بخش ۵ - دیدار رستم با کیقباد در البرزکوه و آگاهی او از خواب شاه و بازگشت هر دو به ایران پس از شکست قلون

#1

ز ترکان طلایه بسی بد براه

✦

رسید اندر ایشان یل صف پناه

#2

برآویخت با نامداران جنگ

✦

یکی گُرزهٔ گاو پیکر به چنگ

#3

دلیران توران برآویختند

✦

سرانجام از رزم بگریختند

#4

نهادند سر سوی افراسیاب

✦

همه دل پر از خون و دیده پر آب

#5

بگفتند وی را همه بیش و کم

✦

سپهبد شد از کار ایشان دژم

#6

بفرمود تا نزد او شد قلون

✦

ز ترکان دلیری گوی پرفسون

#7

بدو گفت بگزین ز لشکر سوار

✦

وز ایدر برو تا در کوهسار

#8

دلیر و خردمند و هشیار باش

✦

به پاس اندرون نیز بیدار باش

#9

که ایرانیان مردمی ریمنند

✦

همی ناگهان بر طلایه زنند

#10

برون آمد از نزد خسرو قلون

✦

به پیش اندرون مردم رهنمون

#11

سر راه بر نامداران ببست

✦

به مردان جنگی و پیلان مست

#12

وزان روی رستم دلیر و گزین

✦

بپیمود زی شاه ایران زمین

#13

یکی میل ره تا به البرز کوه

✦

یکی جایگه دید برنا شکوه

#14

درختان بسیار و آب روان

✦

نشستنگه مردم نوجوان

#15

یکی تخت بنهاده نزدیک آب

✦

برو ریخته مشک ناب و گلاب

#16

جوانی به کردار تابنده ماه

✦

نشسته بران تخت بر سایه‌گاه

#17

رده برکشیده بسی پهلوان

✦

به رسم بزرگان کمر بر میان

#18

بیاراسته مجلسی شاهوار

✦

بسان بهشتی به رنگ و نگار

#19

چو دیدند مر پهلوان را به راه

✦

پذیره شدندش ازان سایه‌گاه

#20

که ما میزبانیم و مهمان ما

✦

فرود آی ایدر به فرمان ما

#21

بدان تا همه دست شادی بریم

✦

به یاد رخ نامور می خوریم

#22

تهمتن بدیشان چنین گفت باز

✦

که ای نامداران گردن فراز

#23

مرا رفت باید به البرز کوه

✦

به کاری که بسیار دارد شکوه

#24

نباید به بالین سر و دست ناز

✦

که پیشست بسیار رنج دراز

#25

سر تخت ایران ابی شهریار

✦

مرا باده خوردن نیاید به کار

#26

نشانی دهیدم سوی کیقباد

✦

کسی کز شما دارد او را به یاد

#27

سر آن دلیران زبان برگشاد

✦

که دارم نشانی من از کیقباد

#28

گر آیی فرود و خوری نان ما

✦

بیفروزی از روی خود جان ما

#29

بگوییم یکسر نشان قباد

✦

که او را چگونست رسم و نهاد

#30

تهمتن ز رخش اندر آمد چو باد

✦

چو بشنید از وی نشان قباد

#31

بیامد دمان تا لب رودبار

✦

نشستند در زیر آن سایه‌دار

#32

جوان از بر تخت خود برنشست

✦

گرفته یکی دست رستم به دست

#33

به دست دگر جام پر باده کرد

✦

وزو یاد مردان آزاده کرد

#34

دگر جام بر دست رستم سپرد

✦

بدو گفت کای نامبردار و گرد

#35

بپرسیدی از من نشان قباد

✦

تو این نام را از که داری به یاد

#36

بدو گفت رستم که از پهلوان

✦

پیام آوریدم به روشن روان

#37

سر تخت ایران بیاراستند

✦

بزرگان به شاهی ورا خواستند

#38

پدرم آن گزین یلان سر به سر

✦

که خوانند او را همی زال زر

#39

مرا گفت رو تا به البرز کوه

✦

قباد دلاور ببین با گروه

#40

به شاهی برو آفرین کن یکی

✦

نباید که سازی درنگ اندکی

#41

بگویش که گردان ترا خواستند

✦

به شادی جهانی بیاراستند

#42

نشان ار توانی و دانی مرا

✦

دهی و به شاهی رسانی ورا

#43

ز گفتار رستم دلیر جوان

✦

بخندید و گفتش که ای پهلوان

#44

ز تخم فریدون منم کیقباد

✦

پدر بر پدر نام دارم به یاد

#45

چو بشنید رستم فرو برد سر

✦

به خدمت فرود آمد از تخت زر

#46

که ای خسرو خسروان جهان

✦

پناه بزرگان و پشت مهان

#47

سر تخت ایران به کام تو باد

✦

تن ژنده پیلان به دام تو باد

#48

نشست تو بر تخت شاهنشهی

✦

همت سرکشی باد و هم فرهی

#49

درودی رسانم به شاه جهان

✦

ز زال گزین آن یل پهلوان

#50

اگر شاه فرمان دهد بنده را

✦

که بگشایم از بند گوینده را

#51

قباد دلاور برآمد ز جای

✦

ز گفتار رستم دل و هوش و رای

#52

تهمتن همانگه زبان برگشاد

✦

پیام سپهدار ایران بداد

#53

سخن چون به گوش سپهبد رسید

✦

ز شادی دل اندر برش برطپید

#54

بیازید جامی لبالب نبید

✦

بیاد تهمتن به دم درکشید

#55

تهمتن همیدون یکی جام می

✦

بخورد آفرین کرد بر جان کی

#56

برآمد خروش از دل زیر و بم

✦

فراوان شده شادی اندوه کم

#57

شهنشه چنین گفت با پهلوان

✦

که خوابی بدیدم به روشن روان

#58

که از سوی ایران دو باز سپید

✦

یکی تاج رخشان به کردار شید

#59

خرامان و نازان شدندی برم

✦

نهادندی آن تاج را بر سرم

#60

چو بیدار گشتم شدم پرامید

✦

ازان تاج رخشان و باز سپید

#61

بیاراستم مجلسی شاهوار

✦

برین سان که بینی بدین مرغزار

#62

تهمتن مرا شد چو باز سپید

✦

ز تاج بزرگان رسیدم نوید

#63

تهمتن چو بشنید از خواب شاه

✦

ز باز و ز تاج فروزان چو ماه

#64

چنین گفت با شاه کنداوران

✦

نشانست خوابت ز پیغمبران

#65

کنون خیز تا سوی ایران شویم

✦

به یاری به نزد دلیران شویم

#66

قباد اندر آمد چو آتش ز جای

✦

ببور نبرد اندر آورد پای

#67

کمر برمیان بست رستم چو باد

✦

بیامد گرازان پس کیقباد

#68

شب و روز از تاختن نغنوید

✦

چنین تا به نزد طلایه رسید

#69

قلون دلاور شد آگه ز کار

✦

چو آتش بیامد سوی کارزار

#70

شهنشاه ایران چو زان گونه دید

✦

برابر همی خواست صف برکشید

#71

تهمتن بدو گفت کای شهریار

✦

ترا رزم جستن نیاید بکار

#72

من و رخش و کوپال و برگستوان

✦

همانا ندارند با من توان

#73

بگفت این و از جای برکرد رخش

✦

به زخمی سواری همی کرد پخش

#74

قلون دید دیوی بجسته ز بند

✦

به دست اندرون گُرز و برزین کمند

#75

برو حمله آورد مانند باد

✦

بزد نیزه و بند جوشن گشاد

#76

تهمتن بزد دست و نیزه گرفت

✦

قلون از دلیریش مانده شگفت

#77

ستد نیزه از دست او نامدار

✦

بغرید چون تندر از کوهسار

#78

بزد نیزه و برگرفتش ز زین

✦

نهاد آن بن نیزه را بر زمین

#79

قلون گشت چون مرغ با بابزن

✦

بدیدند لشکر همه تن به تن

#80

هزیمت شد از وی سپاه قلون

✦

به یکبارگی بخت بد را زبون

#81

تهمتن گذشت از طلایه سوار

✦

بیامد شتابان سوی کوهسار

#82

کجا بد علفزار و آب روان

✦

فرود آمد آن جایگه پهلوان

#83

چنین تا شب تیره آمد فراز

✦

تهمتن همی کرد هرگونه ساز

#84

از آرایش جامهٔ پهلوی

✦

همان تاج و هم بارهٔ خسروی

#85

چو شب تیره شد پهلو پیش‌بین

✦

برآراست باشاه ایران زمین

#86

به نزدیک زال آوریدش به شب

✦

به آمد شدن هیچ نگشاد لب

#87

نشستند یک هفته با رای زن

✦

شدند اندران موبدان انجمن

#88

بهشتم بیاراست پس تخت عاج

✦

برآویختند از بر عاج تاج

پادشاهی گرشاسپ

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما