🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی لهراسپ

❖
25 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۴ - رزم گشتاسپ با الیاس، اسارت و سپردنش به قیصر و نهادن کلاه کیان
چون خورشید پشت کوهسار غروب کرد و شامگاه چون چادری آبنوسی بر جهان سایه افکند، غوهای رزم خاموش گشت تا دگر بار سپیده‌دم سر برآورد. با برآمدن آفتاب چون چشمه‌ای زرین، بانگ نای و کوس از هر دو سپاه برخواست و رزمگاهی خونین پدید آمد. قیصر روم سپاه خویش را بیاراست؛ فرزندش سقیل را بر میمنه گماشت و خود بر میسره در میان فیلان و کوس‌های جنگی قرار گرفت.

در این میان، گشتاسپ همچون اژدهایی خروشان از صف بیرون جهید. الیاس چون قامت و شکوه گشتاسپ را دید، به بزرگان خویش گفت که شگفت نیست اگر قیصر از من باژ می‌طلبد؛ چرا که چنین اژدهای جنگاوری را بر آستان خویش دارد! پس هر دو تکاور اسپ انگیختند و تیر و نیزه بر یکدیگر گشودند. گشتاسپ با نیزه‌ای سهمگین جوشن الیاس را خست و او را همچون مستان از زین بر زمین افکند، دستش را گرفت و او را کشان‌کشان از پیش سواران دشمن گذراند و به قیصر سپرد.

پس از آن، گشتاسپ چون بادی تند بر بقیه لشکر الیاس تاخت و آنان را در هم شکست. چون رومیان این پیروزی بی‌همتا را دیدند، فریاد شادمانی برآوردند. قیصر که این دلاوری حیرت‌انگیز را دید، از لشکریان پیش آمد، سر و چشمان گشتاسپ را بوسه داد و یزدان پاک را سپاس گفت. پس از آن، شادمانه بازگشتند و کلاه کیان بر سر آن پهلوان نامدار نهادند و مردمان روم با هدیه‌ها و نثارهای فراوان به درگاه آن شهریار دلیر شتافتند.
#1
چو خورشید شد بر سر کوه زرد
✦
نماند آن زمان روزگار نبرد
#2
شب آمد یکی پردهٔ آبنوس
✦
بپوشید بر چهرهٔ سندروس
#3
چو خورشید ازان کوشش آگاه شد
✦
ز برج کمان بر سر گاه شد
#4
ببد چشمهٔ روز چون سندروس
✦
ز هر سو برآمد دم نای و کوس
#5
چکاچاک برخاست از هر دو روی
✦
ز خون شد همه رزمگه جوی جوی
#6
بیامد سبک قیصر از میمنه
✦
دو داماد را کرد پیش بنه
#7
ابر میمنه پور قیصر سقیل
✦
ابر میسره قیصر و کوس و پیل
#8
دهاده برآمد ز هر دو سپاه
✦
تو گفتی برآویخت با شید ماه
#9
بجنبید گشتاسپ از پیش صف
✦
یکی باره زیر اژدهایی به کف
#10
چنین گفت الیاس با انجمن
✦
که قیصر همی باژ خواهد ز من
#11
چو بر در چنین اژدها باشدش
✦
ازیرا منش بابها باشدش
#12
چو گشتاسپ الیاس را دید گفت
✦
که اکنون هنرها نباید نهفت
#13
برانگیختند اسپ هر دو سوار
✦
ابا نیزه و تیر جوشن گذار
#14
ازان لشکر الیاس بگشاد شست
✦
که گشتاسپ را برکند کار پست
#15
بزد نیزه گشتاسپ بر جوشنش
✦
بخست آن زمان کارزاری تنش
#16
بیفگندش از باره برسان مست
✦
بیازید و بگرفت دستش به دست
#17
ز پیش سواران کشانش ببرد
✦
بیاورد و نزدیک قیصر سپرد
#18
بیاورد لشکر به پیش سپاه
✦
به کردار باد اندر آمد ز راه
#19
ازیشان چه مایه گرفت و بکشت
✦
بکشتند مر هرک آمد به مشت
#20
چو رومی پس‌اندر هم‌آواز شد
✦
چو گشتاسپ زان جایگه باز شد
#21
بر قیصر آمد سپه تاخته
✦
به پیروزی و گردن افراخته
#22
ز لشکر چو قیصر بدیدش به راه
✦
ز شادی پذیره شدش با سپاه
#23
سر و چشم آن نامور بوس داد
✦
جهان‌آفرین را همی کرد یاد
#24
وزان جایگه بازگشتند شاد
✦
سپهبد کلاه کیان برنهاد
#25
همه روم با هدیه و با نثار
✦
برفتند شادان بر نامدار

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: