پس از گذر از خوان چهارم و نابودی زن جادوگر، اسفندیار جهان‌جو در پیشگاه پروردگار گیتی سر بر خاک نیایش نهاد و سپاس ایزد به‌جا آورد. آنگاه در بیشه‌زار سراپرده شاهی برافراشتند و خوانی شایسته گستراندند. شاهزاده دستور داد تا گرگسار، اسیری که راهنمایی ناخواسته سفر بود، در بند و خوار پیش آورند. سه جام از می خسروانی به او نوشاندند تا زبانش گشوده شود. اسفندیار با لبخندی پیروزمندانه به او نگریست و گفت: «ای ترک تیره‌بخت، سر آن زن جادو را نگریستی که بر درخت آویخته شد؟ همان که می‌گفتی سپاه مرا به دریا غرق می‌کند و سر بر ثریا می‌ساید! اینک بگوی که در خوان بعدی چه شگفتی پدیدار است؟»
گرگسار در پاسخ گفت: «ای پیل جنگی در روز کارزار! در این مرحله کار بسیار دشوارتر و سهمگین‌تر است. کوهی سر به فلک کشیده در پیش است که بر فراز آن پرنده‌ای فرمانروا جای دارد؛ مرغی که جویندگان آن را سیمرغ می‌خوانند و خود چون کوهی پرنده و ستیزه‌جو بر هوا می‌پرد. او پیل را از زمین، نهنگ را از دریا و شیر را از بیابان به ابر می‌کشد و از برداشتن چنین طعمه‌هایی هیچ رنجی نمی‌برد! دو جوجه دارد به بزرگی خویشتن و چون بال بگسترد، روشنی از خورشید و هوش از زمین می‌رباید. اگر از این راه بازگردی به سود توست.»
اسفندیار بر این بیم‌دادن خندید و گفت: «به یاری یزدان، با پیکان تیرهایم دو کتف او را به هم خواهم دوخت و با تیغ هندی سینه‌اش را چاک زده، سرش را بر خاک خواهم افکند.» چون شب فرو رسید و خورشید رخ نهان ساخت، سپاه ایران به فرمان اسفندیار در تاریکی شب به راه افتاد. با برآمدن سپیده‌دم، چراغ گیتی روشن شد و اسفندیار به دامنه کوهی بلند رسید که سر بر آسمان ساییده بود.
شاهزاده گردون و صندوق تیغ‌دار خویش را آماده ساخت، فرماندهی سپاه را به برادرش پشوتن سپرد و خود در پناه نیایش پروردگار، درون صندوق فولادین پنهان گشت. چون سیمرغ از اوج آسمان آن گردون و غوغال لشکر را دید، همچون ابری سیاه و سایه‌افکن فرود آمد تا گردون را به چنگال گیرد، همان‌گونه که پلنگ بر شکار می‌جهد. اما به محض آنکه چنگال و بال‌های عظیمش بر صندوق نشست، تیغ‌های بران و استوار درون صندوق، دو پا و دو بال او را خستند و پر و بال همایونی‌اش به خون آغشته گشت.
سیمرغ از شدت درد با منقار و چنگال در هم پیچید، اما تیغ‌های کاری جانش را کاستند و خونش چون جویبار جاری شد. بچگان سیمرغ با دیدن ناله و خون‌آلودگی مادر، از بیم جان به پرواز درآمدند و در کرانه‌های افق ناپدید گشتند. چون پرنده مهیب از خونریزی ناتوان شد و بر زمین افتاد، اسفندیار با زره درخشان و تیغ هندی از صندوق بیرون جست و با غارشی پیل‌افکن بر پیکر نیمه‌جان هیولا یورش برد و او را پاره‌پاره ساخت.
پس از آن، اسفندیار رخ بر خاک نهاد و دادار پاک را که راهنمای او در نابودی جادوان و هیولایان بود، نیایش کرد. پشوتن و بزرگان سپاه با بانگ کرنا و شیپور سراپرده را پیش آوردند. زمین از کوه تا کوه پوشیده از پرهای خونین و شگفت‌انگیز سیمرغ بود. ایرانیان چون شاهزاده خویش را غرق در خون پرنده اما تندرست و پیروز دیدند، بر فرّ و دلاوری او آفرین خواندند. گرگسار با شنیدن خبر پیروزی اسفندیار لرزان و زردروی گشت، در حالی که سپاهیان ایران دیبا بر زمین گستراندند و جشن پیروزی برپا ساختند.