پادشاهی لهراسپ

چون قیصر روم از انتخاب کتایون آگاه گشت، با خشم و ناخرسندی تن به این پیوند داد، اما سوگند یاد کرد که دُخت گرامی خویش را بی‌هیچ گنج و تاج و نگینی همراه آن غریب ناشناس روانه سازد. گشتاسپ که خود شاهزاده‌ای آواره بود، از چرخش روزگار شگفت‌زده شد و به درگاه جهان‌آفرین نیایش کرد. سپس رو به کتایون کرد و گفت که چرا از میان آن‌همه بزرگان و تاج‌داران، مردی غریب و بی‌نوا را برگزیده است که جز رنج و تنگدستی چیزی برای بخشیدن ندارد. کتایون با دلی روشن و استوار پاسخ داد که شادمانی و خرسندی او در کنار همسرش است و نیازی به افسر و تاج و تخت ندارد. بدین‌سان، آن دو سرای قیصر را ترک گفتند.

دهقان و کدخدای پاک‌نهادی در آن حوالی، درگاه خویش را بر روی آنان گشود، سرایی آسوده در اختیارشان گذاشت و خوانِ میهمان‌نوازی بگسترد. گشتاسپ آفرین‌ها بر آن مهتر نیک‌خواه فرستاد. کتایون گوهری بی‌نظیر از یاقوت را که با خود داشت، به گوهرشناسی والامقام سپرد و در برابر آن شش‌هزار دینار دریافت کرد تا سامان زندگی خویش را در غربت بسازند. گشتاسپ روزها را به شکار آهوان در دشت و کوهستان می‌گذراند. در یکی از این روزها، راهش به خانه مردی به نام هیشوی افتاد. هیشوی با شادمانی و گرمی از او پذیرایی کرد. این دیدار، پایه‌گذار پیوندی استوار و برادرانه گشت؛ چنان‌که گشتاسپ دو بهره از شکار روزانه خویش را به هیشوی می‌بخشید و بهره دیگر را میان دهقانان تقسیم می‌کرد و در غم و شادی، هم‌رای و یک‌دل با آنان روزگار می‌گذراند.