🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی بهرام نوزده سال بود

❖
29 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
پادشاهی بهرام نوزده سال بود
چو بهرام‌شاه جهان را بدرود گفت، فرزندش بهرام در غمی گران فرو رفت و چهل روز کلاه شاهی بر سر ننهاد. پهلوانان و خردمندان کشور پر از درد و دیده از اشک بارانی گرد آمدند و به سوگواری نشستند. پس از یک هفته پند و گفتگو، موبد خردمند شهریار جوان را بر آن داشت تا دل از غم برکند و بر تخت کیانی بنشیند. بهرام بر تخت دادگری نشست و تاج شاهی بر سر نهاد.

او نخست آفرین بر پروردگار جهان آورد؛ کردگاری که فروزنده گردان سپهر، فزاینده دانش و داد، و کاهنده کژی و ناقصی است. آن‌گاه رو به دانایان و موبدان جهاندیده کرد و فرمود که سرآمد خصلت‌های انسانی بردباری است و خرد، چراغ فروزان روان. او همه را به قناعت و میانه‌روی فراخواند و یادآور شد که آز و طمع، جان انسان را در عذاب می‌افکند و شادمانی را می‌کاهد، و چون شادی بکاهد، روان و خرد ناتوان گردند.

شهریار نوزده سال با دادگری، امنیت و راستی بر جهان فرمان راند تا آنکه روزگار چنگال مرگ بر او گشود و شاه تاجور را با خاک تیره جفت گردانید. پس از درگذشت او، فرزندش بهرام بهرامیان بر تخت پادشاهی نشست تا راه نیاکان خویش را ادامه دهد.
#1
چو بهرام در سوک بهرامشاه
✦
چهل روز ننهاد بر سر کلاه
#2
برفتند گردان بسیار هوش
✦
پر از درد با ناله و با خروش
#3
نشستند با او به سوک و به درد
✦
دو رخ زرد و لبها شده لاژورد
#4
وزان پس بشد موبد پاک‌رای
✦
که گیرد مگر شاه بر گاه جای
#5
به یک هفته با او بکوشید سخت
✦
همی بود تا بر نشست او به تخت
#6
چو بنشست بهرام بر تخت داد
✦
برسم کیان تاج بر سر نهاد
#7
نخست آفرین کرد بر کردگار
✦
فروزندهٔ گردش روزگار
#8
فزایندهٔ دانش و راستی
✦
گزایندهٔ کژی و کاستی
#9
خداوند کیوان و گردان سپهر
✦
ز بنده نخواهد به جز داد و مهر
#10
ازان پس چنین گفت کای بخردان
✦
جهاندیده و پاک‌دل موبدان
#11
شما هرک دارید دانش بزرگ
✦
مباشید با شهریاران سترگ
#12
به فرهنگ یازد کسی کش خرد
✦
بود روشن و مردمی پرورد
#13
سر مردمی بردباری بود
✦
چو تندی کند تن به خواری بود
#14
هرانکس که گشت ایمن او شاد شد
✦
غم و رنج با ایمنی باد شد
#15
توانگرتر آن کو دلی راد داشت
✦
درم گرد کردن به دل باد داشت
#16
اگر نیستت چیز لختی بورز
✦
که بی‌چیز کس را ندارند ارز
#17
مروت نیابد کرا چیز نیست
✦
همان جاه نزد کسش نیز نیست
#18
چو خشنود باشی تن‌آسان شوی
✦
وگر آز ورزی هراسان شوی
#19
نه کوشیدنی کان برآرد به رنج
✦
روان را به پیچاند از آز گنج
#20
ز کار زمانه میانه گزین
✦
چو خواهی که یابی بداد آفرین
#21
چو خشنود داری جهان را به داد
✦
توانگر بمانی و از داد شاد
#22
همه ایمنی باید و راستی
✦
نباید به داد اندرون کاستی
#23
چو شادی بکاهی بکاهد روان
✦
خرد گردد اندر میان ناتوان
#24
چو شد پادشاهیش بر سال بیست
✦
یکی کم برو زندگانی گریست
#25
شد آن تاجور شاه با خاک جفت
✦
ز خرم جهان دخمه بودش نهفت
#26
جهان را چنین است آیین و ساز
✦
ندارد به مرگ از کسی چنگ باز
#27
پسر بود او را یکی شادکام
✦
که بهرام بهرامیان داشت نام
#28
بیامد نشست از بر تخت شاد
✦
کلاه کیانی به سر بر نهاد
#29
کنون کار بهرام بهرامیان
✦
بگویم تو بشنو به جان و روان

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: