#1
ببود آن شب و خورد و گفت و شنید
✦
سپیده چو از کوه سر بر کشید
“They spent that night in dining, speech, and listening, until dawn reared its head over the mountains.”
#2
چو زرین درفشی برآورد راغ
✦
بر میهمان شد خداوند باغ
“When morning unfurled its golden banner upon the hills, the master of the garden came before his guest.”
#3
بدو گفت روز تو فرخنده باد
✦
سرت برتر از ابر بارنده باد
“He said to him: 'May your day be auspicious, and may your head rise higher than the rain-bearing cloud!'”
#4
سزای تومان جایگاهی نبود
✦
به آرام شایسته گاهی نبود
“'This was no place worthy of your presence, nor a resting spot fitting for your dignity.'”
#5
چو مهمان درویش باشی خورش
✦
نیابی نه پوشیدن و پرورش
“'When you become the guest of a poor man, you find neither fine food, nor suitable apparel, nor fitting care.'”
#6
بدو گفت شاپور کای نیک‌بخت
✦
من این خانه بگزیدم از تاج و تخت
“Shapur answered him: 'O fortunate host! I chose this very house over crown and throne.'”
#7
یکی زند و اُست آر با بَرسَمَت
✦
به زمزم یکی پاسخی پرسمت
“'Bring me a copy of the Zand and Avesta with the sacred Barsam, so I may ask a question in low Zoroastrian chant.'”
#8
بیاورد هرچش بفرمود شاه
✦
بیفزود نزدیک شه پایگاه
“The gardener brought all that the King commanded, thus rising even higher in the King's esteem.”
#9
به زمزم بدو گفت برگوی راست
✦
کجا موبد موبد اکنون کجاست
“Under cover of the holy chant, he said to him: 'Tell me truly, where does the High Priest of High Priests dwell now?'”
#10
چنین داد پاسخ ورا باغبان
✦
که ای پاک‌دل مرد شیرین‌زبان
“The gardener replied to him thus: 'O pure-hearted man of sweet speech!'”
#11
دو چشمم ز جایی که دارم نشست
✦
بدان خانهٔ موبدان موبدست
“'From the very spot where I sit, my two eyes fall right upon the home of the High Priest.'”
#12
نهانی به پالیزبان گفت شاه
✦
که از مهتر ده گل مهره خواه
“Secretly, the King said to the gardener: 'Ask the headman of the village for a piece of clay bead/seal.'”
#13
چو بشنید زو این سخن باغبان
✦
گل و مشک و می خواست و آمد دمان
“When the gardener heard this request, he quickly brought clay, musk, and wine.”
#14
جهاندار بنهاد بر گل نگین
✦
بدان باغبان داد و کرد آفرین
“The ruler of the world pressed his signet upon the clay, gave it to the gardener, and praised him.”
#15
بدو گفت کین گل به موبد سپار
✦
نگر تا چه گوید همه گوش دار
“He said to him: 'Deliver this clay seal to the High Priest; mark well all that he says.'”
#16
سپیده دمان مرد با مهر شاه
✦
بر موبد موبد آمد پگاه
“At early dawn, carrying the King's seal, the man came to the High Priest at break of day.”
#17
چو نزدیک درگاه موبد رسید
✦
پراگنده گردان و در بسته دید
“When he reached the court of the High Priest, he found the guards dispersed and the doors closed.”
#18
به آواز زان بارگه بار خواست
✦
چو بگشاد در باغبان رفت راست
“He called out to request an audience from that hall; when the door opened, the gardener entered directly.”
#19
چو آمد به نزدیک موبد فراز
✦
بدو مهر بنمود و بردش نماز
“As he drew near the High Priest, he displayed the seal and bowed down in reverence.”
#20
چو موبد نگه کرد و آن مهره دید
✦
ز شادی دل رای‌زن بردمید
“When the High Priest looked and saw that signet, the wise counselor's heart swelled with radiant joy.”
#21
وزان پس بران نام چندی گریست
✦
بدان باغبان گفت کاین مهر کیست
“And thereafter he wept awhile over that royal name, then asked the gardener: 'Whose seal is this?'”
#22
چنین داد پاسخ که ای نامدار
✦
نشسته به خان منست این سوار
“The gardener answered him: 'O renowned master! This horseman is dwelling in my house.'”
#23
یکی ماه با وی چو سرو سهی
✦
خردمند و با زیب و با فرهی
“'With him is a moon-like maiden tall as a cypress, wise, exquisite, and endowed with divine glory.'”
#24
بدو گفت موبد که ای نامجوی
✦
نشان که دارد به بالا و روی
“The High Priest said to him: 'O seeker of honor! What likeness has he in stature and face?'”
#25
بدو باغبان گفت هرکو بهار
✦
بدیدست سرو از لب جویبار
“The gardener said to him: 'Whoever in spring has beheld a tall cypress by the river's edge...'”
#26
دو بازو به کردار ران هیون
✦
برش چون بر شیر و چهرش چو خون
“'His two arms are like the thighs of a massive elephant, his chest like a lion's chest, and his face glowing red as blood.'”
#27
همی رنگ شرم آید از مهر اوی
✦
همی زیب تاج آید از چهر اوی
“'Modesty itself blushes before his loving splendor, and the glory of crowns finds its true beauty in his face.'”