✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

کیقباد

❖

50 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۳- آگاهی از پشنگ شکست سپاه توران و دلاوری رستم و سفارش او افراسیاب را به آشتی با کیقباد

برفت از لب رود نزد پشنگ

✦

زبان پر ز گفتار و کوتاه چنگ

بدو گفت کای نامبردار شاه

✦

ترا بود ازین جنگ جستن گناه

یکی آنکه پیمان شکستن ز شاه

✦

بزرگان پیشین ندیدند راه

نه از تخم ایرج جهان پاک شد

✦

نه زهر گزاینده تریاک شد

یکی کم شود دیگر آید به جای

✦

جهان را نمانند بی‌کدخدای

قباد آمد و تاج بر سر نهاد

✦

به کینه یکی نو در اندر گشاد

سواری پدید آمد از تخم سام

✦

که دستانش رستم نهاده‌ست نام

بیامد بسان نهنگ دژم

✦

که گفتی زمین را بسوزد به دم

همی تاخت اندر فراز و نشیب

✦

همی زد به گُرز و به تیغ و رکیب

#10

ز گُرزش هوا شد پر از چاک چاک

✦

نیرزید جانم به یک مشت خاک

#11

همه لشکر ما به هم بردرید

✦

کس اندر جهان این شگفتی ندید

#12

درفش مرا دید بر یک کران

✦

به زین اندر آورد گُرز گران

#13

چنان برگرفتم ز زین خدنگ

✦

که گفتی ندارم به یک پشه سنگ

#14

کمربند بگسست و بند قبای

✦

ز چنگش فتادم نگون زیر پای

#15

بدان زور هرگز نباشد هژبر

✦

دو پایش به خاک اندر و سر به ابر

#16

سواران جنگی همه همگروه

✦

کشیدندم از پیش آن لخت کوه

#17

تو دانی که شاهی دل و چنگ من

✦

به جنگ اندرون زور و آهنگ من

#18

به دست وی اندر یکی پشه‌ام

✦

وزان آفرینش پر اندیشه‌ام

#19

یکی پیلتن دیدم و شیرچنگ

✦

نه هوش و نه دانش نه رای و درنگ

#20

عنان را سپرده بران پیل مست

✦

یکی گُرزهٔ گاو‌پیکر بدست

#21

همانا که کوپال سیصدهزار

✦

زدندش بران تارک ترگ‌دار

#22

تو گفتی که از آهنش کرده‌اند

✦

ز سنگ و ز رویش برآورده‌اند

#23

چه دریاش پیش و چه ببر بیان

✦

چه درنده شیر و چه پیل ژیان

#24

همی‌تاخت یکسان چو روز شکار

✦

به بازی همی‌آمدش کارزار

#25

چنو گر بدی سام را دستبرد

✦

به ترکان نماندی سرافراز گرد

#26

جز از آشتی جستنت رای نیست

✦

که با او سپاه ترا پای نیست

#27

زمینی کجا آفریدون گرد

✦

بدانگه به تور دلاور سپرد

#28

به من داده بودند و بخشیده راست

✦

ترا کین پیشین نبایست خواست

#29

تو دانی که دیدن نه چون آگهیست

✦

میان شنیدن همیشه تهیست

#30

گلستان که امروز باشد ببار

✦

تو فردا چنی گل نیاید بکار

#31

از امروز کاری بفردا ممان

✦

که داند که فردا چه گردد زمان؟

#32

ترا جنگ ایران چو بازی نمود

✦

ز بازی سپه را درازی فزود

#33

نگر تا چه مایه ستام بزر

✦

هم از ترگ زرین و زرین سپر

#34

همان تازی اسپان زرین لگام

✦

همان تیغ هندی به زرین نیام

#35

ازین بیشتر نامداران گرد

✦

قباد اندر آمد به خواری ببرد

#36

چو کلباد و چون بارمان دلیر

✦

که بودی شکارش همه نره شیر

#37

خزروان کجا زال بشکست خرد

✦

نمودش به گُرز گران دستبرد

#38

شماساس کین‌توز لشکر‌پناه

✦

که قارن بکشتش به آوردگاه

#39

جزین نامدران کین صدهزار

✦

فزون کشته آمد گه کارزار

#40

بتر زین همه نام و ننگ شکست

✦

شکستی که هرگز نشایدش بست

#41

گر از من سر نامور گشته‌شد

✦

که اغریرث پرخرد کشته‌شد

#42

جوانی بد و نیکی روزگار

✦

من امروز را دی گرفتم شمار

#43

که پیش آمدندم همان سرکشان

✦

پس پشت هر یک درفشی کشان

#44

بسی یاد دادندم از روزگار

✦

دمان از پس و من دوان زار و خوار

#45

کنون از گذشته مکن هیچ یاد

✦

سوی آشتی یاز با کیقباد

#46

گرت دیگر آید یکی آرزوی

✦

به گرد اندر آید سپه چارسوی

#47

به یک دست رستم که تابنده هور

✦

گه رزم با او نتابد به زور

#48

به روی دگر قارن رزم‌زن

✦

که چشمش ندیده‌ست هرگز شکن

#49

سه دیگر چو کشواد زرین‌کلاه

✦

که آمد به آمل ببرد آن سپاه

#50

چهارم چو مهراب کابل خدای

✦

که دستور شاهست و زابل خدای

کیقباد

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما