🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود

❖
78 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳ - سکندر در کسوت فرستاده نزد دارا، نگهداشت جام‌ها، شناخته شدن و گریز شبانه
چون آگاهی به اسکندر رسید که سپاه دارا به جنبش درآمده است، راهِ پیشواز در پیش گرفت و میان دو لشکرگاه تنها دو فرسنگ فاصله ماند. اسکندر، بزرگان و مشاوران خویش را گرد آورد و پس از شنیدن تدبیرها، تصمیمی شگفت اتخاذ نمود: خود در کسوت فرستاده‌ای از سوی خویش به نزد دارا رود تا نیروی رزمی و رایِ شاه ایران را بسنجد. او کمربندی آراسته به گوهر و جامه‌ای زرنگار بر تن کرد، اسبی خنگ با زین و تیغ زرین‌نیام برنشست و ده سوار رومیِ دانا و زبان‌دان همراه ساخت. چون سپیده‌دم فرا رسید، با ترجمانان به اردوگاه دارا درآمد. با دیدن دارا پیاده شد و نماز برد. دارا او را به نزد خویش فراخواند و بر پایه‌ای فروتر از تخت نشانید. بزرگان ایران از فرّ و بالای او شگفت‌زده شدند.

سپس اسکندر برپای خاست و پیام خویش را با درود بر شهریار آغاز کرد؛ پیام این بود که اسکندر نه قصد جنگ دارد و نه تشنهٔ تسخیر خاک ایران است، بلکه می‌خواهد جهان را ببیند و دادگری جوید، مگر آنکه شاه ایران راه رزم پیش گیرد که در آن صورت اسکندر از نبرد سر نخواهد پیچید. دارا از فرّ، گوهر و زبان‌آوری او شگفت‌زده شد و به شک افتاد که او خود اسکندر باشد. لیکن اسکندر با زیرکی پاسخ داد که قیصر داناتر از آن است که خود پیام‌آور خویش گردد. دارا او را گرامی داشت و در بزم شاهانه بنشاند.

در بزم، چون جام‌های زرینِ می به اسکندر داده می‌شد، او می را می‌نوشید و جام زرین را در آغوش خویش می‌نهاد. چون این کار تکرار شد، ساقی راز را به دارا گفت. دارا علت را پرسید و اسکندر پاسخ داد در آیین ما، جامِ بزم بخششِ فرستاده است، مگر آنکه آیین ایران جز این باشد. دارا خندید و جامی لبریز از گوهر و یاقوت به او بخشید. در همین هنگام، باژخواهان رومی که پیشتر به روم رفته بودند، وارد بزم شدند و اسکندر را شناختند و به دارا گفتند که این مرد همان اسکندر سرکش است. اسکندر دریافت که رازش فاش شده؛ با تیره‌تر شدن روز و فرا رسیدن شب، بی‌درنگ از پرده‌سرا بیرون جهید، بر اسب نشست و با سوارانش در دل تاریکی تاخت. فرستادگان دارا به تکاپو افتادند، اما اسکندر به اردوگاه خویش رسید، جام‌های پیروزی را به بزرگانش نمود و رومیان را به نبردی نهایی و پیروزمندانه فراخواند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: