پهلو نبردآزمای نیمروز، رستم تهمتن، پس از بدرود با پدر خویش زال زر، تکاور خویش رخش را انگیخت و راهِ سخت و درازِ مازندران را پیش گرفت. او دو روز راه را به یک روز می‌پیمود و تیرگی شب تار را چون روشنی روز می‌انگاشت؛ بدین سان، رخش بادپا شب و روز درنوشت و فرسنگ‌ها را زیر سم‌های گران خود له کرد. چون تشنگی و گرسنگی بر تنِ پهلوان چیره شد، رو به دشتی آورد که گله‌های گور در آن می‌چریدند. رستم ران بر پهلوی رخش فشرد و شتابِ گورها در برابر تکِ باره‌اش گران و کند نمود. شاه‌دیوگیر، کمند کیانی برانداخت و گوری دلیر را در حلقه آن به بند کشید، بر خاک افکند و چون شیر غران بر بالای سرش تاخت. سپس با پیکان تیر، آتشی برافروخت و هیزم و خاشاک را بسوخت و گور پوست‌کنده را بر آن آتش تیز بریان ساخت. از آن پس که سیر شد و استخوان‌ها افکند، خوانش همان خاک بود و دیگش همان آتش. رستم لگام از سر رخش برداشت و او را در مرغزاری به چرا رها کرد و خود بر نیستانی بستر خواب گسترد؛ جایی که پنداری در بیم را جای ایمن می‌شناخت.
اما آن نیستان، کنام شیری ژیان بود که هیچ فیل سرکشی یارای گذشتن از آن را نداشت. چو پاسی از شب گذشت، شیر درنده به سوی موطن خویش بازآمد و بر سر راه، فیلی خفته و اسبی خروشان دید. شیر پیش خود اندیشید که نخست باید باره را از پای درآورد تا سوار پایگیر گردد و به چنگ آید. پس خروشان و آتشین به سوی رخش رخشان جهید؛ اما رخش که پیل‌پیکری هوشیار بود، چون دیگِ جوشان به خروش آمد، دو دست بر سر شیر کوبید و دندان‌های تیز بر پشتش فرو برد و آن هیولای بیشه را چنان بر خاک کوبید تا پاره‌پاره‌اش کرد و ددی را به چاره خویش بیچاره ساخت.
چون رستم از خواب خوش بیدار شد و جهان را بر شیر درنده تاریک و تنگ دید، نگاهی به رخش انداخت و او را از سر مهر و بیم سرزنش کرد: «ای تکاور هوشیار، چه کسی به تو گفت که با شیر ژیان کارزار کنی؟ اگر در چنگال او کشته می‌شدی، من این گرز گران و کلاه‌خود جنگی و کمند کیانی را چگونه پیاده تا مازندران می‌کشیدم؟ چرا با خروش خویش مرا از خواب بیدار نکردی تا نبرد را به پایان برم؟» چون خورشیدِ تابناک سر از کوهسار تیره برزد، تهمتن از خواب برخواست، تنِ رخش را پاک کرد، زین بر پشتش نهاد و نامِ یزدانِ نیکی‌دهش را بر زبان آورد و راه خویش ادامه داد.