🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان کاموس کشانی

❖
81 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - شرمساری لشکر از کشتن فرود، خشم کیخسرو و پوزش طوس به خواهش رستم
چون سپاه ایران از راه چرم و دامنه کلات و چشمه‌سارهای میم بازآمد، موجی از پشیمانی و درد بر درگاه شهریار خیمه زد. جنگاوران با دلی خسته و چشمانی پر از خون، شرمسارانه پیش آمدند؛ چرا که برادر بی‌گناه پادشاه را کشته و گنج و نگین کلات را دستخوش دشمن کرده بودند. آنان دست بر سینه چون پرستاران در برابر کی‌خسرو ایستادند.

کی‌خسرو چون بر لشکر نگریست، دیدگانش از اشک و خشم پر از خون گشت. رو به درگاه دادگر جهان آورد و نالید که: «ای یزدان، تو به من رای و هوش دادی و من از روی تو شرمسارم. اگر پاس حرمت پروردگاری نبود، دستور می‌دادم هزار دار برپا کنند و تن طوس و یارانش را بر افلاک آویزان سازند! من کینه‌خواه خون سیاوش بودم، اما اکنون کینه تازه‌ای بر دلم نشست؛ کینه خون فرود جوان که به دست سپهسالار خود من بر خاک افتاد.»

شهریار دلتنگ، طوس را فرومایه و سبکسر خواند که فرمان شاه را خوار شمرده و لشکر به دژ کلات کشیده است. او نفرین بر طوس و کوس و فیل او فرستاد و درگاه بارگاه خویش را بر روی بزرگان بست و زاری آغاز نمود. دلیران و سالارگان ایران که حال شاه را چنین آشفته دیدند، نومیدانه به آستان رستم پهلوان شتافتند و از او خواستند میانجی‌گری کند؛ چرا که طوس نیز در این رزم، فرزند خویش زرسپ و دامادش ریونیز را از دست داده بود و کشته شدن فرود از سر نادانی رخ داده بود.

با تاریک شدن جهان، تهمتن رستم به بارگاه کی‌خسرو درآمد و خاک آستان را بوسید. رستم با سخنانی سنجیده و خردمندانه، آتش خشم شاه را کاست. او یادآور شد که طوس در تندی و بی‌تدبیری خطا کرد، اما جگرش از داغ زرسپ و ریونیز سوخته بود و سپاه نیز فرود را نمی‌شناخت. کی‌خسرو پند رستم را چون داروی جان پذیرفت.

روز بعد، طوس سپهسالار با خواری و پوزش‌خواهی پیش آمد، زمین را بوسید و پیمان بست که تا کین این ننگ را از تورانیان بازنستاند، کلاه‌خود از سر برنگیرد. شاه دلگرم شد و پوزش او را پذیرفت، اما فرمان داد که از این پس، طوس نباید هیچ پیل و کوسی را بدون رای و تدبیر گیو دلاور به گردش درآورد تا بار دیگر نادانی و شتاب‌زدگی، دلیری چون بهرام و فرود را به باد فنا ندهد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: