🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی شیرویه

❖
123 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۶ - دشنام شیروی، دفاع شیرین و نمودن روی در انجمن، و مرگ با زهر بر دخمهٔ خسرو
چون پنجاه و سه روز از شهادت خسروپرویز بر دست بیدادگران گذشت، شیرویهٔ کینه‌توز و نامبارک، پیامی پر از دشنام و تهمت به نزد شیرین فرستاد و بانوی بزرگ ایران را جادوگر و گنهکار خواند. او با تهدید از شیرین خواست تا از تالار سوگواری بیرون آید و به همسری وی درآید. شیرین، با دلی پردرد و روانی بی‌باک، خشم خویش را بازگفت و یادآور شد که هرگز بر دامان او گرد ناپاکی ننشسته و همواره برای پادشاه ایران مایهٔ فرّ و شادمانی بوده است. او شرط کرد که تنها در برابر انجمنی از بزرگان، دانایان و موبدان حاضر خواهد شد تا پاسخ شهریار نو را بدهد.

چون بزرگان و سالخوردگان کشور در گلشن شادگان گرد آمدند، شیرین از پسِ پرده برپا خاست و در برابرانجمن از پارسایی، دادگری و خدمت‌های خود به مردم و شاه یاد کرد. او از بزرگان پرسید که آیا هرگز از او کژی و نابخردی دیده‌اند؟ سران کشور یک‌صدا به پاک‌دومنی و بزرگی او گواهی دادند. آن‌گاه شیرین، برای نشان دادن بی‌نیازی خود از افسون و جادو، چادر از سر و موی برکشید و رخسار بی‌مانند خویش را که تا آن روز هیچ بیگانه‌ای ندیده بود به موبدان و سران کشور نمود و گفت زیبایی و والایی او خدادادی است، نه از فریب و جادوگری. شیرویه با دیدن جمال رخشان شیرین، هوش از سر داد و شیفتهٔ او شد.

شیرین که پیشتر زهر هلاهل در نهان با خود برداشته بود، پذیرفتن پیشنهاد شیرویه را مشروط بر آن ساخت که نخست تمامی دارایی‌ها و اموالش به او بازگردانده شود و شاه بر آن گواهی دهد. چون گواهی شاه آماده شد، شیرین تمام خواسته و ثروت خویش را میان درویشان، بندگان آزادشده، آتشکده‌ها و کاروان‌سراهای ویران بخشید تا روان خسروپرویز را شاد گرداند. آن‌گاه برای آخرین بار اجازه خواست تا درِ دخمهٔ خسرو را بگشایند و با شهریار خویش وداع کند. شیرین به درون دخمه رفت، رخ بر رخسار بی‌جان خسرو نهاد، یاد روزگار گذشته کرد و زهر مرگبار را نوشید. او با جامه‌ای کافورگون، پشت بر دیوار دخمه داد و جان به جان‌آفرین تسلیم کرد. شیرویه از شنیدن این فاجعه در اندوه و پشیمانی فرو رفت و طولی نکشید که خود نیز به زهر مرگبار گرفتار آمد و روزگار پادشاهی کوتاهش به شومی پایان یافت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: