چنین روایت کند پیر دانش‌پژوه و سخن‌دان که در شبستان زال زر، کنیزکِ نغمه‌سرای و خوش‌نوایی روزی فرزندی بزاد؛ کودکی بس زیباروی که چهره‌اش به درخشش ماه می‌مانست و در فرّ و برز چون سام سوار جلوه‌گر بود. دودمان نامدار پهلوان از ولادت او شادمان گشتند، اما زال، ستاره‌شناسان و اختربینانِ خردمند را از کابل و کشمیر فراخواند تا راز سپهر برین را دربارهٔ سرنوشت این نوزاد بخوانند. اختربینان با زیج‌های رومی به محاسبهٔ گردش چرخ پرداختند و چون طالع نوزاد را بررسیدند، رنگ از رخسارشان پرید و نگران در یکدیگر نگریستند. ایشان به زال گفتند که این کودک چون به مردی و دلاوری رسد، تخمهٔ سام نیرم را به تباهی کشاند، سیستان و ایران‌زمین را آشوب‌زده کند و روزگار را بر همگان تلخ سازد. دستان سام از این پیشگویی اندوهگین شد و دست به درگاه یزدان برداشت و پروردگار جهان را پناه خود خواند، سپس نوزاد را «شغاد» نام نهاد.
چون شغاد بالید و سروقامت و گرزدار شد، زال او را به نزد شاه کابل فرستاد. شهریار کابل شغاد را گرامی داشت و دختر خود را به همسری او درآورد. اما در کابل اندیشه‌ای کژ شکل گرفت؛ کابل همواره سالانه پوست گاوی باژ و باج به رستم می‌داد، و شاه کابل پنداشت که پس از داماد شدن شغاد، رستم دیگر طلب باژ نخواهد کرد. چون هنگام باژ رسید و کارگزاران رستم باژ را ستاندند، کابل به آشوب درآمد. شغاد از رفتار برادرش رستم دلگیر شد و پنهانی با شاه کابل به فریب و توطئه نشست. آن دو نهاد بر این نهادند که شغاد بزم‌گاهی را بهانه ساخته، با شاه کابل به دروغ به مشاجره بپردازد و او را به ناجوانمردی متهم کند، سپس خشمگین به زابلستان نزد زال و رستم رود و از شاه کابل ناله سر دهد تا رستم را به کابل بکشاند. در این میان، شاه کابل می‌بایست در نخچیرگاه چاه‌های متعدد بکند و بن آن‌ها را از تیغ‌ها، نیزه‌ها و خنجرهای آبگون پر ساخته و سر چاه‌ها را بپوشاند.
توطئه به کار بسته شد؛ شغاد پس از پرخاشِ نمایشی به زابل بازگشت و در برابر زال و رستم از اهانت‌های شاه کابل نالید. رستم برآشفت و سوگند خورد که کابل را زیر و رو کند و شغاد را بر تخت آن بنشاند. شغاد با مکر و زبان‌بازی، رستم را رام کرد تا سپاهی گران با خود نبرد و تنها با برادرش زواره و اندکی سوار و پیاده راهی کابل شود؛ بی‌خبر از آن‌که دامی مرگبار در نخچیرگاه کابل انتظار جهان‌پهلوان را می‌کشد.