🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی بهرام اورمزد

❖
15 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - اندرز بهرام به بهرام‌بهرام، سپردن تخت و دخمهٔ پدر، و تأمل در مرگ
چون روزگار پادشاهی بهرام اورمزد به سر آمد و دست اجل بر گریبانش چنگ انداخت، فرزند خویش بهرام بهرام را که مایه خرم و آرام جانش بود، پیش فراخواند. شاه محتضر فرزند دلبند را پایین تخت پادشاهی بنشاند و با دلی لبریز از شفقت و اندرز گفت: «ای شاخسار سرسبز این درخت کهنسال! کام من از تخت شهریاری چندان دیرنپایید و شادی فراوانی از تاج شاهی برنداشتم، اما آرزومندم که همه روزگار تو خجسته و پربار باشد. همواره نغمه‌خوان و فزاینده نیکی باش و شب و روز را در آرامش و شادمانی بگذران. جهان را با عدل و بخشش آباد گردان و دل زیردستانت را خشنود ساز. چنان زی که در روز شمار، هنگام پاسخ‌گویی در پیشگاه پروردگار، سر از شرمساری برنتابی؛ چه این جهان ناپایدار نه برای تاجداران می‌ماند و نه برای موبدان.»

بدین‌سان، پس از سه سال و سه ماه و سه روز شهریاری، تخت گیتی‌افروز از وجود بهرام اورمزد تهی گشت و جانش پرواز کرد. بهرام فرزند، پیکر پدر را در دخمه‌ای شاهوار آرام داد و خود بر اورنگ پادشاهی نشست. روش چرخ بلند همواره چنین بوده و خواهد بود؛ جهان ستمکار است و فرجام آدمی جز تنگی تابوت نیست، پس تا دم واپسین باید جام می برگرفت و غم روزگار ناپایدار را از دل زدود.
#1
برو نیز بگذشت سال دراز
✦
سر تاجور اندر آمد به گاز
#2
یکی پور بودش دلارام بود
✦
ورا نام بهرام بهرام بود
#3
بیاورد و بنشاندش زیر تخت
✦
بدو گفت کای سبز شاخ درخت
#4
نبودم فراوان من از تخت شاد
✦
همه روزگار تو فرخنده باد
#5
سراینده باش و فزاینده باش
✦
شب و روز بآرامش و خنده باش
#6
چنان رو که پرسند روز شمار
✦
نپیچی سر از شرم پروردگار
#7
به داد و دهش گیتی آباد دار
✦
دل زیردستان خود شاد دار
#8
که برکس نماند جهان جاودان
✦
نه بر تاجدار و نه بر موبدان
#9
تو از چرخ گردان مدان این ستم
✦
چو از باد چندی گذاری به دم
#10
به سه سال و سه ماه و بر سر سه روز
✦
تهی ماند زو تخت گیتی فروز
#11
چو بهرام گیتی به بهرام داد
✦
پسر مر ورا دخمه آرام داد
#12
چنین بود تا بود چرخ بلند
✦
به اندُه چه داری دلت را نژند
#13
چه گویی چه جویی چه شاید بُدَن
✦
برین داستانی نشاید زدن
#14
روانت گر از آز فرتوت نیست
✦
نشست تو جز تنگ تابوت نیست
#15
اگر مرگ دارد چنین طبع گرگ
✦
پر از می یکی جام خواهم بزرگ

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: