🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

کیقباد

❖
60 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴ - آشتی پشنگ و کیقباد و بازگشت تورانیان از جنگ و خلعت دادن کیقباد به زال و پهلوانان
چون افراسیاب هراسان و شکست‌خورده از نبردگاه بازگشت و دلاوری‌های سهمگین رستمِ نوخاسته را بازگو کرد، چشمان پشنگ سالار تورانیان پر از اشک گردید و در شگفتی سنگینی فرو رفت. او دریافت که پیکار با ایرانیان دارنده چنین پهلوان پیل‌پیکری جز نابودی به بار نخواهد آورد. پس فرستاده‌ای خردمند و کاردان برگزید و نامه‌ای نگاشت آراسته همچون نگارخانه ارژنگ؛ نامه‌ای که با ستایش پروردگار خورشید و ماه و درود بر روان فریدون آغاز می‌شد. پشنگ در آن نامه یادآور شد که اگر از تور بر ایرج نیک‌بخت ستمی رفت، منوچهر کین آن را به تمامی بازستاند؛ پس سزاوار است که دو دوده به پیمان نخستین فریدون بازگردند و رود جیحون را مرز جدایی ناپذیر دو کشور قرار دهند تا جهان از خون شهریاران سرخ‌گون نگردد.

چون فرستاده نامه پشنگ را به نزد کیقباد آورد، پادشاه جدید کیانی پاسخ داد که نخستین پیمان‌شکنی و ستم همواره از سوی تورانیان بوده است؛ چنان‌که افراسیاب بر نوذر شاه ستم کرد و اغریرث خردمند را مظلومانه به قتل رساند. با این همه، کیقباد اعلام داشت که دلی خالی از کینه و آز دارد و فرجام گیتی را جز مشتی خاک نمی‌داند؛ از این رو پیشنهاد آشتی را پذیرفت و پیمانی نو برابری بر بست. سپاه توران چون باد از جیحون گذشت و بازگشت. اگرچه رستم جوان شهریار را انگیزاند که در دمگاه پیروزی نباید از دشمن آشتی پذیرفت و کین‌های دیرین را فرو گذاشت، کیقباد در پاسخ فرمود که هیچ چیز در جهان برتر و زیباتر از «داد» نیست و چون دشمن سر به راه آورده، ستمکارانه است که جنگ ادامه یابد.

آنگاه کیقباد خردورز به پاس فتح و پایداری، بساط اکرام و پاداش برافراشت. او منشور فرمانروایی زابلستان تا دریای سند را بر پارچه ابریشمین نگاشت و به رستم سپرد و حکومت کابل را به مهراب کابلی بخشید. سپس زال زر را با تاج و کمر زرین، جامه شهریاری مرصع به یاقوت و فیروزه، و پنج پیل گران‌بار از گنج‌های شاهوار گرامی داشت و اعلام نمود که تخت بزرگی بی‌وجود زال مباد. فرمانروای کیانی همچنین قارن، کشواد، برزین و خراد را به خلعت‌ها، تیغ‌ها، سپرها و درم و دینارهای بی‌شمار نواخت و پادشاهی خویش را با عدل و دادگری آغاز کرد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: