🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

پادشاهی گرشاسپ

❖
52 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱ - تاج‌گذاری گرشاسپ، حملهٔ دوبارهٔ افراسیاب و آمادگی رستم برای نبرد
پس از درگذشت زوی بهمن، خویشاوند او گرشاسپ بر تخت کیانی نشست و تاج شاهی بر سر نهاد. اما این روزگار آرامش چندان نپایید و خزان مرگ، دفتر زندگی گرشاسپ را نیز درنوشت تا بار دیگر درخت کین و بلا در گیتی ثمر دهد. با شنیدن خبر تهی ماندن تخت ایران، غوغا در دشت سپیجاب و سرزمین توران درگرفت. پشنگ، شهریار توران، که از زمان کشته شدن فرزند پاک‌نهادش اغریرث به دست افراسیاب، خشمگین و دلگیر بود و هرگز پسر کینه‌توز خویش را به حضور نمی‌پذیرفت، این بار به طمع چیرگی بر ایران، پیام فرستاد و افراسیاب را انگیخت تا از رود جیحون بگذرد و نگذارد کس بر تخت شاهی ایران تکیه زند. افراسیاب لشکری بیکران از دشت سپیجاب تا لب رود فراهم آورد؛ چنان سپاهی که زمین زیر پایشان گویی سپهری روان گشته بود و خورشید در میان گرد نبرد ناپدید می‌شد.

چون غریو لشکر افراسیاب به خوارِ ری رسید و خبر به سرتاسر ایران افتاد، بزرگان و نامداران کشور سراسیمه روی به زابلستان نهادند و نزد زال زر نالیدند که پس از سام، پناهی جز تو نیست و اگر چاره‌ای نیندیشی، کشور در چنگال تورانیان تباه خواهد شد. زال دستان به ایشان پاسخ داد که نبردها و رنج‌های بی‌شمار گرز و تیغ، جوانی او را ربوده و خمیدگی پیری بر یال و کوپالش نشسته است؛ اما مژده داد که رستم، چون سروی سهی قد برافراشته و هنگام آن رسیده تا کلاه مهی بر سر نهد. زال نبردمایی رستم را باور داشت اما می‌خواست گوهر وجود فرزند را بیازماید. پس به رستم گفت که نبردی سهمگین و رنجی دراز پیش روست، در حالی که هنوز بوی شیر از لبانت می‌آید و روزگار ناز و شادی توست.

رستم دستان با شنیدن سخنان پدر، خروشان و پرغرور پاسخ داد که او مردِ جام و آرام نیست و چنگال و بازوانِ پلنگ‌آسایش برای پرورده شدن در ناز آفریده نشده‌اند. او اعلام داشت که به یاری یزدان، ابری از تیغ آبدار در دست خواهد گرفت که بارانش خون دشمنان باشد؛ تنها اسبی پیلتن و گرزی گران چون پاره‌کوه می‌خواهد تا سران توران را زیر پای افکنَد و خاک ایران را از سپاه متجاوز پاک سازد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: