیاد آمدش گفت و گوی کهن
#190
که از گفت اخترشناسان شنید
✦
همیکرد برخویشتن ناپدید
#191
که هوش تو بر دست همسایهای
✦
یکی دزد و بیکار و بیمایه ای
#192
برآید به راه دراز اندرون
✦
تو زاری کنی او بریزدت خون
#193
یکی نامه بنوشت نزدیک شاه
✦
که این را کجا خواستستم به راه
#194
نبایست کردن ز زندان رها
✦
که این بتر از تخمهٔ اژدها
#195
همیگفت شاه این سخن با رهی
✦
رهی را نبد فر شاهنشهی
#196
چوآید بفرمای تا درزمان
✦
ببرد بخنجر سرش بدگمان
#197
نبشت و نهاد از برش مهر خویش
✦
چو شد خشک همسایه را خواند پیش
#198
فراوانش بستود و بخشید چیز
✦
بسی برمنش آفرین کرد نیز
#199
بدو گفت کین نامه اندر نهان
✦
ببرزود نزدیک شاه جهان
#200
چوپاسخ کند زود نزد من آر
✦
نگر تا نباشی بر شهریار
#201
ازو بستد آن نامه مرد جوان
✦
زرفتن پر اندیشه بودش روان
#202
همیگفت زندان و بندگران
✦
کشیدم بدم ناچمان و چران
#203
رهانید یزدان ازان سختیم
✦
ازان گرم و تیمار و بدبختیم
#204
کنون باز گردم سوی طیسفون
✦
بجوش آمد اندر تنم مغز وخون
#205
زمانی همی بد بره بر نژند
✦
پس از نامه شاه بگشاد بند
#206
چوآن نامهٔ پهلوان را بخواند
✦
زکار جهان در شگفتی بماند
#207
که این مرد همسایه جانم بخواست
✦
همیگفت کین مهتری را سزاست
#208
به خونم کنون گر شتاب آمدش
✦
مگر یاد زین بد بخواب آمدش
#209
ببیند کنون رای خون ریختن
✦
بیاساید از رنج و آویختن
#210
پراندیشه دل زره بازگشت
✦
چنان بد که با باد انباز گشت
#211
چو نزدیک آن نامور شد ز راه
✦
کسی را ندید اندران بارگاه
#212
نشسته بخیمه درآیین گشسب
✦
نه کهتر نه یاور نه شمشیر واسب
#213
دلش پر ز اندیشه شهریار
✦
نگر تا چه پیش آردش روزگار
#214
چو همسایه آمد بخیمه درون
✦
بدانست کو دست یازد به خون
#215
بشمشیرزد دست خونخوار مرد
✦
جهانجوی چندی برو لابه کرد
#216
بدو گفت کای مرد گم کرده راه
✦
نه من خواستم رفته جانت ز شاه
#217
چنین داد پاسخ که گرخواستی
✦
چه کردم که بدکردن آراستی
#218
بزد گردن مهتر نامدار
✦
سرآمد بدو بزم و هم کارزار
#219
زخیمه بیاورد بیرون سرش
✦
که آگه نبد زان سخن لشکرش
#220
مبادا که تنها بود نامجوی
✦
بویژه که دارد سوی جنگ روی
#221
چو از خون آن کشته بدنام شد
✦
همیتاخت تا پیش بهرام شد
#222
بدو گفت اینک سردشمنت
✦
کجا بد سگالیده بد برتنت
#223
که با لشکر آمد همی پیش تو
✦
نبد آگه از رای کم بیش تو
#224
بپرسید بهرام کین مرد کیست
✦
بدین سربگیتی که خواهد گریست
#225
بدو گفت آیین گشسب سوار
✦
که آمد به جنگ از در شهریار
#226
بدو گفت بهرام کین پارسا
✦
بدان رفته بود از در پادشا
#227
که با شاه ما را دهد آشتی
✦
بخواب اندرون سرش برداشتی
#228
تو باد افره یابی اکنون زمن
✦
که بر تو بگریند زار انجمن
#229
بفرمود داری زدن بر درش
✦
نظاره بران لشکر و کشورش
#230
نگون بخت را زنده بردار کرد
✦
دل مرد بدکار بیدار کرد
#231
سواران که آیین گشسب سوار
✦
بیاورده بود از در شهریار
#232
چوکار سپهبد بفرجام شد
✦
زلشکر بسی پیش بهرام شد
#233
بسی نیز نزدیک خسرو شدند
✦
بمردانگی در جهان نو شدند
#234
چنان شد که از بی شبانی رمه
✦
پراگنده گردد به روز دمه
#235
چوآگاهی آمد بر شهریار
✦
ز آیین گشسب آنک بد نامدار
#236
ز تنگی دربار دادن ببست
✦
ندیدش کسی نیز بامی بدست
#237
برآمد ز آرام وز خورد و خواب
✦
همیبود با دیدگان پر آب
#238
بدربر سخن رفت چندی ز شاه
✦
که پرده فروهشت از بارگاه
#239
یکی گفت بهرام شد جنگجوی
✦
بتخت بزرگی نهادست روی
#240
دگر گفت خسرو ز آزار شاه
✦
همی سوی ایران گذارد سپاه
#241
بماندند زان کار گردان شگفت
✦
همی هرکسی رای دیگر گرفت
#242
چو در طیسفون برشد این گفتگوی
✦
ازان پادشاهی بشد رنگ وبوی
#243
سربندگان پرشد از درد و کین
✦
گزیدند نفرینش بر آفرین
#244
سپاه اندکی بد بدرگاه بر
✦
جهان تنگ شد بر دل شاه بر
#245
ببندوی و گستهم شد آگهی
✦
که تیره شد آن فر شاهنشهی
#246
همه بستگان بند برداشتند
✦
یکی را بران کار بگماشتند
#247
کزان آگهی بازجوید که چیست
✦
ز جنگ آوران بر در شاه کیست
#248
ز کار زمانه چو آگه شدند
✦
ز فرمان بگشتند و بیره شدند
#249
شکستند زندان و برشد خروش
✦
بران سان که هامون برآید بجوش
#250
بشهر اندرون هرک بد لشکری
✦
بماندند بیچاره زان داوری
#251
همیرفت گستهم و بندوی پیش
✦
زره دار با لشکر و ساز خویش
#252
یکایک ز دیده بشستند شرم
✦
سواران بدرگاه رفتند گرم
#253
ز بازار پیش سپاه آمدند
✦
دلاور بدرگاه شاه آمدند
#254
که گر گشت خواهید با مایکی
✦
مجویید آزرم شاه اندکی
#255
که هرمز بگشتهست از رای و راه
✦
ازین پس مر اورا مخوانید شاه
#256
بباد افره او بیازید دست
✦
برو بر کنید آب ایران کبست
#257
شما را بویم اندرین پیشرو
✦
نشانیم برگاه اوشاه نو
#258
وگر هیچ پستی کنید اندرین
✦
شما را سپاریم ایران زمین
#259
یکی گوشهای بس کنیم ازجهان
✦
بیک سو خرامیم باهمرهان
#260
بگفتار گستهم یکسر سپاه
✦
گرفتند نفرین برارام شاه
#261
که هرگز مبادا چنین تاجور
✦
کجا دست یازد به خون پسر
#262
به گفتار چون شوخ شد لشکرش
✦
هم آنگه زدند آتش اندر درش
#263
شدند اندرایوان شاهنشهی
✦
به نزدیک آن تخت بافرهی
#264
چوتاج از سرشاه برداشتند
✦
ز تختش نگونسار برگاشتند
#265
نهادند پس داغ بر چشم شاه
✦
شد آنگاه آن شمع رخشان سیاه
#266
ورا همچنان زنده بگذاشتند
✦
زگنج آنچ بد پاک برداشتند
#267
چنینست کردار چرخ بلند
✦
دل اندر سرای سپنجی مبند
#268
گهی گنج بینیم ازوگاه رنج
✦
براید بما بر سرای سپنج
#269
اگر صد بود سال اگر صدهزار
✦
گذشت آن سخن کید اندر شمار
#270
کسی کو خریدار نیکوشود
✦
نگوید سخن تا بدی نشنود
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیتهای نامبرده:
رهنما
همسخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.