تاریکی بیداد ضحاک ماردوش بر سراسر گیتی سایه افکنده بود و هر شب دو جوان برنا از زاد و رود مردمان، چه از تبار دهقانان و چه از سلاله پهلوانان، به ایوان شاهی کشیده می‌شدند تا مغز سرشان خورش مارهای سیاه روییده بر دوش شهریار ستمگر شود. در این روزگار پر از بیم و سوگ، دو مرد پاک‌زاد، گران‌مایه و پارسا به نام‌های ارمایل پاک‌دین و گرمایل پیش‌بین به خلوت نشستند و بر درد و رنج بی‌کران خلق مویه کردند. آنان را اندیشه‌ای والا در سر افتاد: نفوذ به دربار ضحاک در کسوت خوالیگران و رام کردن آتش آن بیداد با تدبیری پنهانی.
آن دو فرزانه هنر آشپزی و اندازی‌گیری خورش‌ها را فراگرفتند و رازآمیز بر آشپزخانه دربار دست یافتند. چون شب فرامی‌رسید و دژخیمان مردم‌کش دو جوان پاکیزه را کشان‌کشان و گریان به مطبخ می‌افکندند، دل ارمایل و گرمایل از درد می‌سوخت و چشم‌هایشان پر از خون و کینه می‌گشت. اما چاره‌ای جز شکیبایی و زیرکی نبود؛ از میان آن دو قربانی، تنها یک تن را می‌کشتند و مغز او را با مغز گوسفندی می‌آمیختند و بر خوان اژدها می‌نهادند. جوان دوم را به پنهانی زنهار می‌دادند و می‌گفتند: «سر در نهفت دار و هرگز به شهر و آبادی مرو که سهم تو از این جهان دشت و کوهسار است.»
بدین سان در هر ماه سی جوان از چنگال مرگ می‌رهیدند. چون شمار نجات‌یافتگان به دویست تن می‌رسید—جوانانی که یکدیگر را نمی‌شناختند—ارمایل و گرمایل رمّه‌ای از بز و میش به ایشان می‌سپردند و روانه کوهستان‌های دوردستشان می‌کردند. بر پایه حماسه ملی، از پیوند همین آزادشدگان کوهنشین، تبار و نژاد کُرد پدید آمد که دل از آبادی بریده و خویشاوند دشت و ساروج گشتند. اما ضحاک وارونه‌خوی همچنان بر آیین پلید خویش می‌رفت؛ هرگاه اراده می‌کرد پهلوانان را برای دیوان می‌کشت و دختران خوبروی و پرده‌نشین را به بندگی می‌کشید و حرمت دین و کیش را زیر پا می‌نهاد.