🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی هرمزد دوازده سال بود

❖
213 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۸ - بستن پرموده و نهفتن خواسته، خلعت زنانِ شاه به بهرام و روی‌گردانی سپاه
در پی گفتگوهای تلخ میان بهرام چوبین و پرموده، فرزند خاقان چین، آتش خشم در سینهٔ بهرام زبانه کشید. پهلوان ایرانی از سر غرور تازیانه‌ای بر پرموده زد و فرمان داد تا پای او را در زنجیر نهاده و در خیمه‌ای تنگ زندانی کنند. خراد برزین و دبیر بزرگ با دیدن این شتاب‌زدگی، نگران از کینه‌توزی و خشم شهریار ایران، به نزد بهرام آمدند و پندش دادند که نابودی خرد در آتش غضب، حاصلی جز تباهی ندارد. بهرام به خود آمد، از کردار خویش پشیمان گشت، بند از پای پرموده برداشت و اسبی با ستام زرین و تیغی هندی به او بخشید تا تیرگی جانش را بزاید. اما پرموده با دلی پرکینه و سرد از بهرام جدا شد و شکوه‌ها از رنج روزگار به درگاه یزدان برد.

پس از آن، بهرام به دستور هرمزد شاه فرمان داد تا دبیران و موبدان، گنجینهٔ کهن دژ پرموده را که یادگار دوران ارجاسب و افراسیاب بود آمارگیری کنند. گنجی بیکران پر از گوهر و زر، و در میان آن‌ها کمرگاه و گوشوار بی‌همتای سیاوش و بردهای زرین یمانی نهفته بود. اما بهرام از سر آز و خودسری، گوشوار سیاوش، موزه‌های گوهرنشان و دو برد یمانی را از فهرست گنجینه حذف کرد و برای خود نگاه داشت. سپس خاقان جوان را به همراه پیداگشسب و لشکری به درگاه شاه هرمزد فرستاد.

هرمزد شاه با شکوهی تمام از پرموده استقبال کرد، او را بر خوان خویش نشانید و سوگندهای استوار میانشان بربسته شد تا کینه از میان برود. اما راز پنهان‌کاری بهرام برملا گشت؛ آیین گشسب و دبیران راز نهفتن گوشوار سیاوش و جامه‌های گران‌بها را به گوش هرمزد رساندند. شاه از نافرمانی، آز و تندی بهرام سخت برآشفت و تصمیم گرفت پاداشی خوارکننده به جهان‌پهلوان خویش بدهد. هرمزد خلعتی زنانه شامل دوک‌دان، پنبه، مقنعهٔ سرخ، پیراهن لاژورد و شلوار زرد برای بهرام فرستاد و در نامه‌ای او را دیوی ناسپاس و بی‌هنر خواند.

چون جامهٔ زنانه به دست بهرام رسید، او با خامشی و خویشتن‌داری تلخی آن را پذیرفت. جامه‌های زنانه را بر تن کرد، دوک‌دان را پیش روی نهاد و بزرگان و سران سپاه را به کاخ خویش فراخواند. سپاهیان با دیدن جهان‌پهلوان ایران در جامه‌های زنانه، شوکه‌زده و خشمگین گشتند و یک‌صدا بانگ برداشتند که دیگر هرمزد را شاه ایران نمی‌دانند و فرمانش را گردن نمی‌نهند. این‌گونه، کینه‌ای عمیق میان بهرام و تاج‌وتخت ساسانی شکل گرفت که شالوده‌های پادشاهی هرمزد را به لرزه درآورد.
#1
برآشفت بهرام و شد شوخ چشم
✦
زگفتار پرموده آمد بخشم
#2
بتندیش یک تازیانه بزد
✦
بران سان که از ناسزایان سزد
#3
ببستند هم در زمان پای اوی
✦
یکی تنگ خرگاه شد جای اوی
#4
چو خراد برزین چنان دید گفت
✦
که این پهلوان را خرد نیست جفت
#5
بیامد بنزد دبیر بزرگ
✦
بدو گفت کین پهلوان سترگ
#6
بیک پر پشه ندارد خرد
✦
ازیرا کسی را بکس نشمرد
#7
ببایدش گفتن کزین چاره نیست
✦
ورا بتر از خشم پتیاره نیست
#8
به نزدیک بهرام رفت آن دو مرد
✦
زبانها پراز بند و رخ لاژورد
#9
بگفتند کین رنج دادی بباد
✦
سر نامور پر ز آتش مباد
#10
بدانست بهرام کان بود زشت
✦
باب اندرافگند و تر گشت خشت
#11
پشیمان شد وبند او برگرفت
✦
ز کردار خود دست بر سرگرفت
#12
فرستاد اسبی بزرین ستام
✦
یکی تیغ هندی بزرین نیام
#13
هم اندر زمان شد به نزدیک اوی
✦
که روشن کند جان تاریک اوی
#14
همی‌بود تا او میان را ببست
✦
یکی بارهٔ تیزتگ برنشست
#15
سپهبد همی‌راند با اوبه راه
✦
بدید آنک تازه نبد روی شاه
#16
بهنگام پدرود کردنش گفت
✦
که آزار داری ز من درنهفت
#17
گرت هست با شاه ایران مگوی
✦
نیاید تو را نزد او آب روی
#18
بدو گفت خاقان که ما راگله
✦
زبختست و کردم به یزدان یله
#19
نه من زان شمارم که از هرکسی
✦
سخنها همی‌راند خواهم بسی
#20
اگر شهریار تو زین آگهی
✦
نیابد نزیبد برو بر مهی
#21
مرا بند گردون گردنده کرد
✦
نگویم که با من بدی بنده کرد
#22
ز گفتار اوگشت بهرام زرد
✦
بپیچید و خشم از دلیری بخورد
#23
چنین داد پاسخ که آمد نشان
✦
ز گفتار آن مهتر سرکشان
#24
که تخم بدی تا توانی مکار
✦
چوکاری برت بر دهد روزگار
#25
بدو گفت بهرام کای نامجوی
✦
سخنها چنین تا توانی مگوی
#26
چرا من بتو دل بیاراستم
✦
ز گیتی تو را نیکویی خواستم
#27
ز تو نامه کردم بشاه جهان
✦
همی زشت تو داشتم در نهان
#28
بدو گفت خاقان که آن بد گذشت
✦
گذشته سخنها همه باد گشت
#29
ولیکن چو در جنگ خواری بود
✦
گه آشتی بردباری بود
#30
تو راخشم با آشتی گر یکیست
✦
خرد بی‌گمان نزد تواندکیست
#31
چو سالار راه خداوند خویش
✦
بگیرد نیفتد بهرکار پیش
#32
همان راه یزدان بباید سپرد
✦
ز دل تیرگیها بباید سترد
#33
سخن گر نیفزایی اکنون رواست
✦
که آن بد که شد گشت با باد راست
#34
زخاقان چوبشنید بهرام گفت
✦
که پنداشتم کین بماند نهفت
#35
کنون زان گنه گر بیاید زیان
✦
نپوشم برو چادر پرنیان
#36
چوآنجارسی هرچ باید بگوی
✦
نه زان مر مراکم شود آب روی
#37
بدو گفت خاقان که هرشهریار
✦
که ازنیک وبد برنگیرد شمار
#38
ببد کردن بنده خامش بود
✦
برمن چنان دان که بیهش بود
#39
چواز دور بیند ورا بدسگال
✦
وگر نیک خواهی بود گر همال
#40
تو را ناسزا خواند وسرسبک
✦
ورا شاه ایران ومغزی تُنُک
#41
بجوشید بهرام وشد زردروی
✦
نگه کرد خراد برزین بروی
#42
بترسید زان تیزخونخوار مرد
✦
که اورا زباد اندرآرد بگرد
#43
ببهرام گفت ای سزاوار گاه
✦
بخور خشم وسر بازگردان ز راه
#44
که خاقان همی راست گوید سخن
✦
توبنیوش واندیشه بدمکن
#45
سخن گر نرفتی بدین گونه سرد
✦
تو را نیستی دل پرآزار و درد
#46
بدو گفت کین بدرگ بی‌هنر
✦
بجوید همی خاک وخون پدر
#47
بدو گفت خاقان که این بد مکن
✦
بتیزی بزرگی بگردد کهن
#48
بگیتی هرآنکس که او چون تو بود
✦
سرش پر ز گرد ودلش پر ز دود
#49
همه بد سگالید وباکس نساخت
✦
بکژی ونابخردی سر فراخت
#50
همی ازشهنشاه ترسانییم
✦
سزا زو بود رنج وآسانییم
#51
زگردنکشان اوهمال منست
✦
نه چون بنده اوبدسگال منست
#52
هشیوار وآهسته و با نژاد
✦
بسی نامبردار دارد بیاد
#53
به جان و سرشاه ایران سپاه
✦
کز ایدر کنون بازگردی به راه
#54
بپاسخ نیفزایی وبدخوی
✦
نگویی سخن نیز تا نشنوی
#55
چوبشنید بهرام زوگشت باز
✦
بلشکر گه آمد گو رزمساز
#56
چو خراد برزین وآن بخردان
✦
دبیر بزرگ ودگر موبدان
#57
نبشتند نامه بشاه جهان
✦
سخن هرچ بد آشکار ونهان
#58
سپهدار با موبد موبدان
✦
بخشم آن زمان گفت کای بخردان
#59
هم اکنون از ایدر بدز درشوید
✦
بکوشید و با باد همبر شوید
#60
بدز بر ببیند تا خواسته
✦
چه مایه بود گنج آراسته
#61
دبیران برفتند دل پرهراس
✦
ز شبگیر تاشب گذشته سه پاس
#62
سیه شد بسی یازگار از شمار
✦
نبشته نشد هم بفرجام کار
#63
بدز بر نبد راه زان خواسته
✦
گذشته بدو سال و ناکاسته
#64
ز هنگام ارجاسب و افراسیاب
✦
ز دینار و گوهر که خیزد ز آب
#65
همان نیز چیزی که کانی بود
✦
کجا رستنش آسمانی بود
#66
همه گنجها اندر آورده بود
✦
کجا نام او در جهان برده بود
#67
زچیز سیاوش نخستین کمر
✦
بهرمهره‌ای در سه یاره گهر
#68
همان گوشوارش که اندر جهان
✦
کسی را نبود ازکهان ومهان
#69
که کیخسرو آن رابه لهراسب داد
✦
که لهراسب زان پس بگشتاسب داد
#70
که ارجاسب آن را بدز درنهاد
✦
که هنگام آنکس ندارد بیاد
#71
شمارش ندانست کس در جهان
✦
ستاره شناسان و فرخ مهان
#72
نبشتند یک یک همه خواسته
✦
که بود اندر آن گنج آراسته
#73
فرستاد بهرام مردی دبیر
✦
سخن گوی و روشن دل و یادگیر
#74
بیامد همه خواسته گرد کرد
✦
که بد در دز وهم به دشت نبرد
#75
ابا خواسته بود دو گوشوار
✦
دو موزه درو بود گوهرنگار
#76
همان شوشه زر وبرو بافته
✦
بگوهر سر شوشه برتافته
#77
دو برد یمانی همه زربفت
✦
بسختند هر یک بمن بود هفت
#78
سپهبد زکشی و کنداوری
✦
نبود آگه از جستن داوری
#79
دو برد یمانی بیکسونهاد
✦
دو موزه به نامه نکرد ایچ یاد
#80
بفرمود زان پس که پیداگشسب
✦
همی با سواران نشیند براسب
#81
زلشکر گزین کرد مردی هزار
✦
که با اوشود تا درشهریار
#82
زخاقان شتر خواست ده کاروان
✦
شمرد آن زمان جمله بر ساروان
#83
سواران پس پشت وخاقان زپیش
✦
همی‌راند با نامداران خویش
#84
چو خاقان بیامد به نزدیک شاه
✦
ابا گنج دیرینه و با سپاه
#85
چوبشنید شاه جهان برنشست
✦
به سر بر یکی تاج و گرزی بدست
#86
بیامد چنین تا بدرگه رسید
✦
ز دهلیز چون روی خاقان بدید
#87
همی‌بود تا چونش بیند به راه
✦
فرود آید او همچنان با سپاه
#88
ببیندش و برگردد از پیش اوی
✦
پراندیشه بد زان سخن نامجوی
#89
پس آنگاه خاقان چنان هم بر اسب
✦
ابا موبد خویش پیداگشسب
#90
فرود آمد از اسب خاقان همان
✦
بیامد برشاه ایران دمان
#91
درنگی ببد تا جهاندار شاه
✦
نشست از بر تازی اسبی سیاه
#92
شهنشاه اسب تگاور براند
✦
بدهلیز با او زمانی بماند
#93
چوخاقان برفت از در شهریار
✦
عنانش گرفت آن زمان پرده دار
#94
پیاده شد از باره پرموده زود
✦
بران کهتری جادوییها نمود
#95
پیاده همان شاه دستش بدست
✦
بیاورد او را بجای نشست
#96
خرامان بیامد به نزدیک تخت
✦
مراورا شهنشاه بنواخت سخت
#97
بپرسید و بنشاختش پیش خویش
✦
بگفتند بسیار ز انداره بیش
#98
سزاوار او جایگه ساختند
✦
یکی خرم ایوان بپرداختند
#99
ببردند چیزی که شایسته بود
✦
همان پیش پرموده بایسته بود
#100
سپه را به نزدیک او جای کرد
✦
دبیری بدان کاربر پای کرد
#101
چو آگه شد از کار آن خواسته
✦
که آورد پرموده آراسته
#102
به میدان فرستاده تا همچنان
✦
برد بار پرمایه با ساروان
#103
چوآسود پرموده از رنج راه
✦
بهشتم یکی سور فرمود شاه
#104
چو خاقان زپیش جهاندار شاه
✦
نشستند برخوان او پیش گاه
#105
بفرمود تابار آن اشتران
✦
بپشت اندر آرند پیش سران
#106
کسی برگرفت از کشیدن شمار
✦
بیک روز مزدور بدصدهزار
#107
دگر روز هم بامداد پگاه
✦
بخوان برمی‌آورد وبنشست شاه
#108
زمیدان ببردند پنجه هزار
✦
هم ازتنگ بر پشت مردان کار
#109
از آورده صد گنج شد ساخته
✦
دل شاه زان کار پرداخته
#110
یکی تخت جامه بفرمود شاه
✦
کز آنجا بیارند پیش سپاه
#111
همان بر کمر گوهر شاهوار
✦
که نامد همی ارز او در شمار
#112
یکی آفرین خاست از بزمگاه
✦
که پیروز باداین جهاندار شاه
#113
بآیین گشسب آن زمان شاه گفت
✦
که با او بدش آشکار و نهفت
#114
که چون بینی این کار چوبینه را
✦
بمردی به کار آورد کینه را
#115
چنین گفت آیین گشسب دبیر
✦
که‌ای شاه روشن دل و یادگیر
#116
بسوری که دستانش چوبین بود
✦
چنان دان که خوانش نو آیین بود
#117
ز گفتار او شاه شد بدگمان
✦
روانش پراندیشه بدیک زمان
#118
هیونی بیامد همانگه سترگ
✦
یکی نامه‌ای از دبیر بزرگ
#119
که شاه جهان جاودان شادباد
✦
همه کار اوبخشش وداد باد
#120
چنان دان که برد یمانی دوبود
✦
همه موزه از گوهر نابسود
#121
همان گوشوار سیاوش رد
✦
کزو یادگارست ما را خرد
#122
ازین چار دو پهلوان برگرفت
✦
چو او دید رنج این نباشد شگفت
#123
زشاهک بپرسید پس نامجوی
✦
کزین هرچ دیدی یکایک بگوی
#124
سخن گفت شاهک برین‌همنشان
✦
برآشفت زان شاه گردنکشان
#125
هم اندر زمان گفت چوبینه راه
✦
همی گم کند سربرآرد بماه
#126
یکی آنک خاقان چین رابزد
✦
ازان سان که ازگوهر بد سزد
#127
دگر آنک چون گوشوارش به کار
✦
بیامد مگرشد یکی شهریار
#128
همه رنج او سر به سر بادگشت
✦
همه داد دادنش بیداد گشت
#129
بگفت این و پرموده را پیش خواند
✦
بران نامور پیشگاهش نشاند
#130
ببودند وخوردند تا شب زراه
✦
بیفشاند آن تیره زلف سیاه
#131
بخاقان چین گفت کز بهر من
✦
بسی زنج دیدی توازشهرمن
#132
نشسته بیازید ودستش گرفت
✦
ازو ماند پرموده اندر شگفت
#133
بدو گفت سوگند ما تازه کن
✦
همان کار بر دیگر اندازه کن
#134
بخوردند سوگندهای گران
✦
به یزدان پاک وبه جان سران
#135
که از شاه خاقان نپیچد به دل
✦
ندارد به کاری ورا دلگسل
#136
بگاه وبتاج و بخورشیدوماه
✦
به آذرگشسب و به آذرپناه
#137
به یزدان که او برتر ازبرتریست
✦
نگارندهٔ زهره ومشتریست
#138
که چون بازگردی نپیچی زمن
✦
نه از نامداران این انجمن
#139
بگفتند وز جای برخاستند
✦
سوی خوابگه رفتن آراستند
#140
چوبرزد سرازکوه زرد آفتاب
✦
سرتاجداران برآمد زخواب
#141
یکی خلعت آراسته بود شاه
✦
ز زرین وسیمین و اسب وکلاه
#142
به نزدیک خاقان فرستاد شاه
✦
دومنزل همی‌رفت با او به راه
#143
سه دیگر نپیمود راه دراز
✦
درودش فرستاد وزو گشت باز
#144
چو آگاهی آمد سوی پهلوان
✦
ازان خلعت شهریار جهان
#145
زخاقان چینی که از نزد شاه
✦
چنان شاد برگشت و آمد به راه
#146
پذیره شدش پهلوان سوار
✦
از ایران هرآنکس که بد نامدار
#147
علف ساخت جایی که اوبرگذشت
✦
به شهروده و منزل وکوه دشت
#148
همی‌ساخت پوزش کنان پیش اوی
✦
پراز شرم جان بداندیش اوی
#149
چوپرموده را دید کرد آفرین
✦
ازو سربپیچید خاقان چین
#150
نپذرفت ازو هرچ آورده بود
✦
علفت بود اگر بدره وبرده بود
#151
همی‌راند بهرام با او به راه
✦
نکرد ایچ خاقان بدو بر نگاه
#152
بدین گونه برتاسه منزل براند
✦
که یک روز پرموده اورانخواند
#153
چهارم فرستاد خاقان کسی
✦
که برگرد چون رنج دیدی بسی
#154
چوبشنید بهرام برگشت از وی
✦
بتندی سوی بلخ بنهاد روی
#155
همی‌بود دربلخ چندی دژم
✦
زکرده پشیمان ودل پر زغم
#156
جهاندار زو هم نه خشنودبود
✦
زتیزی روانش پراز دود بود
#157
از آزار خاقان چینی نخست
✦
که بهرام آزار او را بجست
#158
دگر آنک چیزی که فرمان نبود
✦
ببرداشتن چون دلیری نمود
#159
یکی نامه بنوشت پس شهریار
✦
ببهرام کای دیو ناسازگار
#160
ندانی همی خویشتن راتوباز
✦
چنین رابزرگان شدی بی‌نیاز
#161
هنرها ز یزدان نبینی همی
✦
به چرخ فلک برنشینی همی
#162
زفرمان من سربپیچیده‌ای
✦
دگرگونه کاری بسیجیده‌ای
#163
نیاید همی یادت از رنج من
✦
سپاه من و کوشش وگنج من
#164
ره پهلوانان نسازی همی
✦
سرت به آسمان برفرازی همی
#165
کنون خلعت آمد سزاوار تو
✦
پسندیده و در خور کار تو
#166
چوبنهاد برنامه برمهرشاه
✦
بفرمود تا دو کدانی سیاه
#167
بیارند با دوک و پنبه دروی
✦
نهاده بسی ناسزا رنگ وبوی
#168
هم از شعر پیراهن لاژورد
✦
یکی سرخ مقناع و شلوار زرد
#169
فرستاده پر منش برگزید
✦
که آن خلعت ناسزا را سزید
#170
بدو گفت کاین پیش بهرام بر
✦
بگو ای سبک مایه بی‌هنر
#171
توخاقان چین را ببندی همی
✦
گزند بزرگان پسندی همی
#172
زتختی که هستی فرود آرمت
✦
ازین پس بکس نیزنشمارمت
#173
فرستاده با خلعت آمد چوباد
✦
شنیده سخنها همه کرد یاد
#174
چو بهرام با نامه خلعت بدید
✦
شکیبایی وخامشی برگزید
#175
همی‌گفت کینست پاداش من
✦
چنین از پی شاه پرخاش من
#176
چنین بد ز اندیشه شاه نیست
✦
جز ار ناسزا گفت بدخواه نیست
#177
که خلعت ازینسان فرستد بمن
✦
بدان تا ببینند هر انجمن
#178
جهاندار بر بندگان پادشاست
✦
اگر مر مرا خوار گیرد رواست
#179
گمانی نبردم که نزدیک شاه
✦
بداندیشگان تیز یابند راه
#180
ولیکن چوهرمز مرا خوار کرد
✦
به گفتار آهرمنان کارکرد
#181
زشاه جهان اینچنین کارکرد
✦
نزیبد به پیش خردمند مرد
#182
ازان پس که با خوار مایه سپاه
✦
بتندی برفتم زدرگاه شاه
#183
همه دیده‌اند آنچ من کرده‌ام
✦
غم و رنج وسختی که من برده‌ام
#184
چوپاداش آن رنج خواری بود
✦
گر ازبخت ناسازگاری بود
#185
به یزدان بنالم ز گردان سپهر
✦
که از من چنین پاک بگسست مهر
#186
زدادار نیکی دهش یاد کرد
✦
بپوشید پس جامهٔ سرخ و زرد
#187
به پیش اندرون دوکدان سیاه
✦
نهاده هرآنچش فرستاد شاه
#188
بفرمود تا هرک بود ازمهان
✦
ازان نامداران شاه جهان
#189
زلشکر برفتند نزدیک اوی
✦
پراندیشه بد جان تاریک اوی
#190
چورفتند و دیدند پیر وجوان
✦
بران گونه آن پوشش پهلوان
#191
بماندند زان کار یکسر شگفت
✦
دل هرکس اندیشه‌ای برگرفت
#192
چنین گفت پس پهلوان با سپاه
✦
که خلعت بدین سان فرستاد شاه
#193
جهاندار شاهست وما بنده‌ایم
✦
دل و جان به مهر وی آگنده‌ایم
#194
چه بینید بینندگان اندرین
✦
چه گوییم با شهریار زمین
#195
بپاسخ گشادند یکسر زبان
✦
که‌ای نامور پرهنر پهلوان
#196
چو ارج تو اینست نزدیک شاه
✦
سگانند بر بارگاهش سپاه
#197
نگر تا چه گفت آن خردمند پیر
✦
به ری چون دلش تنگ شد ز اردشیر
#198
سری پر زکینه دلی پر زدرد
✦
زبان و روان پر زگفتار سرد
#199
بیامد دمان تا باصطخر پارس
✦
که اصطخر بد بر زمین فخر پارس
#200
که بیزارم از تخت وز تاج شاه
✦
چونیک وبد من ندارد نگاه
#201
بدو گفت بهرام کین خود مگوی
✦
که از شاه گیرد سپاه آبروی
#202
همه سر به سر بندگان وییم
✦
دهنده‌ست وخواهندگان وییم
#203
چنین یافت پاسخ ز ایرانیان
✦
که ماخود نبندیم زین پس میان
#204
به ایران کس اورا نخوانیم شاه
✦
نه بهرام را پهلوان سپاه
#205
بگفتند وز پیش بیرون شدند
✦
ز کاخ همایون به هامون شدند
#206
سپهبد سپه را همی‌داد پند
✦
همی‌داشت با پند لب را ببند
#207
چنین تا دوهفته برین برگذشت
✦
سپهبد ز ایوان بیامد به دشت
#208
یکی بیشه پیش آمدش پر درخت
✦
سزاوار میخوارهٔ نیکبخت
#209
یکی گور دید اندر آن مرغزار
✦
کزان خوبتر کس نبیند نگار
#210
پس اندر همی‌راند بهرام نرم
✦
برو بارگی را نکرد ایچ گرم
#211
بدان بیشه در جای نخچیرگاه
✦
به پیش اندر آمد یکی تنگ راه
#212
ز تنگی چو گور ژیان برگذشت
✦
بیابان پدید آمد و راغ ودشت
#213
گرازنده بهرام و تازنده گور
✦
ز گرمای آن دشت تفسیده هور

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: