🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

پادشاهی گرشاسپ

❖
88 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵ - دیدار رستم با کیقباد در البرزکوه و آگاهی او از خواب شاه و بازگشت هر دو به ایران پس از شکست قلون
چون رستم پهلوان به راه افتاد، طلایه‌داران سپاه توران را در نبردی سهمگین پراکند؛ او گرز گاوسار خویش را چرخاند و دلیران دشمن از هراس جان گریختند و خبر به افراسیاب بردند. افراسیاب که از کین‌جویی ایرانیان بیمناک بود، قلون—آن دژخیم جادوکار و مکار گردان توران—را فرمان داد تا با لشکری از پیلان و سواران جنگی، گذرگاه‌ها را ببندد. اما رستم بی‌خبر از خدعه دشمن، راه البرزکوه را پیمود تا به مرغزاری بهشتی و دل‌انگیز رسید؛ خرم‌گاهی با آب‌های روان و درختان سرسبز که بر لبه رودبار آن، تختی شاهوار نهاده شده بود. جوانی ماهرو، فروزنده به فرّ کیانی، بر آن تخت نشسته بود و گردان و آزادگان بر گردش به آیین بزرگان حلقه زده بودند.

چون بزرگان، تهمتن را دیدند، او را به بزم خویش خواندند تا به یادِ نام‌آوران جامِ می پیمایند، اما رستم پاسخ داد که ایران‌زمین بی‌شهریار است و پهلوان را نشاید که پیش از یافتن کیقباد، سر به ناز و نوش بگذارد. جوان ماهرو با لبخندی خردمندانه دست رستم را گرفت و راز خویش آشکار ساخت: او خود کیقباد، از نژاد فریدون دادگر بود. کیقباد پرده از خوابِ بهشتی خویش برداشت؛ خوابی که در آن دو بازِ سپیدِ خرامان تابی چون خورشید داشتند و تاجی فروزان بر سر او نهادند. رستم این رویا را نشانه برحق ایزدی برای شهریاری او دانست و پیام زال و بزرگان ایران را در سپردن تاج و تخت کیانی به وی ابلاغ کرد.

بی‌درنگ، کیقباد بر باره نبرد نشست و همراه با رستم شتابان به سوی ایران تاخت. در راه، قلون با سپاهی گران و سرکش بر سر راهشان ایستاد. رستم، شاه تازه را از رزم بازداشت و خود چون دیوی از بند رسته به میان لشکر توران زد. قلون با نیزه بر رستم تاخت و بند جوشن او را خَست، اما تهمتن با زوری پیلتنانه نیزه را از چنگ او درآورد، ناشیانه غریوی چون تندر سر داد و چنان نیزه بر پیوندگاه کمر قلون فروکرد که او را چون مرغی بر سیخ از زین برکند و بر خاک افکند. سپاه توران با دیدن این دلاوری مهیب، پراکنده و نگونسار گردید.

رستم و کیقباد، زیرپوشش شب تاریک، فارغ از چشم خصم، خود را به سیستان و نزد زال زر رساندند. موبدان و فرزانگان یک هفته به رای‌زنی نشستند و در روز هشتم، تخت عاج را بیاراستند و تاج شاهنشاهی ایران را بر سر کیقباد آویختند تا دگر بار داد و فرّ کیانی بر جهان سایه‌گستر شود.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: