بخش ۵ - پادشاهی کیقباد در اسطخر و فرمان او به دادگری و بخشش و واگذاری پادشاهی به کاووس پیش از مرگ
#1
وزانجا سوی پارس اندر کشید
✦
که در پارس بد گنجها را کلید
#2
نشستنگه آن گه به اسطخر بود
✦
کیان را بدان جایگه فخر بود
#3
جهانی سوی او نهادند روی
✦
که او بود سالار دیهیم جوی
#4
به تخت کیان اندر آورد پای
✦
به داد و به آیین فرخنده‌رای
#5
چنین گفت با نامور مهتران
✦
که گیتی مرا از کران تا کران
#6
اگر پیل با پشه کین آورد
✦
همه رخنه در داد و دین آورد
#7
نخواهم به گیتی جز از راستی
✦
که خشم خدا آورد کاستی
#8
تن آسانی از درد و رنج منست
✦
کجا خاک و آبست گنج منست
#9
سپاهی و شهری همه یکسرند
✦
همه پادشاهی مرا لشکرند
#10
همه در پناه جهاندار بید
✦
خردمند بید و بی‌آزار بید
#11
هر آنکس که دارد خورید و دهید
✦
سپاسی ز خوردن به من برنهید
#12
هرآنکس کجا بازماند ز خورد
✦
ندارد همی توشهٔ کارکرد
#13
چراگاهشان بارگاه منست
✦
هرآنکس که اندر سپاه منست
#14
وزان رفته نام‌آوران یاد کرد
✦
به داد و دهش گیتی آباد کرد
#15
برین گونه صدسال شادان بزیست
✦
نگر تا چنین در جهان شاه کیست
#16
پسر بد مر او را خردمند چار
✦
که بودند زو در جهان یادگار
#17
نخستین چو کاووس باآفرین
✦
کی آرش دوم و دگر کی پشین
#18
چهارم کجا آرشش بود نام
✦
سپردند گیتی به آرام و کام
#19
چو صد سال بگذشت با تاج و تخت
✦
سرانجام تاب اندر آمد به بخت
#20
چو دانست کامد به نزدیک مرگ
✦
بپژمرد خواهد همی سبز برگ
#21
سر ماه کاووس کی را بخواند
✦
ز داد و دهش چند با او براند
#22
بدو گفت ما بر نهادیم رخت
✦
تو بسپار تابوت و بردار تخت
#23
چنانم که گویی ز البرز کوه
✦
کنون آمدم شادمان با گروه
#24
چو بختی که بی‌آگهی بگذرد
✦
پرستندهٔ او ندارد خرد
#25
تو گر دادگر باشی و پاک دین
✦
ز هر کس نیابی به جز آفرین
#26
و گر آز گیرد سرت را به دام
✦
برآری یکی تیغ تیز از نیام
#27
بگفت این و شد زین جهان فراخ
✦
گزین کرد صندوق بر جای کاخ
#28
بسر شد کنون قصهٔ کیقباد
✦
ز کاووس باید سخن کرد یاد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.