بر پشت پیلان جنگی، گویهای برنجین بر جامهای رویین کوفته شد و بانگ رعدآسای کوس و کرنا، همراه با ناله زنگهای هندی، تا کیلومترها در دشت و کوهستان پیچید. رستاخیزی عظیم از زابلستان برپا گشت، چنان که گویی خاک خفته را فرمان بیداری دادند. در پیشاپیش این لشکر بیکران، پهلوان جوان، رستم دستان، پرشور و استوار میتاخت و پشت سر او گوان و کهنپهلوانان ایرانزمین گام برمیداشتند. آنچنان انبوهی از مردان جنگی دشت و کوه و راغ را پوشاند که حتی کلاغی را یارای پرواز بر فراز آن نبود. در شصت نقطه، کوس نبرد همزمان کوفته میشد و زمین و زمان زیر پای گرانسپران میلرزید. در فصل شکفتن گلها و طراوت بهار، زال زر لشکر خویش را از زابلستان بیرون آورد.
چون خبر جنبش سپاه زال به گوش افراسیاب رسید، آرام و خواب و خور از وی رخت بربست. او نیز بیدرنگ لشکر توران را به سوی مرغزار خوارِ ری، آنجا که آبشخورها و نیزارهای فراوان داشت، گسیل داشت. سپاهیان ایران نیز موج در موج از میان بیابانها به سوی رزمگاه شتافتند تا آنکه میان دو لشکر متخاصم تنها دو فرسنگ فاصله ماند.
در این هنگام، سپهبد زال، پیران، سالخوردگان و جهاندیدگان کارآزموده ایران را به گرد خویش فراخواند و گفت: «ای بزرگان و خردمندان! من این سپاه گران را آراستهام و جویای عزّت و سرافرازی ایران بودهام، اما نیک میدانید که تدبیر و اندیشه بدون وجود پادشاهی بر تخت، پراکنده میماند و سپاه بیسر مانند تنی بیجان است. آنگاه که زو بر تخت کیانی نشست، آفرین و شکوه تازهای جهان را فراگرفت. اکنون نیز برای رویارویی با دشمن، شهریاری از تبار پاک کیان میبایست تا تاج بر سر نهد و کمر به دادگری ببندد؛ چرا که تن آدمی بدون سر دوام نیاورد. موبد روشنروان به من نشانِ شاهی جوانبخت و پرشکوه را داده است؛ فرزندی از نژاد فریدون به نام کیقباد، که دارنده فرّ ایزدی، خرد، داد و شکوه شاهانه است.»