تاریکی ناکامی بر دربار کیانی سایه افکند آن‌گاه که پیکان شوم خبر رساندند پیران ویسه در نبرد بر سرسپه ایران چیره گشته و طوس سپهبد با ماندهٔ سپاهیان خسته و زخم‌خورده به ستیغ کوه هماون پناه برده است. سرای کهن گودرز کشوادگان از پهلوانان و گردان آزاد تهی گشت و زاری ستاره بر پیکرهای در خاک و خون خفتهٔ جاویدان طنین‌انداز شد. کیخسرو شاه دادگر، چون شکست نژاد آزادگان و نگونساری اختر طوس را دید، دلی پردرد و دیده‌ای پرآب یافت. وی بی‌درنگ فرمان داد تا جهان‌پهلوان رستم پیلتن همراه با بزرگان، بخردان و موبدان جهاندیده به بارگاه شهریاری فراز آیند.
شهریار ایران در میان انجمن بزرگان، لب به سخن گشود و از گردش ناپایدار روزگار و هراس خویش از تیره شدن بخت کیانی یاد کرد. سپس رو به تهمتن نمود و او را ستون استوار تاج و تخت، مایهٔ روشنی روزگار، و پهلوانی خواند که چرخ برین بر سر سنان شمشیرش می‌گردد و مغز دیو سپید به دست توانای او شکافته شده است. شاه گفت که چگونه گیو و گودرز و طوس از بیم ترکان افراسیاب به کوه هماون گریخته‌اند و نالان به درگاه ایزد دادار دست برآورده‌اند تا رستم به یاری‌شان شتابد. کیخسرو پرده از رنج سه روزه و گریه‌های پنهانی خویش برداشت و گنج‌ها، اسبان، سلاح‌ها و سپاه ایران را یک‌سره پیشکش رستم ساخت تا کین‌خواهی را کمر بندد.
رستم دستان زمین آستان شاهی را بوسه داد و سر سپاس برآورد. او از پیشینهٔ درخشان خدمات خویش از روزگار کیقباد یاد کرد؛ از رنج‌های دراز در بیابان‌های سوزان، پیکار با دیوان و جادوان و اژدهای مهیب، و رزم‌های سهمگین در توران و مازندران سخن گفت و تأکید ورزید که همواره خدمتگزار تاج کیانی بوده و اینک نیز با جگر سوخته از داغ گودرزیان، جامهٔ سوگ بر تن کرده و جادوی تورانیان را در هم خواهد شکست. کیخسرو از این پاسخ پیروزمندانه اشک شوق افشاند و فرمان داد کلید گنج‌ها به تهمتن سپرده شود. سی هزار سپاهی برگزیده و شمشیرزن به فرمان رستم درآمدند و فریبرز کاووس به عنوان پیشرو سپاه گماشته شد تا بی‌درنگ پیام ایستادگی را به طوس برساند. رستم، خود به سان بادی وزان، آمادهٔ تاختن به کوه هماون شد تا تاریکی نبرد را به روشنی پیروزی بدل سازد.