گشتاسپ‌شاه در پاسخ به فرزند دلاورش اسفندیار، کلام به ستایش گشود اما سرپوش از کینه‌ای کهن برداشت. او اقرار کرد که اسفندیار کارهای نمایانی برای کشور انجام داده و جهان‌آفرین یار و یاورش بوده است، اما ادعا نمود که هنوز یک سرکش در گیتی باقی مانده که سر از اطاعت شاهان می‌پیچد: رستم پور زال! گشتاسپ با خشم یادآور شد که رستم فرمانروای مطلق زاولستان، بست، غزنین و کابلستان است و خویشتن را برتر از فرمان شاه نوین می‌داند. او به خود می‌بالد که تنها بنده کاووس و کیخسرو بوده و تاج گشتاسپ را به چیزی نمی‌شمارد. پس گشتاسپ شرط پایانی واگذاری تاج و تخت کیانی به اسفندیار را چنین نهاد: سپاه برکش، به سیستان رو، تیغ برهنه کن و رستم را به بند گران بکش؛ زواره و فرامرز و زال را نیز مگذار که بر زین نشینند و رستم را پیاده و خواری کشیده به بارگاه من آور تا همگان بدانند هیچ‌کس را توان سرکشی از فرمان شاه نیست.
اسفندیار چون این کلام مسموم را شنید، بانگ اعتراض برآورد و گفت که شاه از رسم کهن پادشاهان دور افتاده است. چگونه می‌توان به جنگ پهلوان پیری رفت که از روزگار منوچهر و کیقباد تا کیخسرو نگهبان تاج و تخت ایران بوده، شاهان را بر اریکه کمال نشانده و نامش لرزه بر تن دشمنان می‌انداخته است؟ او رستم را نکوکارترین مرد ایران خواند و هشدار داد که شکستن عهد پهلوانان کهن، بنیان پادشاهی را ویران می‌سازد. اما گشتاسپ پاسخ داد که هر کس از راه یزدان بپیچد، پیمانش باطل است و رستم به دنبال کاووس گمراهی بود که با وسوسه ابلیس به آسمان رفت و در هاماوران به بند افتاد و مایه شهادت سیاوش شد.
اسفندیار که نیت شوم و حسادت پدر را دریافت، با تلخی در چشم او نگریست و گفت: «تو را نیازی به بستن دست رستم نیست، بلکه در پی فرستادن من به کام مرگ و دور کردنم از پادشاهی هستی! تاج و تخت از آن تو باد، مرا گوشه‌ای کُنجِ عزلت بس است؛ اما من بنده‌ام و فرمان تو را، هرچند شوم، گردن می‌نهم.» گشتاسپ کوشید او را با پیشنهاد سپاه و گنج فراوان دلداری دهد، اما اسفندیار خشمگینانه گفت که او را به لشکر نیازی نیست چرا که اگر قضای الهی سرآمده باشد، هیچ سپاهی جلودار مرگ نخواهد بود. اسفندیار با دلی پر از بادِ خشم و سینه ای آکنده از غمِ حیله پدر، از بارگاه شاه روی برتافت و غمگینانه به ایوان خویش بازگشت.