🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود

❖
45 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۶ - شکست سوم دارا، زنهار سکندر در اصطخر و رای مهتران به نامه و مدارا
چون سکندر از برتخت‌نشینی مجدد دارا و سپاه‌آرایی او آگاه گشت، لشکری بی‌کران از خاک عراق برانگیخت و نام پروردگار بر زبان رومیان روان ساخت. دامنهٔ سپاه او را هیچ میانه و کرانه‌ای نبود و بخت دارا نیز دیگر جوانی از سر نمی‌گرفت. دارا نیز از اصطخر پارس سپاهی چندان به پیشواز آورد که گویی اختران آسمان از تابانیدن بازماندند و گردون را راه گذر نماند.

دو لشکر در برابر یکدیگر صف آراستند؛ دشت نبرد لبریز از نیزه، گرز و خنجر گشت و فریاد پیکار گوش فلک را درید. زمین از خون گردان چون دریایی سرخ جوشید و تن‌های بی‌سر بر خاک افتاد. در آن هنگامهٔ هولناک، نه پدری بر فرزند مهر ورزید و نه چرخ گردان بر آنان بخشایش آورد. بدین‌سان، برای سومین بار شکست بر دارا فرود آمد و سکندر در میان تاخت‌وتاز کمر بربست.

دارا، رنجور از بدیِ دشمنان، لشکر به سوی کرمان کشید. سکندر نیز پیروزمندانه به اصطخرِ پارس، شکوهگاه شاهان و افتخار پارسیان، درآمد. از بارگاه او بانگی بلند برآمد که سکندر به مردم و مهتران دیار امان داده است. او اعلام نمود هر آن‌کس که زنهار خواهد و از گذشته پشیمان گشته به یزدان پناه برد، در پناه وی خواهد بود؛ آسیب به خستگان و ریختن خون دشمنان موقوف گشته و دست تعدی از دارایی مردم کوتاه می‌شود. او پیروزی و فرّهٔ شهریاری خویش را دادِ دادار دانست و پاداش رزم‌آوران را از غنایم جنگی داد.

در آن سو، دارا چون به کرمان رسید، دو بهره از بزرگان سپاهش فرو افتاده بودند. در میان لشکر غوی و شیونی برپا بود و کس را کلاهی بر سر نمانده بود. دارا فرزانگان و بزرگان بازمانده را گرد آورد. مهتران بر بختِ برگشتهٔ خویش زار گریستند. دارا گفت که این شوکتی که فروپاشید، از کژکاریِ روزگار و رفتار خودِ ما بود؛ چرا که هرگز کس چنین شکستی به چشم ندیده و از پیشینیان نشنیده است.

بزرگان با چشمی پرخون پاسخ دادند که سپاه درمانده است و کار از کوشش گذشته. فرزندان، همسران، خواهران و گنجینه‌های کیانی همه به دست رومیان افتاده است. آنان دارا را پند دادند که اکنون چاره‌ای جز مدارا و نرمی نیست؛ باید نامه‌ای پر از سخنان چرب و هوشمندانه به سکندر نوشت تا شاید گردش روزگار چاره‌ای دگر پیش پا نهد. دارا سخن خردمندان خویش را پذیرفت و رای بر مدارا نهاد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: