بخش ۱ - جلوس یزدگرد بر تخت، تأمل در تقدیر او و گذشتن شانزده سال پادشاهی
#1
چو بگذشت زو شاه شد یزدگرد
✦
به ماه سفندار مذ روز ارد
#2
چه گفت آن سخنگوی مرد دلیر
✦
چو از گردش روز برگشت سیر
#3
که باری نزادی مرا مادرم
✦
نگشتی سپهر بلند از برم
#4
به پرگار تنگ و میان دو گوی
✦
چه گویم جز از خامشی نیست روی
#5
نه روز بزرگی نه روز نیاز
✦
نماند همی برکسی بر دراز
#6
زمانه ز ما نیست چون بنگری
✦
ندارد کسی آلت داوری
#7
بیارای خوان و بپیمای جام
✦
ز تیمار گیتی مبر هیچ نام
#8
اگر چرخ گردان کشد زین تو
✦
سرانجام خاکست بالین تو
#9
دلت را به تیمار چندین مبند
✦
بس ایمن مشو بر سپهر بلند
#10
که با پیل و با شیربازی کند
✦
چنان دان که از بی‌نیازی کند
#11
تو بیجان شوی او بماند دراز
✦
درازست گفتار چندین مناز
#12
تو از آفریدون فزونتر نه ای
✦
چو پرویز باتخت و افسر نه ای
#13
به ژرفی نگه کن که با یزدگرد
✦
چه کرد این برافراخته هفت گرد
#14
چو بر خسروی گاه بنشست شاد
✦
کلاه بزرگی به سر برنهاد
#15
چنین گفت کز دور چرخ روان
✦
منم پاک فرزند نوشین روان
#16
پدر بر پدر پادشاهی مراست
✦
خور و خوشه و برج ماهی مراست
#17
بزرگی دهم هر که کهتر بود
✦
نیازارم آن راکه مهتر بود
#18
نجویم بزرگی و فرزانگی
✦
همان رزم و تندی و مردانگی
#19
که برکس نماند همی زور و بخت
✦
نه گنج و نه دیهیم شاهی نه تخت
#20
همی نام جاوید باید نه کام
✦
بینداز کام و برافراز نام
#21
برین گونه تا سال شد بر دو هشت
✦
همی ماه و خورشید بر سر گذشت
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.