🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

فریدون

❖
24 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴ - رسیدن فرزندان فریدون به یمن و ازدواج آنها با دختران شاه یمن
چون شبِ پیروزی سپری شد و سپیده‌دم بامدادان پرتو ارغوانی خویش را بر سقف لاجوردی آسمان افشاند، سه پرنس فرخنده شاهنشاهی از خواب برخاستند. آنان جامه رزم و رزم‌گاه بگذاشتند، خویشتن را به آیین کیانی بیاراستند و موبدان دانا را در رکاب خویش خواستند. سپس با لشکری خورشیدچهر و گردانی چون چرخ گردون، به سوی کاخ شاه یمن به راه افتادند.

چون سرو، شاه یمن، از نزدیک شدن این شاهزادگان دلاور آگاه گشت، سپاه خویش را چون پرهای آراسته تذرو بیاراست و انبوهی از بزرگان و خویشاوندان را به پیشواز روانه ساخت. مردم یمن، از زن و مرد، به خیابان‌ها ریختند؛ گوهر و زعفران بر سر و روی شاهزادگان می‌افشاندند و مشکِ ناب را با میِ گلگون درمی‌آمیختند، چنان‌که یال اسبان از عطریات تر شد و دینارهای زرین زیر سم اسبان پراکنده گشت.

شاه یمن بزمگاهی باشکوه برپا ساخت و همه نامداران و بزرگان را گرد آورد. آن‌گاه درِ گنج‌های کهن خویش را گشود و سه دختر خورشیدچهر خود را—که بسان باغ بهشت آراسته بودند و هیچ موبدی سروبنی به زیبایی آنان ندیده بود—پیش آورد و به سه شاهزادۀ دلیر سپرد. اگرچه در دل شاه یمن از جدا شدن دخترانش اندوهی نهفته بود و زیر لب از گردش روزگار ناله می‌کرد، اما در حضور جمع موبدان بانگ برآورد که این سه ماهتاب درخشان را بر پایه آیین و داد به سه شهریار گیتی می‌سپارد تا آنان را چون دیده پاس دارند و در کنف مهر خویش گیرند.

پس بار مسافران بر پشت هیونان مست و گردن‌کش بسته شد و عماری‌های جواهرنشان یک‌به‌یک قطار گشتند. یمن از پرتو گوهرهای درخشان روشنی گرفت و سه شاهزاده بینادل و همسرانشان با دلی شاد و گنجی بیکران، راه دیار خویش پیش گرفتند تا به نزد فریدون‌شاه بازگردند.
#1
سوی خانه رفتند هر سه چو باد
✦
شب آمد بخفتند پیروز و شاد
#2
چو خورشید زد عکس برآسمان
✦
پراگند بر لاژورد ارغوان
#3
برفتند و هر سه بیاراستند
✦
ابا خویشتن موبدان خواستند
#4
کشیدند با لشکری چون سپهر
✦
همه نامداران خورشیدچهر
#5
چو از آمدنشان شد آگاه سرو
✦
بیاراست لشکر چو پر تذرو
#6
فرستادشان لشکری گشن پیش
✦
چه بیگانه فرزانگان و چه خویش
#7
شدند این سه پرمایه اندر یمن
✦
برون آمدند از یمن مرد و زن
#8
همی گوهر و زعفران ریختند
✦
همی مشک با می برآمیختند
#9
همه یال اسپان پر از مشک و می
✦
پراگنده دینار در زیر پی
#10
نشستن گهی ساخت شاه یمن
✦
همه نامداران شدند انجمن
#11
در گنجهای کهن کرد باز
✦
گشاد آنچه یک چند گه بود راز
#12
سه خورشید رخ را چو باغ بهشت
✦
که موبد چو ایشان صنوبر نکشت
#13
ابا تاج و با گنج نادیده رنج
✦
مگر زلفشان دیده رنج شکنج
#14
بیاورد هر سه بدیشان سپرد
✦
که سه ماه نو بود و سه شاه گرد
#15
ز کینه به دل گفت شاه یمن
✦
که از آفریدون بد آمد به من
#16
بد از من که هرگز مبادم میان
✦
که ماده شد از تخم نره کیان
#17
به اختر کس آن‌دان که دخترش نیست
✦
چو دختر بود روشن اخترش نیست
#18
به پیش همه موبدان سرو گفت
✦
که زیبا بود ماه را شاه جفت
#19
بدانید کین سه جهان بین خویش
✦
سپردم بدیشان بر آیین خویش
#20
بدان تا چو دیده بدارندشان
✦
چو جان پیش دل بر نگارندشان
#21
خروشید و بار غریبان ببست
✦
ابر پشت شرزه هیونان مست
#22
ز گوهر یمن گشت افروخته
✦
عماری یک اندردگر دوخته
#23
چو فرزند را باشد آئین و فر
✦
گرامی به دل بر چه ماده چه نر
#24
به سوی فریدون نهادند روی
✦
جوانان بینادل راه جوی

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: