چون گشتاسپ، شاهزاده رنجیده‌خاطر ایران، پس از پیمودن فرسنگ‌ها راه به کرانه دریای مرزی روم رسید، از باره فرو آمد و در جستجوی راهی برای گذشتن از آب به پیرمردی کشتی‌بان به نام هیشوی برخورد. هیشوی مردی روشن‌ضمیر و هوشیار بود. گشتاسپ خود را دبیری نامدار از ایران خواند که نیازمند گذر از دریاست، اما هیشوی در سیمای این مسافر، نه نگارنده کاغذ که شهریاری تاج‌دار یا دلاوری شمشیرگذار دید. پس از آنکه گشتاسپ لختی از سکه‌های زر خویش به او بخشید، هیشوی بادبان کشید و او را به قلمرو پهناور روم رسانید.
شهری که گشتاسپ به آن گام نهاد، پایتخت عظیم قیصران بود که بیش از سه فرسنگ پهنا داشت—یادگار باکبر سلم که از دیرباز مقر شاهان غرب به شمار می‌رفت. شاهزاده ایرانی یک هفته تمام در روم سرگردان بود و توشه خویش را صرف نمود تا آنکه تهی‌دست و اندوهگین رو به دیوان قیصر آورد. او به اسقف و سالار دبیران پیشنهاد کرد که در نگارش دیوانی یاورشان باشد، اما دبیران با دیدن استخوان‌بندی پیل‌پیکر و بازوان آهنین او شگفت‌زده به یکدیگر نگریستند و گفتند که از پنجه این مرد، قلم پولادین می‌گرید و کاغذ می‌سوزد؛ جای او بر پشت اسب جنگی با کمان و کمند است، نه در میان طومارها! پس او را ناامید بازگرداندند.
گشتاسپ با چهره‌ای زرد و آهی سرد، نزد نستاو، سالار چوپانان قیصر رفت و پیشنهاد مربی‌گری اسبان و رمه‌داری داد. اما نستاو نیز حذر کرد و گفت سپردن گله‌های شاهی در بیابان و دریا به غریبه‌ای بی‌نام‌ونشان روا نیست. شاهزاده دژم‌خاطر سپس رو به ساربانان نهاد. سالار ساربانان که مردی خردمند بود، به گرمی از او پذیرایی کرد و خورش پیش آورد، اما با دیدن شکوه هیبتش گفت که این کارِ پست نزیبد چون تو شیرمردی؛ بهتر آنکه یک‌راست به بارگاه قیصر روی تا تو را بی‌نیازی بخشد.
گشتاسپ سرانجام افسرده و گرسنه به بازار آهنگران درافتاد و به دکان بوراب، آهنگر نامدار قیصر رسید که سی و پنج شاگرد داشت. شاهزاده پیشنهاد کرد که در ضربه زدن بر آهن تافته یاری رساند. بوراب پذیرفت و پتکی گران به دستش داد. گشتاسپ پتک را برافراشت و چنان ضربتی سهمگین بر گوی و سندان فرو کوبید که سندان آهنین و گوی سرخ به یکباره خرد و متلاشی شد! بازار از غریو آن ضربت در اضطراب افتاد و بوراب ترسان بانگ برآورد که هیچ آهن و سندانی توان ایستادگی در برابر زخم تو را ندارد. گشتاسپ پتک را بر زمین انداخت و گرسنه و بی‌توشه در کوچه و بازار روانه شد، در حالی که با خود زمزمه می‌کرد بد و نیک روزگار بر انسان می‌گذرد و خردمند نباید از گردش چرخ اندوهگین گردد.