چون رستم پهلوان، استوارتر از همواره میانِ نبرد ببست، رخشِ گلگون را برانگیخت و رو به سوی هفت کوه نهاد؛ همان‌جا که نرّه‌دیوانِ مازندران گروه گروه گرد آمده بودند. چون به نزدیکیِ غاری بی‌بن و قیرگون رسید که لشکرِ دیوان بر گردِ آن پاس می‌دادند، روی به اولاد کرد و گفت: «آنچه از تو پرسیده بودم، همه را بر راهِ راستی یافتم. اینک هنگامِ کارزار است؛ راه را بنمای و رازِ غار را بگشای.» اولاد پاسخ داد: «چون خورشید بر ستیغِ آسمان برآید و گرما بر جهان چیره شود، جادویِ خواب بر دیوان فرومی‌افتد و همه به خوابِ گران می‌روند؛ جز اندکی از جادوانِ پاسبان، کس بیدار نخواهد ماند. آن‌گاه اگر کردگارِ پیروزگر یارِ تو باشد، زمانِ بهروزی و پیروزی فرا می‌رسد.»
رستم شکیبایی ورزید تا خورشید به اوجِ روشنایی رسید. پس دست و پایِ اولاد را با کمند استوار ببست و بر زین نشست. تیغِ جان‌شکارِ آب‌دیده را از نیام برکشید، غریوی چون رعدِ خروشان برآورد و نامِ خویش را فریاد کرد. چون گردباد بر میانِ لشکرِ دیوان تاخت و سر از تنِ سالارانِ ایشان جدا ساخت. دیوان چون یورشِ هولناکِ جهان‌پهلوان را دیدند، تابِ پایداری نیاوردند و سرپناهی جز گریختن نیافتند.
تهمتن به کردارِ خورشیدی تابان روانهٔ دهانهٔ غارِ دیو سپید شد. غاری دید چون ژرفایِ دوزخ، آکنده از تیرگیِ مطلق که پیکرِ دیو در آن ناپدید بود. یک چند خنجر در دست، در اندیشه شد؛ نه جایِ دیدن بود و نه راهِ گریختن. دیده بمالید و چشم بشست تا به تاریکی خو گرفت. ناگاه در آن سیاهی، تنِ هولناکِ دیو سپید را دید که چون کوهی از شبه و قیر افتاده، مویش چون شیر سپید و جهان از بالاوپنایش تنگ گشته است.
دیو سپید از خواب برجست و با ساعدها و کلاه‌خودی از آهن، چون کوهی سیاه به سوی رستم آمد. دلِ پیلتن را لختی بیم بگرفت، چراکه جایگاهِ نبرد تنگ بود و راهِ عقب‌نشینی بسته. اما تهمتن چون پیلِ ژیان برآشفت و تیغِ تیز بر میانش فرود آورد؛ چنان نیرویی به کار بست که یک ران و پایِ دیو را از تن جدا کرد. دیوِ زخم‌خورده با یک پا درافتافت و با رستم به هم برآویخت؛ دو هژبرِ دژم پیراهنِ یکدیگر را دریدند و از فورانِ خون، خاکِ غار به گل بدل شد. هر دو در دل گفتند که اگر از این نبردِ هولناک جان به در برند، جاودانه خواهند زیست.
تهمتن به نیرویِ جهان‌آفرین دست یازید، تنِ سنگینِ دیو را از زمین برکند، بر فرازِ گردن کشید و با تمامِ توان بر زمین کوبید. سپس خنجرِ آب‌دیده بر سینه و دلش فروبرد و جگرگاهِ تیره‌اش را بیرون کشید. غار یکسره پر از کشتگان شد و روانِ دیو به تیرگی پیوست.
رستم بیرون آمد، بند از اولاد بگشاد و جگرِ دیو سپید را به او سپرد تا رو به سوی کاووس‌شاه نهند. اولاد به رستم یادآور شد که به پیمانِ خویش وفادار بماند و پادشاهیِ مازندران را به او بخشد. تهمتن پاسخ داد: «پیمانِ من استوار است؛ اما نخست باید شاهِ مازندران را از تخت فرود آرم و سرِ جادوان را بر خاک افکنم، آن‌گاه مازندران را یکسر به تو خواهم سپرد.»
پس رو به سوی بندگاهِ کاووس و نابینایانِ سپاهِ ایران نهادند. چون جهان‌پهلوان بر کاووس درآمد، مژدهٔ هلاکتِ دیو سپید را داد. قطره‌ای از خونِ جگرِ دیو سپید بر چشمانِ تیرهٔ کاووس و شهریاران کشیدند و ناگهان چشمانِ ایشان چون خورشیدِ تابان روشن و بینا شد. کاووس بر تختِ عاج نشست و تاجِ شاهی بیاویخت و یک هفته با رستم و پهلوانانی چون طوس، فریبرز، گودرز، گیو، رهام، گرگین و فرهاد به شادمانی و رامش پرداخت. در روزِ هشتم، سپاهِ ایران گرزهایِ گران برکشیدند، شهریاریِ دیوان را آتش زدند و چون پاداشِ ستمکاران داده شد، کاووس دستور به بازداشتنِ دست از کشتار داد و نامه‌ای هشدارآمیز به شاهِ مازندران فرستاد.