بخش ۵ - نبرد تن‌به‌تن رستم و سعد، کشته شدن رستم و هزیمت ایرانیان سوی یزدگرد
#1
بفرمود تابرکشیدند نای
✦
سپاه اندر آمد چو دریا ز جای
#2
برآمد یکی ابر و برشد خروش
✦
همی کر شد مردم تیزگوش
#3
سنانهای الماس در تیره گرد
✦
چو آتش پس پردهٔ لاژورد
#4
همی نیزه بر مغفر آبدار
✦
نیامد به زخم اندرون پایدار
#5
سه روز اندر آن جایگه جنگ بود
✦
سر آدمی سم اسپان به سود
#6
شد ازتشنگی دست گردان ز کار
✦
هم اسپ گرانمایه از کارزار
#7
لب رستم از تشنگی شد چو خاک
✦
دهن خشک و گویا زبان چاک چاک
#8
چو بریان و گریان شدند از نبرد
✦
گل تر به خوردن گرفت اسپ و مرد
#9
خروشی بر آمد به کردار رعد
✦
ازین روی رستم وزان روی سعد
#10
برفتند هر دو ز قلب سپاه
✦
بیکسو کشیدند ز آوردگاه
#11
چو از لشکر آن هر دو تنها شدند
✦
به زیر یکی سرو بالا شدند
#12
همی‌تاختند اندر آوردگاه
✦
دو سالار هر دو به دل کینه خواه
#13
خروشی برآمد ز رستم چو رعد
✦
یکی تیغ زد بر سر اسپ سعد
#14
چواسپ نبرد اندرآمد به سر
✦
جدا شد ازو سعد پرخاشخر
#15
بر آهیخت رستم یکی تیغ تیز
✦
بدان تا نماید به دو رستخیز
#16
همی‌خواست از تن سرش رابرید
✦
ز گرد سپه این مران را ندید
#17
فرود آمد از پشت زین پلنگ
✦
به زد بر کمر بر سر پالهنگ
#18
بپوشید دیدار رستم ز گرد
✦
بشد سعد پویان به جای نبرد
#19
یکی تیغ زد بر سر ترگ اوی
✦
که خون اندر آمد ز تارک بروی
#20
چو دیدار رستم ز خون تیره شد
✦
جهانجوی تازی بدو چیره شد
#21
دگر تیغ زد بربر و گردنش
✦
به خاک اندر افگند جنگی تنش
#22
سپاه از دو رویه خودآگاه نه
✦
کسی را سوی پهلوان راه نه
#23
همی‌جست مر پهلوان را سپاه
✦
برفتند تا پیش آوردگاه
#24
بدیدندش از دور پر خون و خاک
✦
سرا پای کردن به شمشیر چاک
#25
هزیمت گرفتند ایرانیان
✦
بسی نامور کشته شد در میان
#26
بسی تشنه بر زین بمردند نیز
✦
پر آمد ز شاهان جهان را قفیز
#27
سوی شاه ایران بیامد سپاه
✦
شب تیره و روز تازان به راه
#28
به بغداد بود آن زمان یزدگرد
✦
که او را سپاه اندآورد گرد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.