بخش ۱ - آزادسروِ مرو و نامهٔ خسروان، ستایش محمود و امید فردوسی به دینار و آمرزش
#1
یکی پیر بد نامش آزاد سرو
✦
که با احمد سهل بودی به مرو
#2
دلی پر ز دانش سری پر سخن
✦
زبان پر ز گفتارهای کهن
#3
کجا نامهٔ خسروان داشتی
✦
تن و پیکر پهلوان داشتی
#4
به سام نریمان کشیدی نژاد
✦
بسی داشتی رزم رستم به یاد
#5
بگویم کنون آنچ ازو یافتم
✦
سخن را یک اندر دگر بافتم
#6
اگر مانم اندر سپنجی سرای
✦
روان و خرد باشدم رهنمای
#7
سرآرم من این نامهٔ باستان
✦
به گیتی بمانم یکی داستان
#8
به نام جهاندار محمود شاه
✦
ابوالقاسم آن فر دیهیم و گاه
#9
خداوند ایران و نیران و هند
✦
ز فرش جهان شد چو رومی پرند
#10
به بخشش همی گنج بپراگند
✦
به دانایی از گنج نام آگند
#11
بزرگست و چون سالیان بگذرد
✦
ازو گوید آنکس که دارد خرد
#12
ز رزم و ز بزم و ز بخش و شکار
✦
ز دادش جهان شد چو خرم بهار
#13
خنک آنک بیند کلاه ورا
✦
همان بارگاه و سپاه ورا
#14
دو گوش و دو پای من آهو گرفت
✦
تهی دستی و سال نیرو گرفت
#15
ببستم برین گونه بدخواه بخت
✦
بنالم ز بخت بد و سال سخت
#16
شب و روز خوانم همی آفرین
✦
بران دادگر شهریار زمین
#17
همه شهر با من بدین یاورند
✦
جز آنکس که بددین و بدگوهرند
#18
که تا او به تخت کیی برنشست
✦
در کین و دست بدی را ببست
#19
بپیچاند آن را که بیشی کند
✦
وگر چند بیشی ز پیشی کند
#20
ببخشاید آن را که دارد خرد
✦
ز اندازهٔ روز برنگذرد
#21
ازو یادگاری کنم در جهان
✦
که تا هست مردم نگردد نهان
#22
بدین نامهٔ شهریاران پیش
✦
بزرگان و جنگی سواران پیش
#23
همه رزم و بزمست و رای و سخن
✦
گذشته بسی روزگار کهن
#24
همان دانش و دین و پرهیز و رای
✦
همان رهنمونی به دیگر سرای
#25
ز چیزی کزیشان پسند آیدش
✦
همین روز را سودمند آیدش
#26
کزان برتران یادگارش بود
✦
همان مونس روزگارش بود
#27
همی چشم دارم بدین روزگار
✦
که دینار یابم من از شهریار
#28
دگر چشم دارم به دیگر سرای
✦
که آمرزش آید مرا از خدای
#29
که از من پس از مرگ ماند نشان
✦
ز گنج شهنشاه گردنکشان
#30
کنون بازگردم به گفتار سرو
✦
فروزندهٔ سهل ماهان به مرو
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.