بخش ۱ - تاج‌گذاری کیقباد و آرایش سپاه ایران و توران و کشته شدن شماساس به دست قارن
#1
به شاهی نشست از برش کیقباد
✦
همان تاج گوهر به سر برنهاد
#2
همه نامداران شدند انجمن
✦
چو دستان و چون قارن رزم‌زن
#3
چو کشواد و خراد و برزین گو
✦
فشاندند گوهر بران تاج نو
#4
قباد از بزرگان سخن بشنوید
✦
پس افراسیاب و سپه را بدید
#5
دگر روز برداشت لشکر ز جای
✦
خروشیدن آمد ز پرده‌سرای
#6
بپوشید رستم سلیح نبرد
✦
چو پیل ژیان شد که برخاست گرد
#7
رده بر کشیدند ایرانیان
✦
ببستند خون ریختن را میان
#8
به یک دست مهراب کابل خدای
✦
دگر دست گژدهم جنگی به پای
#9
به قلب اندرون قارن رزم‌زن
✦
ابا گرد کشواد لشگر شکن
#10
پس پشت‌شان زال با کیقباد
✦
به یک دست آتش به یک دست باد
#11
به پیش اندرون کاویانی درفش
✦
جهان زو شده سرخ و زرد و بنفش
#12
ز لشکر چو کشتی سراسر زمین
✦
کجا موج خیزد ز دریای چین
#13
سپر در سپر بافته دشت و راغ
✦
درفشیدن تیغها چون چراغ
#14
جهان سر به سر گشت دریای قار
✦
برافروخته شمع ازو صدهزار
#15
ز نالیدن بوق و بانگ سپاه
✦
تو گفتی که خورشید گم کرد راه
#16
سبک قارن رزم‌زن کان بدید
✦
چو رعد از میان نعره‌ای برکشید
#17
میان سپاه اندر آمد دلیر
✦
سپهدار قارن به کردار شیر
#18
گهی سوی چپّ و گهی سوی راست
✦
بران گونه از هر سویی کینه خواست
#19
به گرز و به تیغ و سنان دراز
✦
همی کُشت از ایشان گو سرفراز
#20
ز کشته زمین کرد مانند کوه
✦
شدند آن دلیران ترکان ستوه
#21
شماساس را دید گرد دلیر
✦
که می‌برخروشید چون نرّه شیر
#22
بیامد دمان تا بر او رسید
✦
سبک تیغ تیز از میان برکشید
#23
بزد بر سرش تیغ زهر آبدار
✦
بگفتا منم قارن نامدار
#24
نگون اندر آمد شماساس گرد
✦
چو دید او ز قارن چنان دست برد
#25
چنین است کردار گردون پیر
✦
گهی چون کمانست و گاهی چو تیر
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.