داستان رستم و شغاد

در روزگاران گذشته، پیری خردمند و گوهرآجین به نام آزادسر در خاکِ مرو می‌زیست؛ هم‌نشین و هم‌رازِ احمدِ سهل، با سینه‌ای لبریز از دانش، سری پر از سخن و زبانی گشاده به داستان‌های باستان. او که تبارش به پهلوان جهان، سامِ نریمان می‌رسید و پیکرش چون گردانِ کهن افراشته بود، طومارهای خسروانی را پاس می‌داشت و رزم‌های رستمِ دستان را نیکی به یاد داشت. اینک آنچه از زبانِ آن سرورِ فرزانه بر جای مانده، رشته به رشته در هم تنیده می‌شود تا داستانی ماندگار بر صفحه گیتی نگاشته آید.

با این همه، دستِ ستمگرِ پیری و تهی‌دستی بر گردنِ گوینده چنگ انداخته؛ گوش‌ها سنگین، پاها سست و نیرو رخت بربسته است. در میانِ این شکوه‌ها از روزگارِ سخت، ستایش بر شاهنشاه زمان، محمود شاه ناگهان جهان را چون پرندِ رومی روشنایی می‌بخشد—شهریاری که دادگری‌اش کینه‌توزان را خوار گردانیده، دستِ بدی را ببسته و خزانِ جهان را به بهاری خرم بدل ساخته است. شهریاری که بزرگی‌اش در رزم و بزم و دادخواهی، جاودانه در سینهٔ روزگار خواهد ماند.

این نامهٔ باستان که از یادگار شاهان، پیکار پهلوانان، دانش، دین و اندرز آگنده است، مونسِ ماندگارِ زندگان و تکیه‌گاهِ خردمندان خواهد بود. چشم‌داشتِ گوینده آن است که به پاسِ این رنجِ گران، از گنجِ شهریار دینار یابد و در سرای دیگر، به دادارِ پاک دست یابد و آمرزش خرد را توشهٔ راهِ خویش سازد. با این امید، سرگذشتِ کهن بارِ دیگر به گفتارِ آزادسر، ماهِ تابانِ مرو، بازمی‌گردد.