چون فرستاده سلم پس از شنیدن پاسخ‌های قاطع شهریار راه دیار خاور گرفت، فریدون، پادشاه فرخنده ایران، در خلوت اندیشه خویش بنشست تا راز درون بپردازد. او فرزند کهتر و گرامی خویش، ایرج دادگر را به حضور خواند و تمامی پیام‌های پرکینه و ستم‌بار برادرانش، سلم و تور، را برای او بازگو کرد. فریدون به ایرج هشدار داد که آن دو برادر نبردخواه از روم و خاور روی به کینه‌توزی آورده‌اند و اختر سرنوشتشان چنان است که تنها به بیداد و کردار بد خرسند می‌گردند. شاه پیر به ایرج گفت که برادر تا زمانی برادر است که تاج پادشاهی بر سر داری، اما چو رخسار شاداب تو پژمرده گردد، هیچ‌کس گرد بالینت نخواهد گشت؛ پس اگر در برابر تیغ آنان مهر ورزی، جانت در خطر آفت خواهد افتاد. فریدون از ایرج خواست تا در گنج‌ها بگشاید، سپاه بیاراید و پیش از آنکه برادران شامگاه بر او بتازند، چاشتگاه دست به کارزار برد.
ایرج نامدار با متانت و دیده‌ای پر از فرزندگی بر پدر پاک‌نهاد خویش نگریست و در پاسخی آکنده از حکمت و مهر گفت: «ای شهریار، در این چرخش شتابان روزگار بنگر که چون باد می‌گذرد. چرا خردمند غم جهانی را بخورد که رفتنی است؟ آغاز زندگی گردآوری گنج است و فرجامش رنج و سپردن تن به خشت و خاک. چون بالین ما از خاک خواهد بود، چرا درختی بکاریم که تنه آن خون نوشد و بار کینه ببار آورد؟» ایرج بی‌نیازی خود را از تاج و تخت و کلاه کیانی اعلام کرد و گفت حاضرم بی‌سپاه و شتابان به نزد برادران روم و توران روم و به آنان بگویم که به بیهوده دل از کینه فریدون پر نسازند و به روزگار بی‌وفا دل نبندند، چنان که جمشید شاه با آن همه شکوه در فرجام کار بی‌تاج و تخت از جهان رفت. ایرج باور داشت که با مهرورزی می‌تواند دل کینه‌توز برادران را نرم کند.
فریدون شاه با شنیدن این سخنانِ گران‌سنگ، حکمت فرزند را ستود و گفت: «ای پور خردمند، از ماه تابان جز روشنایی شگفت نیست و دل تو مهر را برگزید، اما بدان که چون جان نزد کسی بی‌بها گردد، خردمند سر خویش در کام اژدها می‌گذارد! از اژدها چه چیز جز زهر کشنده انتظار می‌رود؟» با این حال، چون پادشاه پایمردی و پاک‌نهادی ایرج را دید، به خواسته او تن داد و دستور داد تا تنی چند از خادمان همراهش شوند. فریدون تصمیمی گرفت نامه‌ای آکنده از دردهای دل به سلم و تور بنویسد، با این امید که بار دیگر فرزند پاکیزه‌سرشت خود را تندرست در آغوش کشد.